CON SUỐI LÀNG TRỞ THÀNH CHỨNG NHÂN CHIẾN TRANH
Con suối nhỏ chảy qua làng Hưng Yên vốn gắn với sinh hoạt đời thường. Trong chiến tranh, nó trở thành tuyến đường bí mật, nơi che chở bộ đội tránh bom đạn. Sau hòa bình, dòng suối trở lại yên bình nhưng vẫn mang trong mình ký ức không lời của một thời khói lửa.
Con suối của những ngày yên ả
Trước chiến tranh,
con suối chỉ là suối làng.
Nước không sâu.
Chảy hiền.
Trẻ con tắm mát.
Người lớn rửa rau, giặt áo.
“Ngày ấy ai nghĩ suối sẽ thành đường hành quân đâu,”
ông Nguyễn Văn Tĩnh nói.
Khi chiến tranh đến làng
Bom đạn bắt đầu dội xuống miền Bắc.
Đường làng bị theo dõi.
Bờ đê không còn an toàn.
“Cái gì nổi là bị đánh,” ông nhớ lại.
Lúc ấy, con suối âm thầm trở thành chỗ dựa.
Dòng nước che dấu chân người
Bộ đội không đi trên bờ.
Đi trong nước.
Dòng suối xóa dấu chân.
Không để lại vết.
“Máy bay nhìn xuống chỉ thấy nước,” ông Tĩnh kể.
Suối là đường, là hầm trú
Có lúc đang lội, nghe tiếng máy bay.
Không kịp lên bờ.
Cả đoàn đứng im giữa dòng.
Nước che thân người.
“Suối lúc ấy như cái hầm tự nhiên,” ông nói.
Những đêm suối không ngủ
Đêm nào có bộ đội đi qua,
suối không ngủ.
Tiếng nước chảy hòa với tiếng thở.
Không ai dám khuấy mạnh.
“Sợ tiếng động vang xa,” ông nhớ.
Con suối chứng kiến nỗi sợ
Suối thấy rõ nhất sự sợ hãi của con người.
Không ai nói.
Nhưng ai cũng run.
“Nước lạnh mà mồ hôi vẫn chảy,” ông kể.
Suối nghe tiếng bom
Có đêm bom nổ gần.
Sóng nước dâng lên.
Bùn cát cuộn theo.
“Suối rung lên từng đợt,” ông nói.
Nhưng vẫn chảy, không ngừng.
Những bàn chân quen thuộc
Suối quen chân người làng.
Ai đi, ai dừng,
suối đều biết.
“Chúng tôi thuộc từng viên đá,” ông Tĩnh kể.
Có người đã ngã xuống
Không phải ai cũng qua suối an toàn.
Có người trượt chân.
Có người bị thương.
“Suối giữ lại ký ức ấy,” ông nói khẽ.
Ngày hòa bình, suối trở lại bình thường
Chiến tranh qua.
Bộ đội không còn đi đêm.
Con suối lại có tiếng cười trẻ nhỏ.
Người làng lại giặt áo.
Nhưng ký ức không trôi đi
Với người từng sống qua chiến tranh,
suối không còn là suối cũ.
“Nhìn nước chảy là nhớ,” ông Tĩnh nói.
Nhớ những đêm không trăng.
Nhớ những bước chân lặng lẽ.
Suối không có bia đá
Không có bia tưởng niệm.
Không có tên ghi công.
Nhưng suối là chứng nhân.
“Nó biết hết,” ông nói.
Chứng nhân thầm lặng
Chiến tranh qua đi,
nhiều thứ bị lãng quên.
Nhưng con suối làng
vẫn chảy qua ký ức người dân Hưng Yên.
Âm thầm.
Bền bỉ.
Như chính những con người
đã từng đi qua chiến tranh
mà không cần gọi tên mình.



