CÙ CHÍNH LAN NGƯỜI ANH HÙNG DIỆT XE TĂNG TRÊN ĐƯỜNG SỐ 6

Từ người thanh niên xứ Nghệ đến người chiến sĩ cách mạng.

Cù Chính Lan sinh năm 1930, quê tại xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An – vùng quê giàu truyền thống yêu nước, hiếu học và cách mạng. Tuổi thơ của anh gắn với cuộc sống còn nhiều khó khăn. Chính những năm tháng ấy đã góp phần hun đúc trong người thanh niên trẻ nghị lực, sự chịu đựng gian khổ và tình yêu quê hương, đất nước.

Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn quyết liệt, Cù Chính Lan tham gia quân đội, trở thành người chiến sĩ của Quân đội nhân dân Việt Nam. Trong chiến đấu và công tác, anh được đồng đội biết đến bởi tinh thần gan dạ, ý thức tổ chức kỷ luật và đặc biệt là sự sẵn sàng nhận về mình những nhiệm vụ khó khăn, nguy hiểm.

Năm 1951, chiến trường Hòa Bình trở thành một trong những địa bàn giao tranh quyết liệt giữa quân ta và quân Pháp. Cù Chính Lan cùng đơn vị bước vào Chiến dịch Hòa Bình, nơi tên tuổi của anh sau đó gắn liền với một trong những chiến công nổi tiếng nhất của quân đội ta trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Người chiến sĩ luôn ở lại phía sau vì đồng đội

Ngày 7/12/1951, trong trận Giang Mỗ lần thứ nhất, trận địa của đơn vị bị lộ và quân Pháp tập trung hỏa lực bắn dữ dội. Trước tình thế bất lợi, đơn vị được lệnh tạm thời rút lui.

Trong thời khắc nguy hiểm ấy, Cù Chính Lan không tìm cách rút nhanh về phía sau. Anh ở lại sau cùng, sử dụng súng máy bắn kiềm chế quân địch, tạo điều kiện để đồng đội rút khỏi trận địa.

Khi đơn vị đã rút, anh còn quay trở lại khu vực nguy hiểm tìm kiếm những người bị thương và đưa được ba đồng đội trở về đơn vị an toàn.

Chi tiết ấy phần nào cho thấy phẩm chất đặc biệt của Cù Chính Lan. Sự dũng cảm của anh không chỉ thể hiện khi đối mặt với quân thù mà còn nằm trong tình đồng chí, đồng đội – giữa hiểm nguy vẫn nghĩ đến sự an toàn của những người chiến đấu bên cạnh mình.

Cuộc đọ sức giữa người chiến sĩ và chiếc xe tăng

Sáu ngày sau, ngày 13/12/1951, đơn vị tiếp tục chiến đấu tại Giang Mỗ.

Sau trận giao tranh quyết liệt, khi bộ đội ta chuẩn bị rút khỏi trận địa thì một chiếc xe tăng Pháp xuất hiện tiếp viện. Với ưu thế hỏa lực và lớp thép bảo vệ, chiếc xe vừa cơ động vừa bắn dữ dội vào đội hình quân ta, gây thương vong và uy hiếp đường rút của đơn vị.

Giữa tình thế ấy, Cù Chính Lan quyết định xông lên.

Anh lao theo chiếc xe tăng, tìm cách trèo lên xe và kê tiểu liên vào khe hở trên tháp xe để bắn vào bên trong. Nhưng đúng thời điểm quyết định, súng bị hóc.

Chiếc xe tăng vẫn tiếp tục di chuyển và khai hỏa.

Cù Chính Lan không bỏ cuộc.

Anh gọi đồng đội đưa lựu đạn, tiếp tục đuổi theo rồi một lần nữa trèo lên chiếc xe đang chạy. Anh mở nắp xe và ném lựu đạn vào trong. Quân địch trong xe kịp nhặt quả lựu đạn ném trở ra.

Nhưng người chiến sĩ trẻ vẫn không lùi bước.

Anh tiếp tục sử dụng một quả lựu đạn khác, lựa chọn thời điểm thích hợp rồi ném vào bên trong xe. Lựu đạn phát nổ, tiêu diệt kíp xe và khiến chiếc xe tăng phải dừng lại.

