Củ Chi - Sài Gòn, mảnh đất anh hùng trong vùng đất anh hùng

Mang trong mình cái danh nghĩa sống ở đất Sài Thành hơn đôi chục năm trời nhưng cuộc sống của tôi chỉ gắn liền với nơi trung tâm vùng “đất thép”. Tuy nhiên, đối với cá nhân tôi, việc khám phá hết cái đẹp của thành phố lại không quan trọng bằng việc ngắm nhìn nơi mà tôi sống thay đổi từng ngày, từng giờ và từng phút. Dẫu là vậy, nhưng phải thật lòng mà nói, vùng đất cách mạng này không xa hoa, lộng lẫy như nội thành về đêm, cũng không nhộn nhịp, sầm uất như vùng ven sông nước. Trái lại, vùng đất này lại yên lặng, bình tĩnh như một chiến sĩ du kích năm xưa. Với cái lẽ đó, nơi đây tự khắc trở thành của hiếm của đất Sài Gòn này, hiếm từ văn hoá, con người cho đến bản sắc đậm đà phong cách của miền Đông Nam Bộ xưa và nay. 

Nếu thử kiểm đếm trong hơn hai mươi quận huyện và thành phố ở Sài Gòn thì có mấy nơi mà con người ở đó lại khắc họa rõ nét bản sắc như Củ Chi. Mỗi lúc bước ra đường mọi người sẽ không thể thấy những sự vội vã, những khoảnh khắc ùn ùn, đông kịt đường như trung tâm thành phố. Thay vào đó là sự thư thái của các cụ ông, cụ bà đi tập thể dục ban sáng và lấp ló đâu đó là các cô, chú trung niên lủi thủi đi thăm đồng. Đôi khi, đâu đó trên những con đường quen thuộc, người ta có thể bắt gặp một vài Bà mẹ Việt Nam anh hùng – những người đã gắn bó với vùng đất này từ thời kháng chiến, bởi nơi đây vốn được mệnh danh là một trong những địa phương có nhiều Bà mẹ Việt Nam anh hùng nhất. Đâu đó trên những con đường đã được tráng nhựa láng o, những chiếc xe đạp từng có giá bằng nữa cây vàng vẫn miệt mài đưa những người cô, người dì đi làm, đi buôn, đi bán và ven những vỉa hè vẫn đâu đó bóng dáng những chị bán hàng rong, mang vát những “quầy tạp hóa di động” đi chào hàng. Xen lẫn trong nhịp sống ấy là những lời nói bình dị mà chỉ có người dân bản địa mới thường dùng như: “mày toàn nói bá láp bá xàm!”, “nãy mới té lật gọng!”, “tao mới thấy con cá lóc bự chà bá lữa!”, “dọt lẹ đi!”,... Bên cạnh đó, nếp sống ở đây đã dần thấm nhuần qua năm tháng và trở thành một phần không thể tách rời trong tâm trí của người dân. Những hàng quán lâu đời đã tồn tại hàng chục năm mà chưa một lần ngơi nghỉ. Những con người luôn tươi cười, chào hỏi nhau mỗi khi gặp mặt, bởi lẽ xung quanh họ là những chòm xóm thân thuộc, dù đi đến đâu cũng dễ dàng bắt gặp những gương mặt chẳng còn xa lạ. Đặc biệt, một điều mà có lẽ chỉ một vài huyện ngoại ô thành phố mới có chính là sự gắn bó bền chặt của con người với quê hương. Điển hình là mọi người sẽ hiếm thấy nhiều người từ những vùng khác đến định cư ở nơi đây hay người dân nơi đây rời bỏ mảnh đất này, bởi họ luôn rất tự hào vì quê hương “đất thép thành đồng” và họ quyết tâm gắn bó như cách mà ngày xưa những người con đất lửa giữ lấy những con hào, những ngách hầm địa đạo. Một lòng chung thủy mãi mãi với mảnh đất thiêng liêng này. 

Thoáng chốc mà đã sắp tròn nữa thế kỷ kể từ trước ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, ngày mà Củ Chi đã được giải phóng tạo nên bước chuẩn bị để quân ta áp sát vào Thành đô Sài Gòn. Và sau những ngày cuối tháng tư lịch sử năm ấy danh phận của Sài Gòn cũng đã thay đổi, từ Đô thành Sài Gòn rồi đến thành phố Sài Gòn – Gia Định thời điểm mà Củ Chi chính thức trở thành đứa con của thành phố mới vừa giải phóng này, rồi cho đến bây giờ thành phố ấy đã được mang tên của vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và nhân dân Việt Nam. Phải thừa nhận rằng: một mảnh đất lịch sử lại nằm trong một vùng đất lịch sử thì chắc chắn sẽ tạo nên sự kết nối vô cùng đặc biệt và không thể tách rời được. Như tục ngữ có câu “Hợp quần gây sức mạnh” quả thật trong những năm kháng chiến, Củ Chi luôn là một mắt xích quan trọng nối giữa trong và ngoài Thành đô Sài Gòn là bàn đạp để quân ta có thể đánh sâu vào trung tâm của chính quyền Sài Gòn thời đó mang về những chiến công oanh liệt. Vì lẽ đó, Củ Chi về với Sài Gòn – Gia Định như một lẽ thường tình, không chỉ vì phát triển kinh tế, xã hội mà còn là yếu tố lịch sử, văn hóa và mối lương duyên của nơi đây từ những ngày đầu kháng chiến. 

