Con trai người chiến sỹ biệt động và “món nợ” với những di tích lịch sử
Hơn 30 năm là quãng thời gian anh Trần Vũ Bình đã bỏ ra để sưu tầm, phục dựng và lưu giữ những hiện vật, di tích về hoạt động của các chiến sĩ biệt động Sài Gòn trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Từ những căn nhà là cơ sở hoạt động bí mật, tới các vật dụng gắn liền với các chiến sĩ biệt động thành… đã được anh tìm mua, phục dựng lại nguyên bản.Dẫu lắm vất vả, gian truân thế nhưng với niềm tin, lòng quyết tâm và sự tôn sùng anh dành cho những hi sinh của thế hệ đi trước, hành trình ấy vẫn chưa bao giờ ngơi nghỉ. 
Ông Trần Vũ Bình giới thiệu các hiện vật, vũ khí dưới căn hầm bí mật (tại địa chỉ 287/70 Nguyễn Đình Chiểu, phường 5, quận 3, TPHCM). Ảnh: Phụ nữ OnlineTrong bài viết trước, chúng ta đã nghe câu chuyện về quán “ Cơm tấm Đại Hàn, cà phê Đỗ Phủ” một trong những di tích đóng vai trò then chốt trong chiến dịch xuân Mậu Thân năm 1968 của lực lượng Biệt Động Sài Gòn qua lời kể của anh Trần Vũ Bình, con trai của người chiến sĩ biệt động Sài Gòn, anh hùng lực lượng Vũ Trang nhân dân Trần Văn Lai (tức Năm Lai). Câu chuyện ấy vẫn còn dang dở, chúng tôi lại hẹn gặp anh vào một buổi chiều đầu tháng 5, để viết tiếp về câu chuyện của anh với hành trình hồi sinh những di, chứng tích lịch sử của cha, ông.Vẫn quán cà phê cũ, vẫn ly cà phê được pha với bơ Bretel ( Pháp) thơm lừng trên tay, chúng tôi chăm chú lắng nghe câu chuyện của anh. Giọng nói đã có đôi chút lạc đi anh kể lại, trong thời chiến tranh, anh chỉ được sống với mẹ mà chẳng hề nhận biết được sự tồn tại của người cha. Sau khi người mẹ đầu là bà Phạm Thị Chinh (tên khác là Phạm Thị Phan Chính) bị bắt, tra tấn và hi sinh vào năm 1964.Cha anh và tổ chức đã sắp xếp để mẹ anh, bà Đặng Thị Thiệp (tên hoạt động là Đặng Thị Tuyết Mai) tiếp tục đóng vai “vợ bé” của ông thầu khoán, và bởi chỉ là người vợ bé nên bà Mai không được công nhận có chồng chính thức. Lớn lên trong hoàn cảnh thiếu vắng bóng hình của người cha, đã khiến anh đau đáu mãi chẳng thôi và trở thành động lực thôi thúc anh tìm hiểu để giải mã được câu chuyện về gia đình của mình.“Từ đó, mình muốn giải mã, muốn tìm hiểu về cụ, về đồng đội cụ. Vì ngày giải phóng vô là không còn lực lượng này nữa vì lực lượng này đã hoàn thành sứ mệnh của nó. Cái sứ mệnh lịch sử trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Và cao điểm nhất là cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 68", anh Bình cho biết.