Chiến công ấy đã góp phần giải tỏa sự uy hiếp đối với đội hình quân ta và trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu về tinh thần chiến đấu quả cảm của người chiến sĩ Quân đội nhân dân Việt Nam trong những năm đầu kháng chiến.

Một người lính với vũ khí bộ binh đã chiến thắng một cỗ xe bọc thép ngay giữa chiến trường.

Điều làm nên chiến thắng ấy không phải ưu thế về trang bị, mà trước hết là lòng dũng cảm, sự bình tĩnh và quyết tâm chiến đấu đến cùng.

Chiến đấu đến những giây phút cuối cùng

Chiến công tại Giang Mỗ đưa tên tuổi Cù Chính Lan trở thành một tấm gương tiêu biểu trong toàn quân. Nhưng người chiến sĩ trẻ không có cơ hội trở về để chứng kiến tên mình được nhắc đến.

Cuối tháng 12/1951, anh tiếp tục cùng đơn vị bước vào chiến đấu. Trong trận đánh đồn Cô Tô ngày 29/12/1951, Cù Chính Lan bị thương nhiều lần nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu và anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.

Anh ra đi khi mới 21 tuổi.

Một cuộc đời chỉ hơn hai mươi năm, nhưng những gì Cù Chính Lan để lại đã vượt xa giới hạn của một đời người.

Ngày 19/5/1952, Cù Chính Lan được truy tặng danh hiệu Anh hùng. Anh là một trong bảy Anh hùng tiêu biểu đầu tiên được tuyên dương trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Tại lễ tuyên dương công trạng ngày 10/8/1952, sau khi nghe báo cáo về chiến công của Cù Chính Lan, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị mọi người đứng dậy mặc niệm người chiến sĩ anh hùng đã hy sinh.

Một cái tên còn mãi với những con đường

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua, chiến trường Giang Mỗ năm xưa đã trở lại bình yên. Những chiếc xe tăng, tiếng súng và khói lửa chỉ còn trong lịch sử, nhưng câu chuyện về người chiến sĩ trẻ đuổi theo xe tăng địch vẫn được nhiều thế hệ nhắc lại.

Tên Cù Chính Lan ngày nay được đặt cho nhiều tuyến đường, trường học và công trình trên khắp đất nước. Tại khu vực Giang Mỗ, nơi ghi dấu chiến công năm 1951, hình ảnh người chiến sĩ quả cảm vẫn được gìn giữ như một chứng tích về những năm tháng chiến đấu gian khổ của dân tộc.

Điều còn lại lớn nhất từ cuộc đời Cù Chính Lan không chỉ là câu chuyện “người anh hùng diệt xe tăng”, mà còn là bài học về lòng yêu nước và trách nhiệm của một người trẻ trước vận mệnh của đất nước.

Khi Tổ quốc cần, một thanh niên mới ngoài đôi mươi đã sẵn sàng bước về phía nguy hiểm.

Khi đồng đội gặp nạn, anh chọn ở lại phía sau.

Khi chiếc xe tăng địch chắn trước đội hình, anh chọn lao về phía trước.

Và khi bị thương giữa chiến trường, anh vẫn lựa chọn tiếp tục chiến đấu.

Cù Chính Lan đã sống một cuộc đời rất ngắn, nhưng bằng lòng quả cảm và sự hy sinh của mình, anh đã để lại một tên tuổi sống mãi cùng lịch sử dân tộc.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, câu chuyện ấy nhắc nhở rằng lòng yêu nước không chỉ được thể hiện trong những thời khắc chiến tranh. Trong hòa bình, tinh thần ấy được tiếp nối bằng trách nhiệm với công việc, với cộng đồng; bằng ý chí vượt khó, tinh thần tiên phong và sự sẵn sàng nhận lấy những nhiệm vụ khó khăn.

Người thanh niên Cù Chính Lan đã dừng lại ở tuổi 21, nhưng tinh thần của anh vẫn tiếp tục hành trình qua nhiều thế hệ thanh niên Việt Nam.