Trãi qua nhiều cuộc bể dâu, biến động của lịch sử. Thành phố Hồ Chí Minh đã dần hoàn thiện mình, từ một viên ngọc thô dần dần được mài giũa và trở thành hạt nhân trung tâm của một món trang sức vô giá, với vệ tinh là những hạt ngọc tấm được đính vào từ thuở sơ khai và giờ đây đang từng bước lộ rõ vẽ đẹp nhẹ nhàng và kiêu sa của mình. Trong ngần ấy năm tôi luyện đó, Thành phố Hồ Chí Minh đã tự chữa lành vết thương chiến tranh và khẳng định đanh thép vị thế “đầu tàu kinh tế của cả nước”, là một Thành phố phát triển, năng động, sôi nổi và nghĩa tình cũng như có bản sắc văn hóa phong phú. Đan xen trong giai đoạn phát triển thần tốc đó, Thành phố đã sản sinh ra rất nhiều người tài giỏi. Đặc biệt phải kể đến một người con ưu tú của đất Củ Chi, được người dân gọi một cách thân mật là bác Sáu Khải (Phan Văn Khải). Dưới cương vị là một Thủ tướng, bác Sáu không chỉ góp phần đưa thành phố Hồ Chí Minh phát triển mạnh mẽ mà còn để lại dấu ấn đậm nét trên chặng đường hội nhập và ổn định kinh tế của cả đất nước trong giai đoạn đổi mới cũng như chuyển giao từ cuối thế kỷ XX sang đầu thế kỷ XXI vô cùng quan trọng. Không đơn thuần là một chính khách kiệt xuất, bác Sáu Khải còn là người sống trọn tình, trọn nghĩa với quê hương. Trong những năm tháng tại vị, bác đã góp phần to lớn nuôi nấng mảnh đất Củ Chi từ một vùng nông thôn nghèo nàng, u tối và lạc hậu vươn lên trở thành một vùng nông thôn mới, thắp sáng vùng quê nghèo và có nhiều tuyến đường kiểu mẫu,... Điều đó cho thấy Củ Chi nói riêng và Thành phố Hồ Chí Minh nói chung là nơi ươm mầm và sản sinh ra nhiều người con ưu tú, cần cù, nhiệt huyết và sống rất nghĩa tình. Hiện nay, để ghi nhớ công ơn của bác Sáu thì con đường huyết mạch Quốc lộ 22 đoạn từ cầu An Hạ cho đến giáp tỉnh Tây Ninh đã được mang tên Phan Văn Khải, cho thấy bác Sáu đã trọn tình với quê hương thì quê hương cũng chân thành đáp lại. 

Quãng đường xây dựng và phát triển hơn nữa thế kỷ qua đối với nền văn hiến của nước ta là ngắn ngủi. Tuy nhiên, đó là một cột mốc son sắc, đánh dấu một nỗ lực phi thường của không chỉ một cá nhân hay một tập thể đơn lẻ nào mà đó chính là kết tinh của sự đoàn kết, bền chặt và sức mạnh tổng hợp của vùng đất  Củ Chi anh hùng cũng như Thành phố Hồ Chí Minh năng động, sáng tạo. Quả thật, với những con người đầy bản lĩnh và tri thức vốn có cũng như năng lực và tiềm lực hiện nay thì Thành phố mang tên Bác sẽ còn vươn mình phát triển mạnh mẽ hơn nữa, khẳng định sâu sắc hơn vị thế tiên phong của mình trong công cuộc xây dựng “kỷ nguyên mới”. Không dừng lại là phát triển địa phương, Thành phố sẽ là hạt nhân trung tâm kết nối các tỉnh lân cận thông quá các dự án lớn đã và đang được triển khai như đường Vành đai 3, tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành, tuyến Metro số 1, số 2, nhà ga T3 Tân Sơn Nhất, phát triển khu đô thị Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh,.... Những tiền đề đó sẽ bồi đắp sinh khí để các vệ tinh xung quanh Thành phố sẽ phát triển thành những đô thị kiểu mẫu và tạo nên một chỉnh thể phát triển hài hòa, thúc đẩy sự thịnh vượng chung của toàn vùng Đông Nam Bộ. 

Hòa cùng nhịp đập và dòng chảy liên hồi của “kỷ nguyên mới”. Vùng “Đất lửa hoa hồng” vẫn giữ được trọn vẹn hình hài của thời gian, là nơi tô điểm đậm đà thêm văn hóa và bản sắc cho Thành phố Hồ Chí Minh. Không chỉ vậy, Củ Chi còn là điểm đến hấp dẫn, là một vùng đất tràn đầy dư địa phát triển kinh tế, xã hội và còn là điểm đến du lịch lịch sử lý tưởng. Đến tận bây giờ, nhìn lại năm mươi năm qua, từ Củ Chi đến chốn phồn hoa Sài Gòn – Gia Định xưa, nhiều người dân vẫn còn rưng rưng nước mắt. Vừa tự hào, vừa đau xót nhìn ngắm những con đường từng hằn in dấu chân, xác thịt của người chiến sĩ nay đã mọc lên những tòa cao ốc, những hố bom đen đã dần được lấp đầy bằng những đóa hoa hồng rực đỏ. Cuối cùng, “kỷ nguyên mới” đã mở ra mang theo nhiều cơ hội cũng như thách thức. Là một thế hệ trẻ đầy khát vọng, là lớp kế thừa những di sản và tinh hoa của thế hệ đi trước. Chúng ta cần có niềm tin rằng tuổi trẻ Củ Chi nói riêng và tuổi trẻ Thành phố mang tên Bác nói chung sẽ học tập, dựng xây và đóng góp to lớn hơn nữa vào công cuộc kiến thiết Thành phố, kiến thiết đất nước. Để xứng đáng với công sức của các bậc lão thành đi trước và là những người con, người cháu, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.