CÙ CHÍNH LAN – NGƯỜI ANH HÙNG DÙNG ĐÔI TAY TRẦN QUẬT NGÃ "QUÁI VẬT THÉP"
Giữa những năm 1951, chiến trường Bắc Bộ Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ của Quân đội Nhân dân Việt Nam từ lối đánh du kích sang những trận đánh vận động chiến quy mô lớn. Thực dân Pháp, dưới sự hỗ trợ của đế quốc Mỹ, đã triển khai kế hoạch De Lattre de Tassigny, tăng cường xây dựng các tuyến công sự kiên cố và đặc biệt là tung ra các "binh đoàn cơ động" với sự hỗ trợ đắc lực của xe tăng – những con quái vật thép mà thời bấy giờ đối với người lính Việt Minh vẫn là một thứ vũ khí lạ lẫm và đầy đe dọa. Chính trong bối cảnh đó, tại mặt trận Hòa Bình khói lửa, cái tên Cù Chính Lan đã hiện lên như một huyền thoại về lòng dũng cảm phi thường, người đã dùng đôi bàn tay và ý chí thép để khuất phục cỗ máy chiến tranh hiện đại nhất bấy giờ.
Cù Chính Lan sinh ra tại Quỳnh Lưu, Nghệ An, mảnh đất miền Trung đầy nắng gió và truyền thống hiếu học, yêu nước. Anh bước vào cuộc kháng chiến với tư cách của một người nông dân mặc áo lính, mang theo tất cả sự mộc mạc, chân chất nhưng lại ẩn chứa một nghị lực sắt đá. Trong những ngày chuẩn bị cho chiến dịch Hòa Bình, Cù Chính Lan không chỉ chăm chỉ luyện tập quân sự mà còn luôn trăn trở: "Làm sao để tiêu diệt xe tăng địch khi chúng ta chỉ có súng trường và bộc phá thô sơ?". Câu hỏi đó đã theo anh vào từng giấc ngủ giữa rừng già, cho đến ngày trận đánh lịch sử tại dốc Giang Mỗ nổ ra.
Ngày 13 tháng 12 năm 1951, mặt trận Hòa Bình rúng động bởi tiếng gầm rú của động cơ xe tăng Pháp. Địch huy động một lực lượng lớn bộ binh có xe tăng yểm trợ nhằm đánh chiếm lại các cao điểm quan trọng dọc đường số 6. Tại dốc Giang Mỗ, một chiếc xe tăng hạng nặng của Pháp lững lững tiến lên, họng súng đại bác và đại liên trên tháp pháo khạc lửa liên hồi, cày nát các công sự của ta. Đội hình xung kích của tiểu đoàn 353 bị khựng lại, nhiều đồng chí ngã xuống trước hỏa lực kinh hồn của "quái vật thép". Trong lúc cam go nhất, Cù Chính Lan – khi ấy là tiểu đội trưởng – đã đưa ra một quyết định táo bạo mà sau này đã đi vào sách giáo khoa quân sự: Anh sẽ tự mình tiêu diệt chiếc xe tăng đó.
Bối cảnh lúc ấy vô cùng khốc liệt. Khói đạn mù mịt che khuất tầm nhìn, tiếng nổ chát chúa làm rung chuyển cả đại ngàn. Cù Chính Lan lặng lẽ rời khỏi hầm hào, tận dụng từng gốc cây, hốc đá để bò sát về phía chiếc xe tăng đang gầm rú. Anh di chuyển nhanh nhẹn và khéo léo như một con báo rừng. Khi chiếc xe tăng chỉ còn cách vài mét, hỏa lực của địch từ trên tháp pháo vẫn quét qua quét lại, chỉ cần một sơ sẩy nhỏ, anh sẽ bị nghiền nát dưới xích sắt. Nhưng với lòng dũng cảm vô song, Lan đã vọt lên, nhảy phắt lên lưng chiếc xe tăng.
Tình tiết cao trào bắt đầu khi anh cầm quả lựu đạn trên tay nhưng phát hiện tháp pháo đã bị đóng kín. Chiếc xe tăng lồng lộn, lùi tới lùi lui hòng hất anh xuống đất để nghiền nát. Cù Chính Lan bám chặt vào vỏ thép nóng hổi, đôi bàn tay anh rớm máu vì ma sát nhưng anh không buông. Trong lúc cái chết cận kề, anh phát hiện ra một khe hở nhỏ ở nắp tháp pháo do bọn lính Pháp mở ra để quan sát. Không chần chừ, Lan rút chốt lựu đạn, chờ cho ngòi nổ bắt đầu cháy rồi mới nhét mạnh vào khe hở ấy và nằm rạp xuống. Một tiếng nổ xé lòng vang lên bên trong vỏ thép. Chiếc xe tăng khựng lại, khói đen bốc lên nghi ngút, những tên lính bên trong bị tiêu diệt hoàn toàn.
Cả trận địa như bừng tỉnh trước kỳ tích của Cù Chính Lan. Tiếng hô xung phong của quân ta vang động núi rừng Hòa Bình. Hành động của anh không chỉ là tiêu diệt một vũ khí của địch, mà quan trọng hơn, anh đã đập tan nỗi sợ hãi "quái vật thép" trong lòng các chiến sĩ. Anh đã chứng minh rằng: con người chính là yếu tố quyết định, không có vũ khí nào là bất khả chiến bại trước lòng yêu nước và sự thông minh. Cù Chính Lan hy sinh sau đó trong một trận đánh khác tại bản Nghĩa, khi anh vẫn đang dẫn đầu mũi tiến công. Anh ra đi, nhưng tinh thần "Đánh xe tăng bằng đôi tay trần" của anh mãi mãi là niềm tự hào của quân đội ta, một minh chứng cho chân lý: khi một dân tộc đã quyết tâm giành độc lập, thì ngay cả những cỗ máy bằng sắt thép cũng phải khuất phục trước những trái tim mang dòng máu đỏ.
