Công lao và phẩm chất của anh hùng Triệu Quang Phục
Triệu Quang Phục (?–571), thường gọi là Triệu Việt Vương (mệnh danh là Dạ Trạch Vương), là vị vua tiếp nối sự nghiệp của Lý Nam Đế, lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân xâm lược nhà Lương thắng lợi, bảo vệ nền độc lập của nước Vạn Xuân ở thế kỷ VI
1. Công lao đối với đất nước
Kế thừa và lãnh đạo cuộc kháng chiến chống nhà Lương: Sau khi Lý Nam Đế qua đời (548), ông được tin cậy giao quyền chỉ huy quân đội Vạn Xuân. Ông tiếp tục dấy binh kháng chiến chống lại đội quân xâm lược hùng mạnh do danh tướng Trần Bá Tiên chỉ huy.
Sáng tạo chiến thuật chiến tranh du kích tại căn cứ Dạ Trạch: Ông quyết định rút quân về vùng đầm lầy hiểm yếu Dạ Trạch (nay thuộc huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên). Tại đây, ông tổ chức lực lượng dùng thuyền nhỏ tập kích địch vào ban đêm, triệt hạ lương thực, làm suy yếu và sa lầy quân Lương trong nhiều năm liền.
Giải phóng đất nước, xưng vương (550): Năm 550, nhân lúc nhà Lương xảy ra loạn Cảnh Hưng, Trần Bá Tiên phải rút quân về nước, Triệu Quang Phục chớp thời cơ tung quân mở cuộc phản công lớn, đánh tan quân địch, khôi phục lại toàn bộ bờ cõi Vạn Xuân và xưng là Triệu Việt Vương.
2. Phẩm chất và nhân cách
Tài năng quân sự kiệt xuất và tư duy chiến thuật độc đáo: Ông là người đặt nền móng cho nghệ thuật chiến tranh du kích "lấy ít địch nhiều, lấy yếu chống mạnh", dựa vào địa hình sông nước đầm lầy để làm suy yếu đối phương trước khi giáng đòn quyết định.
Kiên trung, nhẫn nại và gan dũng: Trong những năm tháng nằm gầm nằm đầm, thiếu thốn lương thực và đối mặt với hiểm nguy, ông luôn giữ vững tinh thần lạc quan, làm chỗ dựa vững chắc cho quân sĩ và nhân dân.
Trọng tình nghĩa và khát vọng hòa bình: Dù chiến thắng quân Lương, ông vẫn phải đối mặt với xung đột nội bộ do Lý Phật Tử (người họ hàng của Lý Nam Đế) tranh giành ngôi vị. Vì muốn tránh cảnh binh đao nồi da nấu thịt giữa người trong nước, ông đã nhượng bộ chia đôi đất nước để giữ hòa khí.
3. Di sản và truyền thuyết
Gắn liền với tên tuổi của ông là truyền thuyết "Mũi mảng móng rồng" (dấu ấn linh thiêng bảo vệ đất nước). Sau khi bị Lý Phật Tử đánh bất ngờ và thất thủ, ông mẫn cảm phi ngựa về phía biển Đại Nha (Nam Định) rồi tự thuẫn để giữ trọn khí tiết. Nhân dân nhớ ơn ông đã lập nhiều đền thờ (tiêu biểu như Đền Hóa Dạ Trạch tại Hưng Yên, đền thờ tại Nam Định), và tên Triệu Việt Vương được trân trọng đặt cho nhiều đại lộ, con phố lớn trên khắp cả nước.
