Cù Chính Lan: Người anh hùng diệt xe tăng trên đường số 6
Nguyễn Thị Phương Anh
Xuất thân và tuổi thơ gian khó
Cù Chính Lan (1930 - 1951), tên thuở nhỏ là "Cu Nâu", sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Mồ côi mẹ từ năm 4 tuổi, gia cảnh khó khăn nên anh sớm phải nhọc nhằn lao động để phụ giúp gia đình. Mang trong mình tinh thần yêu nước và lập trường ủng hộ dân nghèo, năm 1945, anh sớm tham gia lực lượng du kích xã và góp phần cùng phong trào Việt Minh giành chính quyền.
Người lính quả cảm với những chiến công vang dội
Năm 1946, khi thực dân Pháp nổ súng tái chiếm Đông Dương, Cù Chính Lan tình nguyện nhập ngũ. Từ một chiến sĩ liên lạc, anh dần trưởng thành và nắm giữ chức vụ tiểu đội trưởng bộ binh. Trong chiến đấu, anh nổi tiếng là một người lính dũng cảm, mưu trí và vô cùng táo bạo. Tên tuổi của anh từng làm nức lòng đồng đội với thành tích "tay không bắt giặc" – chỉ dùng một lưỡi dao cùn mà bắt sống được lính Pháp, thu về khẩu tiểu liên và vinh dự được trao tặng Huân chương Chiến công.
Huyền thoại diệt xe tăng tại trận Giang Mỗ
Chiến dịch Hòa Bình là nơi chứng kiến lòng quả cảm phi thường của Cù Chính Lan. Ngày 7/12/1951, tại trận phục kích Giang Mỗ, khi trận địa bị lộ, anh dũng cảm ở lại bắn kiềm chế địch cho đơn vị rút lui, rồi quay lại cứu thành công ba đồng đội bị thương. Đặc biệt, vào ngày 13/12/1951, đối mặt với xe tăng Pháp càn quét dữ dội, anh đã mưu trí nhảy lên nóc xe. Sau khi súng tiểu liên bị hóc, anh gọi đồng đội đưa lựu đạn, dũng cảm mở chốt chờ khói xì ra vài giây rồi mới ném thẳng vào buồng lái, tiêu diệt gọn xe tăng địch, tạo điều kiện cho toàn đơn vị chiến thắng.
Khúc tráng ca tại đồn Cô Tô và di sản bất tử
Ngày 29/12/1951, trong trận đánh đồn Cô Tô, Cù Chính Lan nhận nhiệm vụ mở cửa hàng rào cho đại quân tiến công. Dù trúng đạn và bị thương nặng tới ba lần, anh vẫn kiên cường bám trụ, chiến đấu cho đến khi anh dũng hy sinh vì mất máu.
Ghi nhận những đóng góp và sự hy sinh kiên cường ấy, tháng 5 năm 1952, anh vinh dự là một trong 7 cá nhân đầu tiên được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều huân chương cao quý. Ngày nay, huyền thoại về Cù Chính Lan vẫn sống mãi qua di tích chiếc xe tăng tại dốc Giang Mỗ, phần mộ thiêng liêng tại Nghĩa trang liệt sĩ chiến dịch Hòa Bình, và tên anh đã trở thành tên gọi thân thương của bao con đường, ngôi trường trên khắp mọi miền đất nước.



