Cù Chính Lan - Huyền thoại đánh xe tăng trên đường số 6
Nhân vật chính: Cù Chính Lan (Tiểu đoàn trưởng kiêm Tiểu đội trưởng thuộc Trung đoàn 66, Đại đoàn 304). Bối cảnh lịch sử: Chiến dịch Hòa Bình năm 1951 – 1952 trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Diễn biến chính: 1. Trận Giang Mỗ ác liệt: Ngày 13 tháng 12 năm 1951, trong trận phục kích tại dốc Giang Mỗ (Đường số 6, Hòa Bình), quân ta bất ngờ bị xe tăng Pháp đi cùng lực lượng bộ binh phản công dữ dội. Chiếc xe tăng M3 Stuart của Pháp vung hỏa lực chặn đứng đà tiến công của đơn vị. 2. Dũng cảm áp sát xe tăng: Thấy đồng đội bị găm chặt dưới làn đạn, Cù Chính Lan không ngần ngại xông lên. Anh lợi dụng địa hình, nhảy vọt lên tháp pháo xe tăng, tìm cách giật nắp thùng xe để thả lựu đạn vào bên trong nhưng nắp xe bị khóa chặt. 3. Mưu trí tiêu diệt mục tiêu: Anh bình tĩnh rút kíp lựu đạn rồi nhét thẳng vào kẽ hở của khe quan sát trên xe tăng. Khi quả lựu đạn nổ tung, chiếc xe tăng bị tiêu diệt hoàn toàn, lính Pháp tháo chạy tán loạn, mở đường cho toàn đơn vị xông lên giành chiến thắng. 4. Hy sinh anh dũng: Đầu năm 1952, trong trận đánh căn cứ Pù Cót (Hòa Bình), dù bị thương rất nặng ở chân và tay do hỏa lực địch, anh vẫn kiên quyết không rời vị trí chỉ huy cho đến hơi thở cuối cùng. Kết cục: Anh hy sinh ngày 29 tháng 1 năm 1952 khi mới 22 tuổi. Cù Chính Lan là một trong 7 anh hùng đầu tiên được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân tại Đại hội Báo công Toàn quốc năm 1952.
Trong những năm tháng kháng chiến chống Pháp gian lao mà anh dũng, hình ảnh người chiến sĩ áo vải với lòng quả cảm phi thường, tay không nhảy lên tháp pháo xe tăng bọc thép của kẻ thù đã trở thành biểu tượng kinh điển cho chí khí quật cường của Quân đội nhân dân Việt Nam. Người anh hùng ấy chính là Cù Chính Lan — "người chiến sĩ đánh xe tăng" lừng danh trên Đường số 6.
Cù Chính Lan sinh năm 1930 tại xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, từ nhỏ anh đã sớm nếm trải cảnh lam lũ, vất vả. Năm 1945, khi làn sóng cách mạng dâng cao, anh hăng hái tham gia tự vệ địa phương rồi nhập ngũ vào Đại đoàn 304. Trong quân ngũ, anh luôn thể hiện tinh thần kỷ luật cao, mưu trí và đặc biệt dũng cảm trong mọi nhiệm vụ được giao.
Tháng 12 năm 1951, Chiến dịch Hòa Bình bước vào giai đoạn quyết liệt. Ngày 13 tháng 12 năm 1951, đơn vị của Cù Chính Lan nhận nhiệm vụ phục kích đoàn xe quân sự Pháp tại dốc Giang Mỗ, nằm trên Đường số 6. Khi đoàn xe giặc lọt vào trận địa, các chiến sĩ ta đồng loạt nổ súng đánh sập nhiều xe tải. Tuy nhiên, một chiếc xe tăng M3 Stuart bọc thép dày đạn của Pháp đã bất ngờ tăng tốc, gầm rống xả súng máy xối xả vào đội hình ta, làm gián đoạn đà tiến công của toàn đơn vị.
Trước tình thế nguy cấp khi hỏa lực hạng nặng của ta chưa kịp tiếp ứng, Cù Chính Lan đã đưa ra một quyết định táo bạo. Anh lợi dụng các bờ đất và làn khói đạn mù mịt, nhanh như sóc lao về phía chiếc xe tăng đang gầm rú. Bằng sự nhanh nhạy phi thường, anh nhảy phắt lên tháp pháo. Lính Pháp bên trong phát hiện nguy hiểm liền điều khiển xe chao đảo mạnh hòng hất văng anh xuống đường.
Mặc cho chiếc xe xóc nảy dữ dội, Cù Chính Lan vẫn bám chặt lấy tháp pháo. Anh tìm cách mở nắp thùng xe nhưng khóa bên trong đã chốt chặt. Nhanh trí quan sát, anh phát hiện ra khe hở quan sát nhỏ trên giáp xe. Không một chút do dự, anh rút kíp quả lựu đạn mang theo, nhét thẳng qua kẽ hở rồi gieo mình nhảy xuống rãnh bãi cỏ bên đường.
Một tiếng nổ rền vang xé tan không khí! Chiếc xe tăng bọc thép kiên cố của Pháp bị vô hiệu hóa hoàn toàn, khói đen bốc cao nghi ngút. Hành động anh hùng của Cù Chính Lan đã cổ vũ tinh thần chiến đấu mãnh liệt cho toàn trận địa, tạo thời cơ cho đồng đội xông lên tiêu diệt gọn quân địch.
Ít lâu sau chiến công lừng lẫy tại Giang Mỗ, ngày 29 tháng 1 năm 1952, trong trận tấn công đồn Pù Cót (Hòa Bình), Cù Chính Lan lại tiếp tục dẫn đầu đơn vị xông lên. Dù bị thương rất nặng ở chân và tay do đạn giặc, anh vẫn kiên quyết không rời trận địa, dùng chút sức lực cuối cùng để chỉ huy đồng đội cho đến khi căn cứ giặc bị san bằng. Anh đã trút hơi thở cuối cùng ngay trên chiến trường ở tuổi 22 phơi phới.
Hành động nhảy lên xe tăng diệt giặc của Anh hùng Cù Chính Lan không chỉ là minh chứng cho tinh thần mưu trí, dũng cảm tuyệt vời mà còn chứng minh một chân lý: Không có vũ khí tân tiến nào của kẻ thù có thể quật ngã được ý chí kiên cường vì độc lập, tự do của người chiến sĩ Việt Nam.
