Cốt cách mẫu mực của Võ Đại tướng

“Nhiều người nhìn nhận, trong con người Đại tướng ít thấy khuyết điểm, ít thấy cái tôi, người của tinh thần tập thể... đó là những phẩm chất cao quý. Đặc biệt chữ “Nhẫn” luôn xuyên suốt cuộc đời Đại tướng”, ông Võ Đại Hàm, cháu của Đại tướng, người đã từng ở nhà Đại tướng tại Hà Nội nhiều năm, nay về trông coi nhà Đại tướng ở làng An Xá đúc rút lại. Ông Võ Đại Hàm khẳng định: “Nhờ chữ “Nhẫn” mà uy tính, hình ảnh của Đại tướng ngày một nâng cao, xứng tầm với lịch sử, với thế giới”.

Bên cạnh chữ “Nhẫn”, sự liêm khiết, giản dị, chí công vô tư... là những đức tính trong con người Đại tướng. Theo ông Hàm, chuyện con cái, cháu chắt học xong, chưa bao giờ cụ có gợi ý xin việc. Phân công ở đâu làm đó. Đại tướng từng nói: “Nếu ai cũng như thế thì không còn ai tu dưỡng, học hành, phấn đấu, liệu vào làm việc có được không?”.

Năm 1983, sau khi đưa mộ cha của Đại tướng từ Huế về nghĩa trang Lệ Thuỷ. Có một khu đất ở phía trên dành cho các Anh hùng. Mọi người định “đặt” cụ ở trong khu vực này. Xin ý kiến, Đại tướng khuyên can: “Bố tôi chỉ là liệt sĩ, phải đặt đúng chỗ”. Còn năm 1993, khi đưa mộ mẹ của Đại tướng về quê, cơ quan chức năng có ý đưa cụ bà vào nghĩa trang, để được gần cụ ông. Đại tướng nhất quyết: “Không được, mẹ tôi không phải là liệt sĩ nên không được “nằm” trong nghĩa trang, chuyện đưa về có gia đình chúng tôi lo là được rồi”. Sau đó an táng mộ bà ở cạnh Nghĩa trang Lệ Thuỷ, vẫn được “gần ông”. Mọi người muốn mở cánh cửa phía gần cạnh mộ cụ bà để mọi người thắp hương cho tiện, Đại tướng nhất quyết: “Chỉ có gia đình chúng tôi đi, xin đừng bận tâm”. Thế là mỗi lần Đại tướng về thăm quê, vào thắp hương cho cha mẹ lại phải bắc gạch... để bước qua.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp rất bình dị (Ảnh: Trần Hồng)

Hay chuyện tỉnh Quảng Bình và người trong họ muốn xây nhà thờ họ Võ trong khu vườn của nhà thân sinh Đại tướng bằng... gỗ lim. Nhưng khi xin ý kiến Đại tướng can ngăn: “Đừng làm như thế rồi trở thành tiền lệ, ai làm nhà thờ cũng khai thác, rồi lợi dụng việc khai thác để tư lợi. Tốt nhất là làm gỗ vườn”. Và, nhà thờ của họ Võ được làm bằng gỗ mít, vừa giản dị nhưng cũng thật uy nghiêm.

Ông Hàm nhớ lại: Mỗi lần về quê, điều đầu tiên là Đại tướng vào thắp hương cho cha mẹ, rồi cụ xuống bến sông quê bên dòng Kiến Giang vốc nước phả vào mặt, ngắm sông quê cho “đã thèm”. Có một điều đặc biệt, mỗi lần Đại tướng về quê, không bao giờ đi xe tới trước cổng nhà mà dừng ở ngoài xa, đi bộ nắm tay, thăm hỏi, ôm hôn bà con, xóm làng sau nhiều năm xa cách để thoả nhớ mong.

Thăm quê, cụ thường căn dặn nhiều điều: Không nên thuần nông, khó giàu. Phải khôi phục các làng nghề, con cháu phải học hành, có kiến thức mới làm giàu được; phải “phở hoang” (mở đất) lên miền Tây...