CÙ CHÍNH LAN: "ANH HÙNG ĐÁNH XE TĂNG" TRÊN CHIẾN TRƯỜNG HÒA BÌNH

Câu chuyện lịch sử: Khúc anh hùng ca trên đường số 6

1. Người thanh niên nghèo xứ Nghệ và chí khí kiên cường

Cù Chính Lan sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Quỳnh Môi, xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Mẹ mất sớm, gia đình cảnh neo đơn, từ nhỏ ông đã phải đi làm thuê, chăn trâu cho địa chủ để sinh sống.

Năm 1946, khi Kháng chiến toàn quốc bùng nổ, Cù Chính Lan hăng hái xung phong nhập ngũ. Ông thuộc đơn vị Đại đội 215, Tiểu đoàn 441, Trung đoàn 66 (Đoàn Cổ Loa), Đại đoàn 304. Trong sinh hoạt hằng ngày, ông là người đồng chí hiền lành, khiêm tốn, nhưng khi bước vào trận mạc, ông lại là một chiến sĩ vô cùng mưu trí, quả cảm và dũng mãnh.

2. Chiến công "tay không" diệt xe tăng địch tại Giang Mỗ

Cuối năm 1951, thực dân Pháp huy động lực lượng lớn đánh chiếm Hòa Bình nhằm cắt đứt con đường liên lạc chiến lược giữa Chiến khu Việt Bắc với Liên khu 3, Liên khu 4. Quân ta mở Chiến dịch Hòa Bình để phản công.

Ngày 13/12/1951, trong trận phục kích tại dốc Giang Mỗ (nằm trên Đường số 6, tỉnh Hòa Bình), đơn vị của Cù Chính Lan nhận nhiệm vụ chặn đánh đoàn xe cơ giới của Pháp. Khi trận đánh diễn ra, quân ta đã tiêu diệt nhiều lực lượng địch, nhưng bất ngờ một chiếc xe tăng B1 Bis (loại xe bọc thép hạng nặng trang bị hỏa lực rất mạnh) của Pháp càn quét, xả đạn điên cuồng vào đội hình, đè bẹp các hỏa điểm và làm chựng đà tiến công của ta.

Trong thời khắc nguy cấp, Cù Chính Lan nén đau vì vết thương ở chân, nảy ra ý định táo bạo. Ông dùng hết sức lực bám vào thành xe, leo lên nóc chiếc xe tăng đang chạy. Khi phát hiện ra nắp xe chưa khóa chặt, ông giật phắt nắp xe ra, rút lựu đạn giật chốt rồi thả thẳng vào bên trong khoang lái, sau đó nhanh chóng nhảy xuống đất.

Một tiếng nổ lớn vang lên, chiếc xe tăng bốc cháy ngùn ngụt, toàn bộ tổ lái Pháp bị tiêu diệt. Chiến công "tay không diệt xe tăng" độc đáo và dũng cảm phi thường này đã đập tan sự hung hãn của giặc, mở đường cho toàn đơn vị xông lên giành chiến thắng rực rỡ tại trận Giang Mỗ.

3. Tấm gương hy sinh bất tử

Không lâu sau chiến công vang dội ấy, ngày 29/12/1951, đơn vị ông tiếp tục tham gia trận đánh đồn Cô Tô (Hòa Bình). Trong lúc chiến đấu ác liệt, Cù Chính Lan bị thương rất nặng: một tay bị gãy, thân mình trúng nhiều mảnh đạn.

Dù đau đớn tột cùng và sức lực suy kiệt, ông vẫn kiên quyết không chịu rời trận địa, tay còn lại vẫn ôm chặt khẩu súng liên thanh để hỗ trợ đồng đội áp sát lô cốt địch. Khi các đồng chí lại gần định đưa ông về tuyến sau cứu chữa, người chiến sĩ ấy vẫn dùng chút sức lực cuối cùng thì thào dặn lại:

"Tôi thế này không sống được đâu... Các đồng chí hãy tập trung đánh giặc, hoàn thành nhiệm vụ!"

Cù Chính Lan trút hơi thở cuối cùng khi mới 22 tuổi.

Ngày 19/5/1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất, Cù Chính Lan vinh dự được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhất. Tên của ông mãi mãi gắn liền với hình ảnh "Anh hùng diệt xe tăng" và được đặt cho nhiều con đường, trường học trên khắp cả nước.