Công tác chính trị trước khi mở Chiến dịch Biên giới

Công tác chính trị trước khi mở Chiến dịch Biên giới

Năm 1950, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào một giai đoạn mới. Quân đội ta đứng trước yêu cầu phải mở một chiến dịch lớn ở biên giới, nhằm tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, khai thông đường liên lạc quốc tế và tạo bước chuyển về thế chiến lược.

Đây là một nhiệm vụ rất lớn. Bộ đội ta tuy đã trưởng thành qua nhiều trận chiến, nhưng trang bị và kinh nghiệm tác chiến quy mô lớn vẫn còn hạn chế. Vì vậy, trước khi bước vào Chiến dịch Biên giới, bên cạnh việc chuẩn bị lực lượng và phương án tác chiến, công tác chính trị được đặc biệt coi trọng.

Trong thời điểm ấy, Nguyễn Chí Thanh vừa được giao trọng trách Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, Phó bí thư Tổng Quân ủy. Ông xác định rõ: muốn chiến dịch giành thắng lợi, trước hết phải làm cho cán bộ, chiến sĩ hiểu nhiệm vụ, vững tư tưởng và có quyết tâm chiến đấu.

Từ ngày 18 đến 29-8-1950, Nguyễn Chí Thanh triệu tập Hội nghị cán bộ chính trị tham gia Chiến dịch Biên giới. Thành phần hội nghị gồm cán bộ chính trị từ cấp tiểu đoàn đến đại đoàn và các cơ quan chính trị. Tại đây, ông nhấn mạnh rằng công tác chính trị phải phục vụ trực tiếp nhiệm vụ chiến đấu, chứ không thể đứng ngoài chiến trường.

Ông nói với cán bộ theo tinh thần rất rõ ràng:

– Nhiệm vụ chính của chiến dịch là tiêu diệt sinh lực địch. Công tác chính trị phải làm sao động viên bộ đội hoàn thành được nhiệm vụ ấy.

Rồi ông nhấn mạnh một điều tưởng như đơn giản nhưng có ý nghĩa rất lớn: cơ quan chính trị phải đi sát bộ đội, sát mặt trận. Không thể ngồi ở hậu phương chỉ làm giấy tờ, quản lý đồ đạc mà phải xuống nơi chiến sĩ đang chiến đấu, nơi tư tưởng của bộ đội đang được thử thách từng giờ.

Nguyễn Chí Thanh hiểu rằng trước một chiến dịch lớn, người lính có thể có rất nhiều điều băn khoăn.

Họ có thể lo trận đánh ác liệt.

Có thể lo đường hành quân xa.

Có thể chưa hiểu hết mục tiêu của chiến dịch.

Có thể nhớ gia đình và lo mình không trở về.

Những điều ấy không thể giải quyết bằng vài khẩu hiệu. Người cán bộ chính trị phải đến gần chiến sĩ, lắng nghe, giải thích và giúp họ hiểu rõ nhiệm vụ của mình.

Vì thế, trước khi chiến dịch mở màn, công tác chính trị được triển khai sâu rộng. Bộ đội được giáo dục về nhiệm vụ, mục tiêu, phương châm chiến đấu; các đơn vị tổ chức sinh hoạt, phát huy dân chủ, giải đáp những vấn đề còn chưa thông suốt. Đảng ủy Mặt trận xác định phải tăng cường lãnh đạo tư tưởng trước, trong và sau chiến đấu, chứ không chỉ làm một lần trước khi ra trận.

Một điều đặc biệt được chú trọng là làm cho người lính hiểu rằng chiến đấu không chỉ là thực hiện một mệnh lệnh. Phía sau mỗi nhiệm vụ là lợi ích của đất nước, là cuộc sống của nhân dân và là tương lai của cuộc kháng chiến.

Cùng với giáo dục tư tưởng, công tác chính trị còn gắn với việc phát huy tinh thần đoàn kết quân dân. Các đơn vị được tuyên truyền, vận động nhân dân địa phương tham gia phục vụ chiến dịch, đóng góp sức người, sức của. Bộ đội được nhắc nhở phải giữ nghiêm kỷ luật, tôn trọng nhân dân, thực hiện tốt chính sách dân vận. Nhờ đó, sức mạnh của chiến dịch không chỉ đến từ những đơn vị bộ đội mà còn được nhân lên bởi sự đồng lòng của nhân dân.

Công tác giữ bí mật cũng được đặc biệt coi trọng. Trước một chiến dịch lớn, nếu để lộ lực lượng, phương án hoặc hướng tiến công, mọi sự chuẩn bị có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, ý thức phòng gian, bảo mật được quán triệt đến cán bộ, chiến sĩ và cả nhân dân ở những địa phương có bộ đội đóng quân.

Nhưng điều quan trọng nhất vẫn là xây dựng quyết tâm chiến đấu.

Nguyễn Chí Thanh hiểu rằng một người lính khi bước vào trận đánh cần có khẩu súng trong tay, nhưng cũng cần một “vũ khí” khác mạnh không kém: niềm tin.

Nếu người lính hiểu rõ nhiệm vụ, tin tưởng vào sự lãnh đạo, tin vào đồng đội và tin vào khả năng của chính mình, anh sẽ có thêm sức mạnh để vượt qua gian khổ.

Bởi vậy, công tác chính trị trước Chiến dịch Biên giới không phải là những việc làm hình thức. Đó là quá trình chuẩn bị con người về tinh thần để bộ đội có thể bước vào một chiến dịch lớn với ý chí và quyết tâm cao nhất.

Sau này, tại Hội nghị tổng kết Chiến dịch Biên giới, Nguyễn Chí Thanh đánh giá một trong những ưu điểm nổi bật của công tác Đảng, công tác chính trị là đã quán triệt nhiệm vụ, phát huy dân chủ về quân sự và làm cho bộ đội thông suốt tư tưởng trước khi bước vào chiến dịch cũng như trong quá trình chiến đấu.

Và thực tế đã chứng minh sức mạnh ấy.

Chiến dịch Biên giới Thu-Đông năm 1950 diễn ra trong 29 ngày đêm, từ ngày 16-9 đến 14-10, và giành thắng lợi lớn, tạo bước ngoặt quan trọng cho cuộc kháng chiến.

Nhìn lại công tác chính trị trước chiến dịch, điều đáng nhớ không chỉ là những hội nghị, những chỉ thị hay những cuộc sinh hoạt. Điều đáng quý hơn là cách Nguyễn Chí Thanh nhìn nhận con người là yếu tố quyết định sức mạnh chiến đấu.

Ông hiểu rằng trước một nhiệm vụ lớn, không thể chỉ chuẩn bị vũ khí mà phải chuẩn bị cả ý chí. Không thể chỉ xây dựng kế hoạch tác chiến mà phải xây dựng niềm tin. Và người cán bộ chính trị không thể đứng xa bộ đội mà phải đi đến nơi người lính đang sống, đang chiến đấu và đang đối mặt với gian khổ.

Câu chuyện về công tác chính trị trước Chiến dịch Biên giới để lại một bài học sâu sắc: muốn một tập thể hoàn thành nhiệm vụ lớn, người lãnh đạo phải làm cho mỗi thành viên hiểu rõ mục tiêu, tin vào nhiệm vụ và thấy mình là một phần của sức mạnh chung. Khi tư tưởng đã thông, lòng tin đã vững và quyết tâm đã được khơi dậy, con người có thể tạo nên những sức mạnh vượt xa những gì tưởng như mình có.