CÙ CHÍNH LAN – LẤY LÒNG GAN DẠ ĐỐI ĐẦU VỚI SẮT THÉP, DÙNG TUỔI XUÂN MỞ ĐƯỜNG CHO ĐỒNG ĐỘI

CÙ CHÍNH LAN – LẤY LÒNG GAN DẠ ĐỐI ĐẦU VỚI SẮT THÉP, DÙNG TUỔI XUÂN MỞ ĐƯỜNG CHO ĐỒNG ĐỘI

Trong những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp, khi quân đội ta còn phải chiến đấu với điều kiện vũ khí và trang bị hết sức thiếu thốn, xe tăng của địch từng là một nỗi ám ảnh lớn trên chiến trường. Sắt thép, hỏa lực mạnh và sức cơ động khiến những cỗ xe tăng tưởng như những pháo đài di động không thể khuất phục bằng những vũ khí thông thường. Thế nhưng giữa một trận đánh ở Giang Mỗ, Hòa Bình, ngày 13 tháng 12 năm 1951, một người chiến sĩ trẻ đã biến lòng dũng cảm, sự táo bạo và trí thông minh của mình thành sức mạnh để đối đầu với thứ vũ khí hiện đại ấy. Người chiến sĩ đó là Cù Chính Lan, người con của quê hương Quỳnh Đôi, Nghệ An, khi ấy là tiểu đội trưởng thuộc Tiểu đoàn 353, Đại đoàn 304. Chiến công của anh không chỉ là câu chuyện về một người lính dùng lựu đạn diệt xe tăng, mà còn là câu chuyện về một con người đã đặt nhiệm vụ chiến đấu và sự an nguy của đồng đội lên trên chính mạng sống của mình.

Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở Quỳnh Đôi, Cù Chính Lan sớm trải qua những tháng ngày cơ cực. Mẹ mất sớm, gia đình đông em, từ nhỏ anh đã phải lao động để cùng cha chăm lo cho các em. Chính cuộc sống ấy đã hun đúc ở người thanh niên một nghị lực mạnh mẽ, sự cần cù, lòng thương người và ý chí không khuất phục trước hoàn cảnh. Cách mạng Tháng Tám thành công mở ra một cuộc đời mới, và năm 1946, Cù Chính Lan gia nhập Vệ quốc đoàn. Từ một người thanh niên bước ra từ cuộc sống nghèo khó, anh dần trưởng thành trong hàng ngũ quân đội, trở thành một người cán bộ, một tiểu đội trưởng luôn gương mẫu, gan dạ và quyết đoán.

Trước trận đánh làm nên tên tuổi của mình, Cù Chính Lan đã nhiều lần thể hiện phẩm chất của một người chỉ huy luôn nghĩ đến đồng đội. Ngày 7 tháng 12 năm 1951, trong trận Giang Mỗ lần thứ nhất, khi trận địa bị lộ và đơn vị được lệnh rút lui, anh là người đi sau cùng, dùng súng máy bắn kiềm chế địch để đồng đội rút an toàn. Không dừng lại ở đó, anh quay trở lại tìm những người bị thương và đưa được ba đồng đội trở về đơn vị. Đó là một chi tiết rất đáng nhớ, bởi nó cho thấy lòng dũng cảm của Cù Chính Lan không phải sự liều lĩnh nhất thời. Đằng sau mỗi hành động táo bạo của anh luôn là ý thức bảo vệ đồng đội, là trách nhiệm của một người chiến sĩ đối với những người đang cùng mình chiến đấu.

Sáu ngày sau, ngày 13 tháng 12 năm 1951, Giang Mỗ lại trở thành nơi diễn ra một trận chiến quyết liệt. Khi quân địch lọt vào trận địa phục kích, bộ đội ta đồng loạt nổ súng và tiêu diệt một đại đội địch. Nhưng khi đơn vị chuẩn bị rút, một chiếc xe tăng Pháp bất ngờ xuất hiện, bắn dữ dội vào đội hình, chặn đường rút và gây thương vong cho nhiều chiến sĩ. Trước tình thế ấy, Cù Chính Lan không đứng nhìn từ phía sau. Anh lập tức xông lên, tìm cách vô hiệu hóa chiếc xe tăng đang gieo chết chóc giữa đội hình của mình.

