Cống hiến của đồng chí Võ Nguyên Giáp trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945
Trong cuộc đời hoạt động cách mạng, dù ở đâu và trên cương vị nào, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cũng cống hiến hết sức mình cho sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc. Đặc biệt, trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã có đóng góp quan trọng, trực tiếp cùng Trung ương Đảng và lãnh tụ Hồ Chí Minh lãnh đạo, chỉ đạo cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi, mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử dân tộc Việt Nam.
Dấu ấn trong quá trình chuẩn bị Tổng khởi nghĩa
Tháng 5-1945, đồng chí Võ Nguyên Giáp đón lãnh tụ Hồ Chí Minh cùng đoàn công tác từ Pác Bó (Cao Bằng) về Tuyên Quang. Từ đây, Tân Trào (Tuyên Quang) trở thành trung tâm cách mạng của cả nước. Cũng từ thời điểm này, đồng chí Võ Nguyên Giáp luôn ở bên cạnh lãnh tụ Hồ Chí Minh, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Cống hiến tiêu biểu của đồng chí Võ Nguyên Giáp thời kỳ này là đã dự thảo Nghị quyết "Về việc thành lập Khu giải phóng".
Trong quá trình chuẩn bị, đồng chí thường xuyên xin ý kiến chỉ đạo của lãnh tụ Hồ Chí Minh và các đồng chí trong Phân khu ủy Nguyễn Huệ cũng như các đồng chí hoạt động cách mạng tại Tân Trào. Nhờ đó, bản dự thảo nghị quyết sớm hoàn thành, là cơ sở quan trọng cho việc thành lập Khu giải phóng.
Lãnh tụ Hồ Chí Minh và đồng chí Võ Nguyên Giáp tại Khu giải phóng, năm 1945. Ảnh tư liệu
Ngày 4-6-1945, Tổng bộ Việt Minh triệu tập hội nghị, tuyên bố thành lập Khu giải phóng. Tân Trào được chọn làm “Thủ đô" Khu giải phóng. Khu giải phóng đặt dưới sự chỉ đạo của Ủy ban Chỉ huy lâm thời Khu giải phóng, do lãnh tụ Hồ Chí Minh đứng đầu, đồng chí Võ Nguyên Giáp làm Ủy viên Thường trực, đặc cách vấn đề quân sự. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Võ Nguyên Giáp, "Khu giải phóng ngày càng củng cố và phát triển. Giải phóng quân không ngừng chiến thắng, làm cho bọn Nhật bắt đầu e sợ. Thanh thế Việt Minh và Giải phóng quân ngày càng to". Sự phát triển về mọi mặt của Khu giải phóng mang dấu ấn đậm nét của đồng chí Võ Nguyên Giáp, là cống hiến nổi bật của đồng chí Võ Nguyên Giáp đối với quá trình chuẩn bị khởi nghĩa giành chính quyền.
Giữa lúc cao trào kháng Nhật, cứu nước của nhân dân Việt Nam phát triển mạnh mẽ, quần chúng nô nức vũ trang, sẵn sàng nổi dậy thì Nhật đầu hàng phe Đồng minh vô điều kiện. Tin Nhật đầu hàng nhanh chóng lan truyền trong toàn quốc. Ngọn lửa yêu nước và cách mạng thổi bùng trong các tầng lớp nhân dân.
Để củng cố, phát triển phong trào cách mạng, lãnh tụ Hồ Chí Minh căn dặn đồng chí Võ Nguyên Giáp: "Lúc nào cũng phải chú trọng xây dựng chi bộ, bồi dưỡng cán bộ, đảng viên và các phần tử trung kiên. Trong chiến tranh du kích, lúc phong trào lên, ta phải hết sức phát triển, vừa phát triển vừa chú trọng xây dựng căn cứ cho thật vững chắc, để đề phòng lúc khó khăn mới có chỗ đứng chân được". Những lời căn dặn của Bác trong giờ phút lịch sử ấy được đồng chí Võ Nguyên Giáp khắc ghi và quán triệt sâu sắc tới toàn thể cán bộ, chiến sĩ trong Khu giải phóng; do đó, ở khắp nơi trong Khu giải phóng đều dấy lên tinh thần sẵn sàng đứng lên đấu tranh giành chính quyền.
Ngày 13-8-1945, Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh thành lập Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc, gồm 5 người, trong đó có đồng chí Võ Nguyên Giáp. 23 giờ cùng ngày, đồng chí Võ Nguyên Giáp thay mặt Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc, ký vào bản Quân lệnh số 1, hạ lệnh Tổng khởi nghĩa. Ngày 14-8-1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng khai mạc tại Tân Trào, quyết định mục đích của cuộc chiến đấu là giành quyền độc lập hoàn toàn cho đất nước, thành lập chính quyền nhân dân, thi hành 10 chính sách của Việt Minh, xác định chính sách ngoại giao đối với Đồng minh.
Để bảo đảm lãnh đạo cuộc Tổng khởi nghĩa thắng lợi, hội nghị nhấn mạnh công tác đào tạo, sử dụng, phân công cán bộ, kết nạp đảng viên; bầu bổ sung 4 Ủy viên Trung ương, gồm các đồng chí: Võ Nguyên Giáp, Nguyễn Chí Thanh, Hoàng Văn Hoan, Chu Văn Tấn. Ngày 15-8-1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng thống nhất quyết định thành lập Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc để lãnh đạo Tổng khởi nghĩa và thành lập Giải phóng quân Việt Nam.