Căn nhà bảo tàng được giữ nguyên kiến trúc xây dựng từ 1963. Ảnh: NVCCTrên hành trình của bản thân với sứ mệnh hồi sinh những di sản của lực lượng biệt động Sài Gòn, anh chia sẻ rằng mình còn một món nợ với những tấm bia tưởng niệm dành cho thế hệ cha ông đã ngã xuống mà chẳng để lại tên, tuổi.Anh Bình kể lại, Đại Tá Trần Minh Sơn ( bí danh Bảy Sơn), nguyên Phó Tư lệnh Quân khu Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định kiêm Tham mưu trưởng biệt động Sài Gòn trong một cuộc chuyện trò cùng báo chí đã từng chia sẻ: Nợ tiền nợ bạc còn trả được, còn nợ xương, nợ máu của anh em tôi biết lấy gì trả. Ông bùi ngùi tâm sự cùng chúng tôi.“Lực lượng biệt động này gần như là thi ân mà bất cầu báo, không nghĩ để phải dựng lại tên tuổi hay đền đáp gì hết đi vào hư không, đi vào vĩnh hằng mà cũng chả có ai nhắc đến, chẳng có tên họ gì hết. Đau đớn không, đó là nguyên tắc ngăn cách bí mật của lực lượng này, phải thay tên đổi họ hết”.Bên cạnh những di tích đã được anh hoàn thiện, vẫn còn đó trong anh sự đau đáu với những di tích vẫn đang “ngủ say” bởi tiềm lực kinh tế, sức người còn nhiều hạn chế. Bằng chính đôi bàn tay, khối óc của mình cùng sự tự nguyện dấn thân để phụng sự. Đôi mắt ngân ngấn lệ của người đàn ông đã ở cái tuổi ngũ tuần khi nhớ lại những mất mát trong suốt hành trình hồi sinh những di, chứng tích của lực lượng Biệt Động Sài Gòn thuở nào.“Trả giá nhiều lắm, trả giá có khi cả năm không gần vợ, con. Chấp nhận lủi đi, bỏ đi, chấp nhận lủi di tích làm rồi ở trển luôn. Nó đau đớn lắm chứ, cậu thư ký trước làm, nhận cả chục cái đơn, cả trăm cái đơn của tôi luôn ấy, đơn ly hôn của vợ tôi hoài chứ gì. Nhưng bây giờ hiểu rồi, chia sẻ phần nào rồi. Vợ tôi nói lấy tôi thì phải chịu thôi, ít khi nào tôi về nhà lắm, tôi đi biền biệt", anh Bình tâm sự.
Ông Trần Vũ Bình (thứ hai từ trái sang) cùng gia đình Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Trần Văn Lai nhận quyết định công nhận Di tích Lịch sử văn hóa cấp quốc gia 1988 cho công trình phục dựng “Hầm chứa vũ khí của Biệt động Sài Gòn tấn công dinh Độc Lập tết Mậu Thân 1968” tại dinh Thống NhấtKể đến đây, những cảm xúc trong anh bỗng chẳng thể kìm được nữa, đôi mắt ấy dần trở nên đỏ hoe, hốc mắt đã dần ẩm ướt, những giọt nước mắt ấy chỉ trực chờ trào ra. Người đàn ông mang trong mình “món nợ” với những di tích lịch sử của cha, ông ấy khựng lại đôi chút, anh lại kể cho chúng tôi một câu chuyện nửa đủa nửa thật về dòng tin nhắn giữa vợ, chồng anh:“Tin vợ tôi hỏi tôi là: đến ngày nào mà mình hết khổ? Tôi mới trả lời, ngày mai, ngày mốt thì sẽ hết khổ. Ngày mai, ngày mốt nó xa lắm, nhưng mà ngày đó sẽ tới thôi, tại vì đến lúc mình nhắm mắt, mà mình mãn nguyễn mình làm được bao nhiêu phần trăm.”Vượt qua tất cả những gian truân, những thử thách, ngọn lửa được hun đúc bởi sự nể phục với những tài trí, mưu lược và kể cả những hi sinh, mất mát của ông cha vẫn hừng hực cháy trong anh. Dù vẫn đang trên hành trình của chính bản thân mình để phục dựng những di tích của lực lượng biệt động Sài Gòn, ngọn lửa, tình yêu và sự tôn sùng ấy, vẫn được anh gói ghém để gửi gắm lại cho thế hệ mai sau:“Cần lớp trẻ hiểu biết, để tiếp nối và giáo dục lòng yêu nước, sự hi sinh quan trọng lắm. Phải biết hi sinh, cống hiến cho xã hội được cái gì, làm được cái gì cho xã hội", anh Bình nói.Thấm thoắt trời đã về chiều, câu chuyện của chúng tôi tạm gác lại một lần nữa. Tạm biệt anh, chúng tôi lên xe ra về, những cảm xúc từ câu chuyện về hành trình hồi sinh những di tích của cha ông qua lời kể của anh Trần Vũ Bình đã khiến chúng tôi không khỏi bùi ngùi, xúc động. Chúng tôi hiểu được rằng, để mảnh đất Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh có thể trở thành một đô thị rực rỡ như ngày hôm nay, để Bắc – Nam có thể hoà thành một dải, mỗi tấc đất, con đường nơi đây đều được đổi về bởi xương máu của ông cha.