Cù Chính Lan nhảy lên xe tăng, áp tiểu liên vào khe hở trên tháp xe và bóp cò. Nhưng khẩu tiểu liên bất ngờ bị hóc. Chiếc xe tăng vẫn tiếp tục di chuyển và bắn phá. Trong khoảnh khắc nguy hiểm ấy, người chiến sĩ trẻ không lùi bước. Anh hô đồng đội tập trung lựu đạn cho mình rồi tiếp tục lao lên xe, mở nắp và ném lựu đạn vào bên trong. Những người lính trong xe hoảng hốt nhặt lựu đạn ném trở ra rồi điều khiển xe chuyển hướng. Nhưng Cù Chính Lan quyết không để chiếc xe tăng thoát khỏi trận địa. Anh đón đầu, mở chốt lựu đạn, chờ khói thuốc bắt đầu xì ra rồi mới ném thẳng vào buồng lái. Lựu đạn phát nổ, chiếc xe tăng bị tiêu diệt, tạo điều kiện cho đơn vị hoàn thành nhiệm vụ.

Đọc lại khoảnh khắc ấy, điều khiến người đời sau xúc động không chỉ là việc một người lính đã tiêu diệt được một chiếc xe tăng bằng những quả lựu đạn. Điều đáng nói hơn là trong khoảnh khắc mà bản năng tự bảo vệ có thể khiến bất cứ ai cũng tìm cách tránh xa nguy hiểm, Cù Chính Lan lại lựa chọn tiến về phía trước. Anh biết chiếc xe tăng đang gây thương vong cho đồng đội. Anh biết vũ khí trong tay mình rất nhỏ bé trước một cỗ máy chiến tranh bằng sắt thép. Anh cũng biết chỉ một sơ suất nhỏ, mạng sống của mình có thể kết thúc ngay trên trận địa. Nhưng anh vẫn lao lên. Giữa sắt thép của chiến tranh, thứ đối đầu với nó không chỉ là một quả lựu đạn, mà là ý chí của một con người không chịu khuất phục.

Chiến công ở Giang Mỗ đã tạo nên tiếng vang lớn. Cù Chính Lan được Bộ Tổng tư lệnh tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba với danh hiệu “Anh hùng đánh xe tăng”, và từ đó được biết đến với tên gọi “Anh hùng đường số 6”. Tấm gương chiến đấu của anh đã cổ vũ mạnh mẽ phong trào thi đua diệt xe tăng và xe cơ giới địch bằng vũ khí thông thường trong toàn quân. Câu chuyện về Cù Chính Lan trở thành nguồn động viên tinh thần cho những người lính đang chiến đấu trong hoàn cảnh mà vũ khí của ta còn nhiều hạn chế.

Nhưng chiến công ấy không phải dấu chấm hết cho cuộc đời người chiến sĩ trẻ. Chỉ hơn hai tuần sau, ngày 29 tháng 12 năm 1951, Cù Chính Lan tiếp tục tham gia trận đánh đồn Cô Tô. Trong trận đánh này, dù bị thương rất nặng, anh vẫn không rời trận địa. Anh tiếp tục chỉ huy tiểu đội phá các hàng rào dây thép gai, mở đường cho đơn vị tiến lên. Sau trận đánh, người chiến sĩ trẻ đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Cái chết của Cù Chính Lan khiến câu chuyện về người anh hùng diệt xe tăng càng trở nên day dứt. Bởi phía sau chiến công vang dội ấy là một con người chỉ mới bước qua tuổi thanh xuân. Anh đã có thể sống một cuộc đời bình dị, trở về với quê hương, với gia đình, với những người thân đã gắn bó với mình từ những ngày thơ ấu. Nhưng chiến tranh đã đặt trước mắt anh một lựa chọn khác. Và anh đã chọn đứng ở nơi gian khổ nhất, nguy hiểm nhất, nơi mà mỗi bước tiến lên đều có thể là bước cuối cùng của cuộc đời.

