Công nhân - chiến sĩ hy sinh hơn 50 năm vẫn chưa được công nhận liệt sĩ

Theo Lịch sử Đảng bộ huyện Vĩnh Linh tập 1 (1930-1975) xuất bản năm 2020, ở giai đoạn năm 1967-1973, tại Vĩnh Linh trở thành tuyến lửa, hứng chịu nhiều bom đạn của kẻ thù, nên Trung ương đã thực hiện chiến dịch K8 và K10, sơ tán người dân ra các tỉnh phía Bắc. Lúc đó, tại huyện Vĩnh Linh chỉ còn hơn 20.000 người. Đây là những người dân, vừa lao động, sản xuất, vừa vận chuyển, tiếp tế phục vụ chiến đấu; đồng thời cũng là lực lượng trực tiếp cầm súng chiến đấu.

Vì tính chất đặc biệt này, Khu ủy Vĩnh Linh thời đó đã đề nghị Trung ương cho phép Vĩnh Linh thực hiện một số chính sách đặc biệt. Trong đó, từ tháng 1.1967, những người tham gia lao động sản xuất cho tập thể, nếu hy sinh cũng được công nhận là liệt sĩ. Và trong giai đoạn trên, Nông trường Quyết Thắng và Nông trường Bến Hải ở Vĩnh Linh đã làm nhiệm vụ vừa chiến đấu vừa sản xuất.

Ông Trần Ngọc Truyền (SN 1930, trú tại thị trấn Bến Quan, huyện Vĩnh Linh) nguyên là Giám đốc Nông trường Quyết Thắng cho hay, từ năm 1967, địch đánh phá ác liệt vào nông trường. Lúc đó, công nhân ở nông trường ai cũng được phát súng để vừa sản xuất, vừa chiến đấu. Trong quá trình sản xuất, chiến đấu nếu hy sinh, thì được đề nghị xét liệt sĩ.

Tuy nhiên, có trường hợp bà Mai Thị Con (SN 1937, trú quán tại xã Vĩnh Giang, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị) là công nhân của nông trường, mất ngày 18.2.1967 nhưng đến nay chưa được công nhận liệt sĩ.

Tìm hiểu cho thấy, tại “bản tổng hợp danh sách các đồng chí hy sinh xét liệt sĩ” của Nông trường Quyết Thắng được lưu giữ tại nông trường, có tên bà Mai Thị Con. Ở mục “trường hợp hy sinh”, bà Con “bị bom tọa độ ban đêm trúng hầm ở vị trí của tổ sản xuất đội giao”.

Con 65 tuổi, đợi chờ ngày công nhận liệt sĩ cho mẹ

Bà Nguyễn Thị Cúc (SN 1959, trú tại xã Tân Thành, TP Đồng Xoài, tỉnh Bình Phước) là con của bà Mai Thị Con. Theo bà Cúc, năm 1966, khi chiến tranh ở quê nhà ác liệt, bà được sơ tán ra miền Bắc. Đến năm 1973, khi trở về quê thì mẹ bà đã mất, bố đi lấy vợ khác, nên bà ở với ông bà ngoại, đi làm công nhân cho đến năm 1980 thì đi vào tỉnh Bình Phước lập gia đình.