CÙ CHÍNH LAN – NGƯỜI ANH HÙNG DÁM ĐÁNH XE TĂNG BẰNG LỰU ĐẠN
Lê Đài Trang

Cù Chính Lan (1930–1951) là một trong những chiến sĩ tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Xuất thân từ một gia đình bần nông ở Quỳnh Đôi, Quỳnh Lưu, Nghệ An, anh đã sớm giác ngộ cách mạng và tình nguyện tham gia kháng chiến khi tuổi đời còn rất trẻ. Bằng lòng dũng cảm, tinh thần chiến đấu ngoan cường và ý chí không khuất phục trước kẻ thù, Cù Chính Lan đã trở thành biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.

Hình ảnh Anh Hùng Liệt sĩ Cù Chính Lan
Cù Chính Lan sinh năm 1930. Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, anh mới 16 tuổi nhưng đã tích cực tham gia các hoạt động giành chính quyền tại địa phương. Anh gia nhập đội thiếu niên của làng, sau đó tham gia dân quân xã và nhiệt tình làm công tác cách mạng. Khi cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp bùng nổ, Cù Chính Lan là một trong những thanh niên đầu tiên của quê hương tình nguyện lên đường nhập ngũ.
Vào quân đội, Cù Chính Lan không ngừng rèn luyện và học hỏi. Anh luôn có ý thức chấp hành kỷ luật, gần gũi với đồng đội và hết lòng với nhiệm vụ. Những lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về tinh thần yêu nước, thi đua, chiến đấu và phục vụ nhân dân trở thành động lực để anh vượt qua những khó khăn nơi chiến trường.
Trong Chiến dịch Quang Trung năm 1951, Cù Chính Lan cùng đơn vị tham gia nhiều trận đánh ác liệt. Trong điều kiện vũ khí còn thiếu thốn, anh vẫn thể hiện tinh thần chiến đấu táo bạo và sáng tạo. Anh cùng đồng đội chủ động tiến công, tiêu diệt quân địch và thu được vũ khí của chúng để tiếp tục chiến đấu. Sau những chiến công đặc biệt ấy, anh được biểu dương với danh hiệu “Anh hùng tay không giết giặc”, trở thành tấm gương về tinh thần dũng cảm của người chiến sĩ.
Cuối năm 1951, thực dân Pháp mở cuộc tiến công lớn ra Hòa Bình, nhằm giành lại thế chủ động trên chiến trường và chia cắt các khu vực kháng chiến của ta. Trước tình hình đó, quân đội ta mở Chiến dịch Hòa Bình, tổ chức tiến công quân Pháp tại Hòa Bình đồng thời đẩy mạnh hoạt động ở vùng sau lưng địch.
Trong chiến dịch này, Cù Chính Lan cùng đơn vị tham gia chiến đấu tại khu vực Giang Mỗ. Ngày 7 tháng 12 năm 1951, trong một trận chiến đấu quyết liệt, khi đơn vị được lệnh tạm thời rút lui, Cù Chính Lan tình nguyện ở lại phía sau dùng hỏa lực kiềm chế địch, tạo điều kiện cho đồng đội rút an toàn. Không chỉ chiến đấu bảo vệ đơn vị, anh còn quay lại tìm kiếm những chiến sĩ bị thương và đưa được ba đồng đội trở về nơi an toàn. Hành động ấy thể hiện rõ tinh thần sẵn sàng hy sinh vì đồng đội.
Nhưng chiến công nổi tiếng nhất của Cù Chính Lan diễn ra trong trận Giang Mỗ ngày 13 tháng 12 năm 1951. Khi quân ta đang chiến đấu quyết liệt và chuẩn bị rút khỏi trận địa, quân Pháp đưa xe tăng đến yểm trợ. Những chiếc xe tăng trở thành mối đe dọa lớn đối với đội hình quân ta, bởi chúng vừa có hỏa lực mạnh vừa có khả năng cơ động cao.
Trước tình thế cấp bách, Cù Chính Lan đã xông lên tìm cách tiêu diệt chiếc xe tăng địch. Anh dùng tiểu liên tấn công nhưng vũ khí gặp trục trặc. Không chùn bước, anh yêu cầu đồng đội hỗ trợ lựu đạn rồi tiếp tục áp sát xe tăng. Với sự nhanh trí và lòng dũng cảm phi thường, anh tìm cách đưa lựu đạn vào bên trong xe, khiến kíp xe bị tiêu diệt và chiếc xe tăng phải dừng lại.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.

