Cù Chính Lan: Người Anh Hùng Tay Không Đánh Bẹp Xe Tăng Pháp
rong những năm tháng "máu và hoa" của cuộc kháng chiến chống Pháp, lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam đã ghi danh 7 vị Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân đầu tiên được tuyên dương tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất (năm 1952). Trong danh sách vinh quang ấy, chiến sĩ Cù Chính Lan – người con ưu tú của quê hương Nghệ An – chính là một trong những ngọn cờ đầu tiêu biểu nhất.
1. Mảnh Đất Đô Lương Và Tuổi Thơ Gian Khổ
Cù Chính Lan sinh năm 1929 tại xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu (sau chuyển về sinh sống tại xã Quỳnh Giang, huyện Quỳnh Lưu và gắn liền với vùng đất Đô Lương), tỉnh Nghệ An. Ông sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo khốn khó.
Từ nhỏ, Cù Chính Lan đã phải sớm bươn chước lăn lộn với cuộc sống, làm đủ nghề lao động vất vả để phụ giúp gia đình. Chính hoàn cảnh nghèo khó, gian lao đã rèn luyện cho ông một ý chí kiên cường, tính cách bộc trực, quả cảm và một lòng nồng nàn yêu nước.
Năm 1946, khi Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh vang vọng khắp núi sông, chàng thanh niên Cù Chính Lan đã hăng hái xung phong nhập ngũ, gia nhập Trung đoàn 66 (Đoàn Tuyên Quang) thuộc Đại đoàn 304 – một trong những đại đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội ta.
2. Chiến Công Huyền Thoại Trên Đường Số 6 (Hòa Bình)
Trong Chiến dịch Hòa Bình (1951 - 1952), quân Pháp dưới sự chỉ huy của Tướng De Linares đã tung ra lực lượng cơ giới mạnh nhằm chiếm giữ Hòa Bình, cắt đứt đường liên lạc của ta giữa Việt Bắc và Khu 3, Khu 4.
Ngày 13 tháng 12 năm 1951, trong trận Giang Mỗ (nằm trên đường số 6, thuộc tỉnh Hòa Bình), Đại đội của Cù Chính Lan nhận nhiệm vụ phục kích đoàn xe quân sự Pháp.
Giây phút sinh tử và quyết định táo bạo
Khi đoàn xe của địch sập bẫy phục kích, quân ta nổ súng dữ dội. Bị tấn công bất ngờ, địch hoảng loạn nhưng ngay sau đó, một chiếc xe tăng M3 Stuart (nhiều tài liệu ghi nhận là xe xe thiết giáp/xe tăng nhẹ) dẫn đầu đoàn xe bắt đầu điên cuồng nhả đạn. Hỏa lực từ trung liên và đại liên trên xe tăng địch xé tan không khí, khống chế chặt chẽ đội hình tiến công của ta, khiến nhiều đồng chí bị thương và hy sinh.
Thấy tình thế nguy cấp, nếu không dập tắt được hỏa lực của chiếc xe tăng này thì cả đơn vị sẽ bị thương vong lớn và trận đánh có nguy cơ thất bại, Cù Chính Lan đã có một quyết định vô cùng táo bạo.
"Nhảy lên đầu thù"
Mặc cho dòng đạn xối xả, Cù Chính Lan lợi dụng địa hình địa vật, mưu trí trườn qua các bụi rậm, tiếp cận chiếc xe tăng đang gầm rú. Với sự nhanh nhạy tuyệt vời, ông bất ngờ nhảy phắt lên nắp capo/tháp pháo chiếc xe tăng.
Đang loay hoay tìm kẽ hở để tiêu diệt địch bên trong thì tài xế xe tăng phát hiện và tăng ga, ngoặt lái liên tục nhằm hất văng ông xuống đường, đồng thời các xe phía sau xả đạn dữ dội về phía chiếc xe dẫn đầu. Cù Chính Lan bám chặt lấy tháp pháo, giữ vững trọng tâm.