Ông Trần Vũ Bình giới thiệu các hiện vật, vũ khí dưới căn hầm bí mật (tại địa chỉ 287/70 Nguyễn Đình Chiểu, phường 5, quận 3, TPHCM). Ảnh: Phụ nữ OnlineTrong bài viết trước, chúng ta đã nghe câu chuyện về quán “ Cơm tấm Đại Hàn, cà phê Đỗ Phủ” một trong những di tích đóng vai trò then chốt trong chiến dịch xuân Mậu Thân năm 1968 của lực lượng Biệt Động Sài Gòn qua lời kể của anh Trần Vũ Bình, con trai của người chiến sĩ biệt động Sài Gòn, anh hùng lực lượng Vũ Trang nhân dân Trần Văn Lai (tức Năm Lai). Câu chuyện ấy vẫn còn dang dở, chúng tôi lại hẹn gặp anh vào một buổi chiều đầu tháng 5, để viết tiếp về câu chuyện của anh với hành trình hồi sinh những di, chứng tích lịch sử của cha, ông.Vẫn quán cà phê cũ, vẫn ly cà phê được pha với bơ Bretel ( Pháp) thơm lừng trên tay, chúng tôi chăm chú lắng nghe câu chuyện của anh. Giọng nói đã có đôi chút lạc đi anh kể lại, trong thời chiến tranh, anh chỉ được sống với mẹ mà chẳng hề nhận biết được sự tồn tại của người cha. Sau khi người mẹ đầu là bà Phạm Thị Chinh (tên khác là Phạm Thị Phan Chính) bị bắt, tra tấn và hi sinh vào năm 1964.Cha anh và tổ chức đã sắp xếp để mẹ anh, bà Đặng Thị Thiệp (tên hoạt động là Đặng Thị Tuyết Mai) tiếp tục đóng vai “vợ bé” của ông thầu khoán, và bởi chỉ là người vợ bé nên bà Mai không được công nhận có chồng chính thức. Lớn lên trong hoàn cảnh thiếu vắng bóng hình của người cha, đã khiến anh đau đáu mãi chẳng thôi và trở thành động lực thôi thúc anh tìm hiểu để giải mã được câu chuyện về gia đình của mình.“Từ đó, mình muốn giải mã, muốn tìm hiểu về cụ, về đồng đội cụ. Vì ngày giải phóng vô là không còn lực lượng này nữa vì lực lượng này đã hoàn thành sứ mệnh của nó. Cái sứ mệnh lịch sử trong 2 cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Và cao điểm nhất là cuộc tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 68", anh Bình cho biết.Căn nhà bảo tàng được giữ nguyên kiến trúc xây dựng từ 1963. Ảnh: NVCCTrên hành trình của bản thân với sứ mệnh hồi sinh những di sản của lực lượng biệt động Sài Gòn, anh chia sẻ rằng mình còn một món nợ với những tấm bia tưởng niệm dành cho thế hệ cha ông đã ngã xuống mà chẳng để lại tên, tuổi.Anh Bình kể lại, Đại Tá Trần Minh Sơn ( bí danh Bảy Sơn), nguyên Phó Tư lệnh Quân khu Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định kiêm Tham mưu trưởng biệt động Sài Gòn trong một cuộc chuyện trò cùng báo chí đã từng chia sẻ: Nợ tiền nợ bạc còn trả được, còn nợ xương, nợ máu của anh em tôi biết lấy gì trả. Ông bùi ngùi tâm sự cùng chúng tôi.