Cột mốc Kháng Pháp & Tín ngưỡng dâng nông sản (1858 – 1945)

Thời gian: Thập niên 1860 – 1945.

Người giữ đình: Ban Hương chức / Ban Khánh tiết truyền thống (Những người có uy tín trong làng, am hiểu tế lễ và trung thành với bản sắc dân tộc).

Bối cảnh & Hành động:

Thập niên 1930 - 1940 (Mốc dâng Xoài cát): Giống xoài cát địa phương nổi tiếng. Các cụ trong Ban Khánh tiết đề ra tục lệ: chọn những quả xoài cát ngon nhất, trái to đẹp nhất dâng lên bàn thờ Thành Hoàng trong kỳ lễ Kỳ Yên. Tục lệ này vô tình bảo chứng cho cái tên "Xoài cát Hòa Lộc" gắn liền với ngôi đình.

Giai đoạn 1940 (Khởi nghĩa Nam Kỳ) & 1945 (Cách mạng Tháng Tám): Thực dân Pháp kiểm soát gắt gao. Ban Khánh tiết khéo léo dùng vỏ bọc "tế lễ, chuẩn bị Lễ Hạ Điền" để làm nơi che mắt địch cho cán bộ Việt Minh hội họp, rải truyền đơn.