CÔNG NHÂN SẢN XUẤT THUỐC QUÂN Y
Câu chuyện về những công nhân y dược âm thầm sản xuất thuốc men, bông băng, dung dịch sát trùng trong điều kiện sơ tán, góp phần cứu sống hàng nghìn thương binh.
Trong chiến tranh, mỗi viên thuốc, mỗi cuộn bông đều có thể cứu sống một con người. Nhưng rất ít người biết đến những công nhân sản xuất thuốc quân y – những người làm việc lặng lẽ phía sau chiến tuyến. Ông Trần Văn Huy là một trong số đó.
Trước chiến tranh, ông Huy là công nhân của một cơ sở bào chế thuốc nhỏ của tỉnh. Khi Mỹ bắt đầu đánh phá, cơ sở được lệnh sơ tán và chia nhỏ, chuyển vào vùng nông thôn, làm việc trong các hầm bán ngầm. Điều kiện vô cùng thiếu thốn: không đủ máy móc, thiếu điện, thiếu nguyên liệu.
Công việc chính của ông Huy là sản xuất thuốc sát trùng, thuốc giảm đau, dung dịch rửa vết thương. Những loại thuốc tưởng chừng đơn giản ấy lại vô cùng quan trọng ở chiến trường, nơi thương binh đông, điều kiện y tế hạn chế.
Sản xuất thuốc trong chiến tranh đòi hỏi độ chính xác cao, trong khi môi trường làm việc rất khó khăn. Nhiều hôm, bom nổ gần, bụi đất rơi xuống, công nhân phải che kín dụng cụ, giữ vệ sinh tối đa. Điện không ổn định, họ phải đun nấu thủ công, canh nhiệt độ bằng kinh nghiệm.
Có lần, cơ sở bị đánh phá gần, một số thùng hóa chất bị hư hỏng. Ông Huy cùng đồng đội phải thu gom, xử lý lại, tránh để lãng phí. “Một chút thuốc lúc ấy cũng quý như vàng,” ông kể.
Áp lực lớn nhất là thời gian. Khi có chiến dịch lớn, nhu cầu thuốc tăng đột biến. Công nhân phải làm việc liên tục, có lúc ba ca liền nhau, ngủ ngay bên bàn pha chế. Có đồng nghiệp kiệt sức, nhưng khi tỉnh dậy lại tiếp tục làm.
Nguy hiểm không chỉ từ bom, mà còn từ chính hóa chất. Nhưng không ai chùn bước. Ông Huy nói: “Ngoài mặt trận, thương binh nằm chờ thuốc. Mình chậm là họ nguy.”
Những thùng thuốc hoàn thành được đóng gói cẩn thận, vận chuyển ngay trong đêm tới các bệnh xá dã chiến. Sau này, ông Huy mới biết rằng, nhiều loại thuốc do cơ sở của ông sản xuất đã cứu sống hàng trăm, thậm chí hàng nghìn thương binh.
Sau hòa bình, ông trở lại nghề cũ trong điều kiện đầy đủ hơn. Nhưng ông luôn nhớ quãng đời làm thuốc trong chiến tranh – quãng đời mà mỗi mẻ thuốc không chỉ là sản phẩm, mà là sự sống.