“Lực lượng biệt động này gần như là thi ân mà bất cầu báo, không nghĩ để phải dựng lại tên tuổi hay đền đáp gì hết đi vào hư không, đi vào vĩnh hằng mà cũng chả có ai nhắc đến, chẳng có tên họ gì hết. Đau đớn không, đó là nguyên tắc ngăn cách bí mật của lực lượng này, phải thay tên đổi họ hết”.Bên cạnh những di tích đã được anh hoàn thiện, vẫn còn đó trong anh sự đau đáu với những di tích vẫn đang “ngủ say” bởi tiềm lực kinh tế, sức người còn nhiều hạn chế. Bằng chính đôi bàn tay, khối óc của mình cùng sự tự nguyện dấn thân để phụng sự. Đôi mắt ngân ngấn lệ của người đàn ông đã ở cái tuổi ngũ tuần khi nhớ lại những mất mát trong suốt hành trình hồi sinh những di, chứng tích của lực lượng Biệt Động Sài Gòn thuở nào.“Trả giá nhiều lắm, trả giá có khi cả năm không gần vợ, con. Chấp nhận lủi đi, bỏ đi, chấp nhận lủi di tích làm rồi ở trển luôn. Nó đau đớn lắm chứ, cậu thư ký trước làm, nhận cả chục cái đơn, cả trăm cái đơn của tôi luôn ấy, đơn ly hôn của vợ tôi hoài chứ gì. Nhưng bây giờ hiểu rồi, chia sẻ phần nào rồi. Vợ tôi nói lấy tôi thì phải chịu thôi, ít khi nào tôi về nhà lắm, tôi đi biền biệt", anh Bình tâm sự.Ông Trần Vũ Bình (thứ hai từ trái sang) cùng gia đình Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Trần Văn Lai nhận quyết định công nhận Di tích Lịch sử văn hóa cấp quốc gia 1988 cho công trình phục dựng “Hầm chứa vũ khí của Biệt động Sài Gòn tấn công dinh Độc Lập tết Mậu Thân 1968” tại dinh Thống NhấtKể đến đây, những cảm xúc trong anh bỗng chẳng thể kìm được nữa, đôi mắt ấy dần trở nên đỏ hoe, hốc mắt đã dần ẩm ướt, những giọt nước mắt ấy chỉ trực chờ trào ra. Người đàn ông mang trong mình “món nợ” với những di tích lịch sử của cha, ông ấy khựng lại đôi chút, anh lại kể cho chúng tôi một câu chuyện nửa đủa nửa thật về dòng tin nhắn giữa vợ, chồng anh:“Tin vợ tôi hỏi tôi là: đến ngày nào mà mình hết khổ? Tôi mới trả lời, ngày mai, ngày mốt thì sẽ hết khổ. Ngày mai, ngày mốt nó xa lắm, nhưng mà ngày đó sẽ tới thôi, tại vì đến lúc mình nhắm mắt, mà mình mãn nguyễn mình làm được bao nhiêu phần trăm.”Vượt qua tất cả những gian truân, những thử thách, ngọn lửa được hun đúc bởi sự nể phục với những tài trí, mưu lược và kể cả những hi sinh, mất mát của ông cha vẫn hừng hực cháy trong anh. Dù vẫn đang trên hành trình của chính bản thân mình để phục dựng những di tích của lực lượng biệt động Sài Gòn, ngọn lửa, tình yêu và sự tôn sùng ấy, vẫn được anh gói ghém để gửi gắm lại cho thế hệ mai sau:“Cần lớp trẻ hiểu biết, để tiếp nối và giáo dục lòng yêu nước, sự hi sinh quan trọng lắm. Phải biết hi sinh, cống hiến cho xã hội được cái gì, làm được cái gì cho xã hội", anh Bình nói.Thấm thoắt trời đã về chiều, câu chuyện của chúng tôi tạm gác lại một lần nữa. Tạm biệt anh, chúng tôi lên xe ra về, những cảm xúc từ câu chuyện về hành trình hồi sinh những di tích của cha ông qua lời kể của anh Trần Vũ Bình đã khiến chúng tôi không khỏi bùi ngùi, xúc động. Chúng tôi hiểu được rằng, để mảnh đất Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh có thể trở thành một đô thị rực rỡ như ngày hôm nay, để Bắc – Nam có thể hoà thành một dải, mỗi tấc đất, con đường nơi đây đều được đổi về bởi xương máu của ông cha.
