Củ Chi Đất Thép Thành Đồng

Trương Văn Bang sinh năm 1935 trong một gia đình nông dân nghèo tại vùng quê sông nước Nam Bộ. Từ nhỏ, Bang đã quen với tiếng gió trên đồng và nhịp chèo xuồng của cha, nhưng điều khắc sâu nhất trong tâm trí ông lại là những câu chuyện về áp bức, về những cuộc ruồng bố của địch diễn ra ngay trên mảnh đất quê hương.

Lớn lên trong khói lửa chiến tranh, Trương Văn Bang sớm trở thành một cán bộ du kích của xã. Ông nổi tiếng là người gan dạ, trầm tĩnh, hiểu địa hình vùng sông nước như lòng bàn tay. Những năm đầu 1960, khi chiến tranh ở miền Tây trở nên ác liệt, Bang được điều lên làm Chỉ huy phó du kích xã, rồi sau đó phụ trách mũi trinh sát.

Dân trong vùng kể rằng, có những đêm mưa dài dằng dặc, địch càn quét liên tục, Bang vẫn kiên nhẫn nằm phục trên bờ đê suốt nhiều giờ chỉ để theo dõi hướng di chuyển của địch, mở đường an toàn cho bộ đội và cơ sở cách mạng. Ông nói một câu rất mộc mạc mà ai nghe cũng nhớ:

“Miễn còn một con đường cho dân mình đi về an toàn, tao còn nằm đó.”

Năm 1968, trong một trận chống càn lớn, Trương Văn Bang được giao nhiệm vụ dẫn đường cho đơn vị chủ lực rút lui qua con rạch nhỏ phía cuối xóm. Khi chỉ huy rút gần hết, ông phát hiện địch đang vòng xuống bờ bên kia. Không kịp báo, ông ở lại chặn địch, tạo thời gian cho đồng đội rời khỏi vòng vây.
Cuộc chiến đấu chỉ kéo dài vài phút, nhưng tiếng súng của Bang đã khiến địch chậm lại đúng thời điểm cần thiết.

Khi lực lượng quay lại tìm, Trương Văn Bang đã hy sinh, hai tay vẫn còn nắm chắc khẩu súng trường cũ. Bên cạnh ông là đoạn đường mòn còn in dấu chân của đơn vị vừa thoát hiểm.

Người dân quê ông lập một nấm mộ nhỏ bên bờ rạch – nơi ông ngã xuống. Mỗi mùa nước nổi, hoa lục bình trôi dạt về, tím cả khúc sông như để nhớ người chiến sĩ đã nằm lại cho bình yên của xóm làng.