Cù Chính Lan – Dũng khí người lính trẻ

Sinh năm 1930 trong một gia đình nông dân nghèo tại xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, Cù Chính Lan chịu cảnh mồ côi mẹ từ năm lên 4 tuổi. Cậu bé "cu Mấu" thuở nhỏ phải lặn lội mò cua bắt ốc giữa cánh đồng mùa lụt để sinh tồn qua những tháng ngày đói khát dưới chế độ bóc lột hà khắc. Hoàn cảnh gian lao đã hun đúc trong anh lòng thương người sâu sắc cùng ý chí kiên cường, căm thù giặc sâu sắc. Sau Cách mạng Tháng Tám, anh tình nguyện nhập ngũ năm 1946 và trở thành tiểu đội trưởng bộ binh thuộc Đại đoàn 304. Trong sinh hoạt lẫn chiến đấu, Cù Chính Lan luôn là gương mặt tiêu biểu: khi làm chiến sĩ liên lạc anh được khen ngợi là "quân nhân gương mẫu", lúc điều trị tại bệnh xá anh tận tình chăm sóc đồng đội tới mức được anh em trìu mến gọi là "Người chị cả hiền từ".

Trên chiến trường, Cù Chính Lan nổi tiếng với sự dũng cảm, mưu trí và tinh thần xả thân vì đồng đội. Trận Giang Mỗ lần thứ nhất (ngày 7/12/1951), khi đội hình bị lộ và có lệnh rút lui, anh dũng cảm đi sau cùng bắn súng máy kiềm chế địch, sau đó còn quay lại tìm và đưa 3 đồng chí bị thương về đơn vị an toàn. Đặc biệt, trong trận Giang Mỗ lần thứ hai (ngày 13/12/1951), trước chiếc xe tăng địch đang xả đạn dữ dội chặn đường rút của quân ta, anh đã dũng cảm lao lên. Dù khẩu tiểu liên bị hóc, anh vẫn nhanh nhẹn hô anh em gom lựu đạn rồi rình thời cơ nhảy lên tháp xe. Bằng sự táo bạo tuyệt vời, anh rút chốt lựu đạn, chờ khói xì ra vài giây mới ném thẳng vào buồng lái, tiêu diệt chiếc xe tăng tại chỗ và mở ra phong trào thi đua diệt xe cơ giới địch trên toàn quân.

Đến ngày 29/12/1951, trong trận đánh đồn Cô Tô thuộc Chiến dịch Hòa Bình, dù bị thương đến hai lần, Cù Chính Lan vẫn kiên cường xông lên phá tiếp hai lớp rào mở đường cho đơn vị tiến vào. Đến lần thứ ba bị thương rất nặng, anh quyết không rời trận địa, nằm lại tại chỗ chỉ hướng tiến và liên tục động viên đồng đội xông lên tiêu diệt địch. Anh trút hơi thở cuối cùng khi trận đánh vừa kết thúc thắng lợi, khép lại tuổi hai mươi rực rỡ với danh hiệu Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Tấm gương hy sinh cao cả của anh đã trở thành biểu tượng anh hùng sống động, thôi thúc bao thế hệ thanh niên nén đau thương, tiếp bước lên đường chiến đấu bảo vệ Tổ quốc.

Chiến công oanh liệt của Anh hùng Cù Chính Lan đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân vào ngày 19/5/1952 — một trong 7 người đầu tiên vinh dự nhận danh hiệu cao quý này. Ngày nay, tượng đài Anh hùng Cù Chính Lan sừng sững bên dốc Giang Mỗ (thuộc tuyến đường Tây Tiến, tỉnh Hòa Bình) khắc họa hình ảnh người chiến sĩ hiên ngang, bất khuất giữa núi rừng. Hình ảnh cậu bé "cu Mấu" sinh năm 1930 nghèo khó năm xưa hóa thân thành người anh hùng diệt xe tăng huyền thoại vẫn mãi là bản hùng ca bất tử, ngọn đuốc truyền lửa yêu nước cho muôn thế hệ mai sau.