Tháng 5 năm 1952, tại Đại hội Chiến sĩ thi đua và cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất, Cù Chính Lan là một trong những người được truy tặng danh hiệu Anh hùng Quân đội, nay là danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông là một trong những anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam được tuyên dương trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Nhưng có lẽ, điều còn lại lâu nhất sau một danh hiệu không phải là những dòng chữ trên tấm bằng khen, mà là tinh thần của người đã được trao danh hiệu ấy. Cù Chính Lan trở thành biểu tượng bởi anh đã chứng minh rằng trong chiến tranh, sức mạnh của người lính không chỉ nằm ở khẩu súng hay phương tiện chiến đấu. Khi đứng trước một đối thủ mạnh hơn về vũ khí, con người vẫn có thể tìm thấy sức mạnh từ lòng yêu nước, lòng căm thù quân xâm lược, sự mưu trí và trên hết là ý chí quyết tâm bảo vệ đồng đội.

Ngày nay, chúng ta thường nhìn lại những chiến công ấy từ một khoảng cách rất xa. Một chiếc xe tăng bị tiêu diệt, một trận đánh giành thắng lợi, một danh hiệu anh hùng được trao tặng... tất cả có thể được kể lại trong vài dòng lịch sử. Nhưng để hiểu hết giá trị của những dòng lịch sử ấy, chúng ta phải nhớ rằng đằng sau mỗi chiến công là một con người bằng xương bằng thịt, cũng biết sợ hãi, cũng có gia đình để thương nhớ, cũng có một tương lai mà mình có thể lựa chọn. Cù Chính Lan đã lựa chọn đặt tương lai của riêng mình vào tương lai của đất nước.

Đó là lý do câu chuyện về anh vẫn còn sức lay động đến hôm nay. Một người lính trẻ đã lấy lòng gan dạ đối đầu với sắt thép, lấy trí tuệ và sự táo bạo để vượt qua sự chênh lệch về vũ khí, lấy sự sống của mình để mở đường cho đồng đội. Và sau cùng, anh đã gửi lại tuổi xuân nơi chiến trường để đất nước có thêm một bước tiến trên con đường giành lại độc lập.

Thế hệ trẻ hôm nay không phải đối mặt với những chiếc xe tăng trên chiến trường như Cù Chính Lan. Chúng ta được lớn lên trong hòa bình, được học tập dưới mái trường, được lựa chọn nghề nghiệp, được theo đuổi những ước mơ riêng. Nhưng chính sự bình yên ấy càng khiến chúng ta phải biết cúi đầu trước những người đã không có cơ hội sống một cuộc đời bình thường. Nếu Cù Chính Lan và thế hệ của anh đã dùng tuổi xuân để bảo vệ Tổ quốc, thì thế hệ hôm nay phải biết dùng tuổi trẻ của mình để xây dựng quê hương, sống có trách nhiệm, học tập nghiêm túc và không ngừng cố gắng.

Bởi lòng biết ơn chân thành nhất không chỉ nằm ở những lời ca ngợi dành cho người đã khuất. Lòng biết ơn phải được tiếp nối bằng cách sống xứng đáng với những gì cha anh đã hy sinh.

Hơn bảy mươi năm đã trôi qua kể từ ngày Cù Chính Lan ngã xuống, nhưng hình ảnh người tiểu đội trưởng trẻ tuổi lao lên chiếc xe tăng giữa trận địa Giang Mỗ vẫn còn nguyên sức lay động. Một người lính với vũ khí trong tay nhỏ bé trước cỗ máy chiến tranh, nhưng lại mang trong mình một ý chí lớn lao hơn cả sắt thép. Anh đã dùng tuổi xuân của mình để bảo vệ đồng đội, dùng lòng dũng cảm để mở đường cho chiến thắng và dùng sự hy sinh của mình để viết nên một trang đẹp trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam.

Cù Chính Lan đã ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, nhưng tinh thần của người chiến sĩ ấy vẫn ở lại. Ở lại trong ký ức của đồng đội, trong những trang lịch sử và trong lòng biết ơn của các thế hệ hôm nay – như một lời nhắc nhở rằng có những người đã không tiếc tuổi xuân của mình để chúng ta được sống một tuổi trẻ bình yên.