Con thuyền lá trôi giữa thời hoa lửa

Gió tháng ba thổi qua cánh đồng lúa còn non, mang theo mùi đất ẩm ngai ngái. Những ngày ấy, làng tôi không còn yên bình như trước nữa. Người lớn nói nhỏ với nhau về chiến tranh, về bom đạn, còn lũ trẻ chúng tôi thì chỉ biết nhìn lên bầu trời, thỉnh thoảng thấy những chiếc máy bay đen sì xé mây bay qua mà không hiểu hết ý nghĩa của nó.

Tôi gặp Hùng vào một buổi chiều như thế. Nó hơn tôi hai tuổi, người gầy nhưng rắn rỏi, đôi mắt lúc nào cũng sáng như có lửa. Hùng là con của bác Tư – người đã lên đường vào chiến trường từ năm ngoái. Mẹ nó ở nhà, vừa làm ruộng vừa nuôi ba đứa con nhỏ. Hùng là anh cả, nên từ nhỏ đã quen gánh vác.

Hôm đó, tôi thấy nó đang ngồi bên bờ sông, tay cầm một chiếc lá chuối, gấp thành cái thuyền nhỏ rồi thả trôi theo dòng nước.

“Làm gì đấy?” – tôi hỏi.

“Thả thuyền,” nó đáp, mắt vẫn dõi theo chiếc thuyền nhỏ đang chòng chành.

“Để làm gì?”

“Nó sẽ trôi đi xa, giống như ba tao. Biết đâu lại gặp được.”

Tôi không biết nói gì. Chỉ ngồi xuống bên cạnh, nhìn theo con thuyền nhỏ dần biến mất. Từ hôm đó, chúng tôi thân nhau.

Những ngày sau, chiến tranh đến gần hơn. Tiếng bom không còn xa xôi mà dội về từng hồi, từng hồi. Ban đêm, cả làng tắt hết đèn, chỉ còn ánh trăng le lói. Người lớn đào hầm trú ẩn, trẻ con được dặn phải chạy thật nhanh mỗi khi có còi báo động.

Hùng lúc nào cũng tỏ ra bình tĩnh. Nó dạy tôi cách nhận biết tiếng máy bay, cách tìm chỗ nấp an toàn, và cả cách giữ im lặng khi cần. Có lần, khi còi báo động vang lên giữa trưa, tôi hoảng loạn đến mức đứng chết trân giữa sân. Chính Hùng đã kéo tay tôi, đẩy xuống hầm rồi nằm đè lên che chắn.

Sau trận bom hôm ấy, một góc làng bị san phẳng. Những mái nhà quen thuộc giờ chỉ còn lại đống gạch vụn. Tôi thấy mẹ ôm tôi khóc, còn Hùng thì đứng lặng, đôi mắt nó không còn sáng như trước nữa.

“Tụi mình phải làm gì đó,” nó nói với tôi vào một buổi tối.

“Làm gì?”

“Giúp mấy chú bộ đội. Tao nghe nói họ cần người đưa thư.”

Tôi tròn mắt: “Tụi mình á?”

“Ừ. Mày sợ à?”

Tôi im lặng. Tôi sợ chứ. Nhưng nhìn vào ánh mắt của Hùng, tôi lại thấy một thứ gì đó thôi thúc. Cuối cùng, tôi gật đầu.

Công việc của chúng tôi bắt đầu từ những con đường làng nhỏ hẹp. Những bức thư được gói cẩn thận, giấu trong áo hoặc trong giỏ khoai. Chúng tôi đi qua những cánh đồng, qua những con mương, có khi phải bò qua cả những đoạn đường nguy hiểm.

Có lần, khi đang trên đường, chúng tôi nghe tiếng máy bay. Hùng lập tức kéo tôi xuống một bụi rậm.

“Nằm im,” nó thì thầm.

Tiếng bom nổ gần đến mức tôi cảm thấy mặt đất rung lên. Tôi nhắm chặt mắt, tay bấu chặt vào đất. Khi mở mắt ra, tôi thấy Hùng vẫn nằm đó, ánh mắt nhìn lên bầu trời, không hề chớp.

“Không sao đâu,” nó nói, giọng rất khẽ.

Những ngày như thế kéo dài, và chúng tôi dần quen với hiểm nguy. Nhưng không có nghĩa là không sợ. Chỉ là, nỗi sợ không còn làm chúng tôi dừng lại nữa.

Một buổi chiều, khi chúng tôi đang trên đường trở về, Hùng dừng lại ở bờ sông – nơi chúng tôi từng gặp nhau lần đầu.

“Nếu một ngày tao không về…” – nó nói, giọng chậm rãi.

“Đừng nói linh tinh,” tôi ngắt lời.

“Nếu thôi mà. Thì mày nhớ thả cho tao một con thuyền nhé.”

Tôi cười gượng: “Mày tự thả đi.”

Nó không nói gì thêm. Chỉ nhặt một chiếc lá, gấp thành thuyền rồi thả xuống nước. Con thuyền nhỏ lại trôi đi, giống như lần đầu tiên tôi gặp nó.

Ngày hôm sau, chúng tôi nhận được một nhiệm vụ quan trọng hơn bình thường. Một bức thư phải được chuyển gấp đến đơn vị ở phía bên kia cánh đồng – nơi vừa bị đánh bom dữ dội.

“Đi được không?” – tôi hỏi.

Hùng gật đầu: “Đi.”

Chúng tôi xuất phát từ sớm. Con đường quen thuộc hôm nay trở nên đáng sợ. Khói vẫn còn bốc lên từ những hố bom, mùi cháy khét lan trong không khí.

Khi chỉ còn cách điểm đến một đoạn ngắn, tiếng máy bay lại vang lên. Lần này, không có chỗ nấp an toàn.

“Hùng…” – tôi gọi, giọng run.

Nó nhìn tôi, ánh mắt bình tĩnh lạ thường.

“Mày chạy đi.”

“Còn mày?”

“Phải có người mang thư tới.”

“Không! Tụi mình đi cùng nhau!”

Nó lắc đầu, rồi bất ngờ đẩy tôi về phía một con mương nhỏ.

“Chạy đi!”

Tôi bị đẩy ngã, rồi bò vào mương. Khi quay lại, tôi thấy Hùng đang chạy về phía trước, tay ôm chặt bức thư.

Tiếng bom nổ chát chúa. Tôi nhắm mắt, nước mắt trào ra.

Khi mọi thứ im lặng trở lại, tôi run rẩy bước ra. Cánh đồng trước mặt tan hoang. Tôi gọi tên Hùng, nhưng không có tiếng trả lời.

Tôi tìm thấy nó ở gần bờ ruộng. Nó nằm đó, đôi mắt khép lại, gương mặt vẫn bình thản như khi nhìn lên bầu trời hôm nào.

Bức thư vẫn nằm trong tay nó.

Tôi không nhớ mình đã làm gì sau đó. Chỉ biết rằng, bằng một cách nào đó, bức thư đã được chuyển đi.

Nhiều năm sau, chiến tranh kết thúc. Làng tôi dần hồi sinh. Những cánh đồng lại xanh, trẻ con lại cười đùa.

Một buổi chiều, tôi trở lại bờ sông cũ. Ngồi xuống, nhặt một chiếc lá, gấp thành con thuyền.

Tôi thả nó xuống nước.

Con thuyền nhỏ trôi đi, mang theo ký ức của một thời hoa lửa, của một người bạn mà tôi sẽ không bao giờ quên.