Xác chiếc xe tăng bị Anh hùng Cù Chính Lan tiêu diệt ngày 13/12/1951
Chiến công ấy có ý nghĩa đặc biệt. Trong điều kiện vũ khí chống tăng còn hạn chế, Cù Chính Lan đã dùng vũ khí bộ binh thông thường để đánh một phương tiện chiến đấu hiện đại của đối phương. Chiến thắng tại Giang Mỗ không chỉ góp phần làm thay đổi cách nhìn về việc đối phó với xe tăng mà còn cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của bộ đội ta. Từ đó, trong quân đội xuất hiện phong trào học tập tinh thần Cù Chính Lan, noi theo lòng dũng cảm, sự mưu trí và ý chí tiến công của anh.
Sau chiến công tại Giang Mỗ, Cù Chính Lan tiếp tục tham gia chiến đấu. Cuối tháng 12 năm 1951, anh tham gia trận đánh đồn Cô Tô. Trong trận chiến này, mặc dù bị thương rất nặng, anh vẫn không rời khỏi trận địa. Cù Chính Lan tiếp tục chỉ huy đồng đội tiến lên, phá các hàng rào phòng thủ và đánh vào hệ thống công sự của địch.
Khi trận đánh đi đến thắng lợi, đồn địch bị tiêu diệt cũng là lúc Cù Chính Lan trút hơi thở cuối cùng. Anh hy sinh khi mới 21 tuổi, để lại sự tiếc thương sâu sắc trong lòng đồng đội và nhân dân. Tuổi đời còn rất trẻ nhưng người chiến sĩ ấy đã dành những năm tháng đẹp nhất của mình cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập.
Ngày 19 tháng 5 năm 1952, Cù Chính Lan là một trong những người đầu tiên được Đảng và Chính phủ truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân. Tại lễ tuyên dương công trạng, khi nghe đọc báo cáo về thành tích và sự hy sinh của Cù Chính Lan, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị mọi người đứng dậy mặc niệm người con ưu tú của dân tộc. Đó là sự ghi nhận đầy xúc động đối với một chiến sĩ đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.
Ngày nay, hình ảnh Cù Chính Lan vẫn được tưởng nhớ tại nhiều nơi gắn với cuộc đời và chiến công của ông. Tượng đài Cù Chính Lan tại khu vực dốc Giang Mỗ, Hòa Bình là một trong những nơi ghi dấu người chiến sĩ anh hùng. Những câu chuyện về ông tiếp tục được kể lại để giáo dục các thế hệ trẻ về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và sự dũng cảm.

Tượng đài Anh hùng Cù Chính Lan tại dốc Gia Mỗ, xã Bình Thanh, huyện Cao Phong,
tỉnh Hòa Bình
Cù Chính Lan ra đi khi tuổi đời mới 21, nhưng những gì ông để lại vượt xa giới hạn của một cuộc đời ngắn ngủi. Từ một chàng trai trẻ của làng quê Quỳnh Đôi, ông đã trở thành người chiến sĩ anh hùng của cả dân tộc. Hình ảnh người lính trẻ không lùi bước trước xe tăng địch đã trở thành biểu tượng cho tinh thần lấy lòng dũng cảm và trí tuệ để vượt qua khó khăn, lấy ý chí để chiến thắng sức mạnh của kẻ thù.



