Công chúa kiệt xuất, hậu phương vững chắc - NCET

Khi lật giở những trang sử vàng son của vương triều Trần rực rỡ hào quang, hậu thế thường say sưa ca tụng những chiến công hiển hách bạt núi lấp biển của Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn, hay khí tiết ngất trời của Bảo Nghĩa vương Trần Bình Trọng. Thế nhưng, đằng sau những vinh quang chói lọi ấy, có một "nước cờ" ngoại giao đẫm lệ, một sự hy sinh thầm lặng mà vĩ đại tột cùng mang tên Công chúa An Tư. Bà là hiện thân của một hậu phương vững chắc, người đã dùng chính hạnh phúc và thanh xuân của mình làm lá chắn mềm che chở cho non sông Đại Việt.

Mùa xuân năm 1285, bóng đen của cuộc thảm sát bạo tàn mang tên Nguyên Mông lần thứ hai che phủ bầu trời Đại Việt. Nửa triệu quân giặc do Trấn Nam vương Thoát Hoan thống lĩnh ồ ạt tràn xuống như một cơn đại hồng thủy, cuốn phăng mọi phòng tuyến bảo vệ. Sức mạnh giặc lúc bấy giờ như chẻ tre, kinh thành Thăng Long thất thủ, hai vua Trần cùng Hưng Đạo vương phải rút lui chiến lược về Thiên Trường để bảo toàn lực lượng. Vận mệnh đất nước chênh vênh trên bờ vực thẳm. Trong giờ phút sinh tử ấy, Thượng hoàng Trần Thánh Tông và vua Trần Nhân Tông cần nhất là "thời gian" – thời gian để củng cố lại binh lực, thời gian để lòng quân dân lắng lại trước cơn cuồng phong.

Và để đổi lấy khoảng thời gian vàng ngọc ấy, triều đình phải dùng đến kế hoãn binh: dâng một vị công chúa sang cầu hòa. Giữa chốn hoàng cung bao lầu son gác tía, Công chúa An Tư, em gái út của Thượng hoàng Trần Thánh Tông, đã đứng ra gánh vác sứ mệnh vô cùng nghiệt ngã ấy.

Sinh ra là cành vàng lá ngọc, mang vẻ đẹp quốc sắc thiên hương, đáng lý ra An Tư phải được gả cho một bậc anh hùng hào kiệt, hưởng một đời nhung lụa bình an. Thế nhưng, trước tiếng gọi bi thiết của non sông, người thiếu nữ Thăng Long ấy đã gạt đi nước mắt cá nhân, hiên ngang bước ra khỏi tấm rèm nhiếp chính. Bà chấp nhận trở thành một món quà cống nạp, một người vợ lẽ của chính kẻ thù đang giày xéo quê hương mình.

Ngày công chúa lên kiệu hoa đi về phía doanh trại giặc không có tiếng pháo nổ vui mừng, chẳng có lời chúc tụng hân hoan, mà chỉ có tiếng gió rít gào qua màn mưa phùn ảm đạm. Bà bước vào hang cọp Thoát Hoan, dùng sự mềm mỏng, nhẫn nhục của một bậc nữ nhi để làm xoa dịu đi sự hung hãn, tàn bạo của viên chủ tướng giặc. Sắc đẹp và sự tinh tế của An Tư đã thực sự làm thoái chí kẻ thù, khiến Thoát Hoan đắm chìm trong men tình mà lơi lỏng việc quân cơ.

Chính nhờ những ngày tháng hoãn binh đẫm nước mắt của An Tư, Hưng Đạo Đại vương đã có đủ thời gian vàng ngọc để xốc lại đội hình, vạch ra chiến lược phản công toàn diện. Và rồi, khi tiếng trống trận Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết dồn dập vang lên báo hiệu những đại thắng liên tiếp của quân dân nhà Trần, thì cũng là lúc đội quân Nguyên Mông phải tan tác tháo chạy. Thoát Hoan hoảng loạn chui vào ống đồng trốn về nước. Nhưng chua xót thay, trong cảnh hỗn loạn của khói lửa chiến tranh, Công chúa An Tư đã vĩnh viễn bặt vô âm tín. Không một dòng sử lược nào ghi lại bà đã sống chết ra sao, lưu lạc phương nào.

Lịch sử đôi khi quá khắc nghiệt khi không dành cho bà một chương hồi trọn vẹn. Nhưng sự hy sinh của Công chúa An Tư lại vĩ đại hơn bất kỳ thứ vũ khí nào trên đời. Bà không cầm gươm giáo, không xông pha sa trường, nhưng chính tấm thân liễu yếu đào tơ ấy đã trở thành một phòng tuyến thép, chuyển xoay cả một cục diện chiến tranh. Câu chuyện về Công chúa An Tư mãi là một khúc tráng ca nghẹn ngào, nhắc nhở chúng ta rằng: Hòa bình, độc lập của Đại Việt không chỉ được đổi bằng máu của những bậc nam nhi, mà còn được đánh đổi bằng những giọt nước mắt cạn khô của những người phụ nữ yêu nước vĩ đại!