Ông rút ngay một quả lựu đạn, rút chốt rồi tìm kẽ hở tháp pháo giật mạnh. Nhưng khe hở quá hẹp, quả lựu đạn bị nảy ra ngoài nổ sát sườn xe. Không sờn lòng, Cù Chính Lan tiếp tục rút quả lựu đạn thứ hai, chờ chớp thời cơ khi nắp tháp pháo bật mở để tên lính Pháp thò đầu ra khống chế ông, ông lập tức nhét thẳng quả lựu đạn đã rút chốt vào bên trong xe và nhanh chóng nhảy xuống vạt rừng bên đường.
Một tiếng nổ lớn vang lên! Chiếc xe tăng bị tiêu diệt tại chỗ, toàn bộ kíp lái bị dập tắt hoàn toàn. Mất đi "lớp giáp sắt" bảo vệ, quân địch hoảng loạn rối đội hình, tạo điều kiện cho Đại đội của ta thừa thắng xông lên tiêu diệt toàn bộ quân địch trong trận Giang Mỗ.
Chiến công "dùng lựu đạn đánh bẹp xe tăng Pháp" của Cù Chính Lan đã trở thành một hiện tượng kỳ diệu, đập tan huyền thoại về sức mạnh bất khả xâm phạm của xe cơ giới Pháp lúc bấy giờ.
3. Trận Đánh Cuối Cùng Và Sự Hy Sinh Oanh Liệt
Chưa đầy một tháng sau chiến công Giang Mỗ, ngày 29 tháng 12 năm 1951, Cù Chính Lan tiếp tục tham gia trận đánh đồn Cô Tô (Hòa Bình).
Trong trận chiến ác liệt này, ông được giao nhiệm vụ vác súng Bazooka đánh phá các lô lô cốt cố thủ của địch. Mặc dù bị thương rất nặng ở chân và tay do mảnh pháo nổ, máu chảy ướt đẫm áo quân phục, Cù Chính Lan vẫn không rời vị trí chiến đấu. Ông bò tiến về phía trước, động viên đồng đội: "Thà hy sinh chứ không chịu lùi bước, hãy tiến lên tiêu diệt hết đồn địch!".
Ông tiếp tục nhắm bắn chính xác, phá hủy thêm các lô cốt quan trọng, mở đường cho đồng đội xông lên chiếm đồn. Tuy nhiên, do vết thương quá nặng và mất máu nhiều, người chiến sĩ trẻ tuổi Cù Chính Lan đã trút hơi thở cuối cùng ngay trên chiến trường khi mới tròn 22 tuổi.
4. Tấm Gương Sáng Mãi Với Thời Gian
Sự hy sinh của Cù Chính Lan đã để lại niềm tiếc thương vô hạn nhưng cũng tiếp thêm ý chí chiến đấu hừng hực cho toàn thể cán bộ, chiến sĩ trên khắp các chiến trường.
Tháng 5 năm 1952: Tại Đại hội Chiến sĩ thi đua toàn quốc lần thứ nhất tổ chức tại Việt Bắc, Cù Chính Lan đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chính phủ truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân và Huân chương Quân công hạng Nhất. Ông là một trong những Anh hùng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Hình ảnh bất tử: Hành động dũng cảm nhảy lên xe tăng địch của ông đã trở thành bài học kinh nghiệm quý báu về tinh thần mưu trí, dũng cảm, "lấy nhỏ đánh lớn, lấy thô sơ thắng hiện đại" của nghệ thuật quân sự Việt Nam.
Ngày nay, tên của Anh hùng Cù Chính Lan được trân trọng đặt cho nhiều trường học, tuyến đường lớn tại các thành phố như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hòa Bình, Nghệ An... Trường Trung học phổ thông Cù Chính Lan và khu di tích lịch sử tưởng niệm ông tại quê nhà luôn là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống yêu nước cho thế hệ trẻ.
Chiến công của Anh hùng Cù Chính Lan không chỉ là minh chứng cho tinh thần "Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh", mà còn là ngọn đuốc sáng soi đường cho hàng triệu thanh niên Việt Nam trong các cuộc chiến đấu bảo vệ độc lập, tự do sau này.
