Cù Chính Lan: Người chiến sĩ diệt xe tăng

Nhắc đến Anh hùng liệt sỹ Cù Chính Lan thì có lẽ không người dân Việt Nam nào không biết. Đặc biệt đã là người dân Hòa Bình thì càng thấu tỏ. Bởi chiến công diệt xe tăng Pháp của anh hùng liệt sỹ Cù Chính Lan trên đường số 6 cách trung tâm TP. Hòa Bình chỉ vài km đã đi vào lịch sử chói ngời của dân tộc. Ngày nay, một đường phố chính tại trung tâm thành phố Hòa Bình và không ít hơn 3 trường học trong tỉnh mang tên Cù Chính Lan. Chính thế mà khi gặp được 3 người em ruột của anh hùng liệt sỹ Cù Chính Lan tôi vô cùng xúc động và coi đây là dịp may hiếm có.

Về chiến công của Anh hùng liệt sỹ Cù Chính Lan, sự hoành tráng của tượng đài và sự long trọng của buổi lễ khánh thành tượng đài…các phóng viên báo, đài đã đưa tin. Riêng tôi, xin được mang đến bạn đọc những điều có thể mọi người còn ít biết về chuyện Anh hùng liệt sỹ Cù Chính Lan. Đây là những thông tin do chính ba người em ruột của Cù Chính Lan là Cù Chính Thao 75 tuổi, Cù Chính Huệ 73 tuổi, Cù Chính Lài 70 tuổi và anh Cù Chính Tuấn 45 tuổi (năm tôi gặp họ) – cháu ruột Anh hùng Cù Chính Lan cung cấp.

Cù Chính Lan tên thật là Cù Chính Lơn, sinh 1930 quê ở xóm Cầu Đầm, xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An. Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo có 7 anh chị em (2 gái, 5 trai) trong đó Cù Chính Lơn là con thứ Ba. Mẹ mất sớm, gia đình không một tấc đất cắm dùi, Cù Chính Lơn phải đi ở cho địa chủ từ năm lên 7 tuổi. Năm 1946, lúc này đã 16 tuổi Cù Chính Lơn gia nhập một đơn vị bộ đội và làm giao liên. Theo ba cụ thì từ khi vào bộ đội, Cù Chính Lơn đổi tên là Cù Chính Lan và có mặt tại tỉnh Hòa Bình từ năm 1950 trong một đơn vị bộ đội chủ lực nhưng nhiệm vụ lúc đầu vẫn làm anh nuôi. Một hôm đang nấu cơm, Cù Chính Lan nghe tiếng súng nổ thì bỏ cả nồi niêu xông ra. Vừa tới đường 6 thì gặp ngay tên quan Ba Pháp. Không ngần ngừ, Cù Chính Lan lao vào quật ngã tên quan Pháp và tước vũ khí. Sau chiến công này, Cù Chính Lan được phong danh hiệu “Tay không bắt giặc” và được điều sang trực tiếp chiến đấu. Điều này khớp với chiến công ghi tại bia liệt sỹ Cù Chính Lan tại Nghĩa trang liệt sỹ Hòa Bình: “Trong chiến dịch Quang Trung, tay không diệt giặc, Cù Chính Lan được thưởng Huân chương chiến công hạng Nhì”. Rồi tiếp sau đó mới đến chiến công đánh xe tăng Pháp trên đường 6 vào ngày13.12.1951, Cù Chính Lan được thưởng Huân chương Chiến công hạng Ba. Địa điểm diễn ra trận đánh này trên quãng đường mà chúng ta xây dựng tượng đài Anh hùng liệt sỹ Cù Chính Lan đánh xe tăng Pháp thuộc xã Bình Thanh, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình ngày nay.

Sau chiến công diệt xe tăng Pháp, Cù Chính Lan được về thăm gia đình. Lúc này tuy chưa được phong anh hùng, nhưng với chiến công xuất sắc ấy, tên tuổi Cù Chính Lan cũng đã gây tiếng vang khắp nơi. Do đó khi Cù Chính Lan về thăm quê hương, gia đình và bà con làng xóm rất vui mừng kéo đến chật nhà. Từ thân phận tôi đòi, đi ở cho địa chủ, nay Cù Chính Lan lập chiến công diệt xe tăng Pháp làm cho ai cũng phấn khởi và cảm phục. Chính cụ Cù Khắc Nhượng – thân sinh Cù Chính Lan đã nói: “Thằng con tui hắn hiền như đất, không ngờ hắn diệt được xe tăng”. Sau này câu nói ấy được đưa vào một bài thơ viết về anh hùng liệt sỹ Cù Chính Lan. Trong lúc phấn khởi, gia đình có hỏi về chuyện vợ con, Cù Chính Lan nói là bao giờ hòa bình mới lấy vợ. Cù Chính Lan còn thổ lộ cho gia đình biết, sắp tới, anh sẽ được Nhà nước cử sang Liên Xô học tập. Sau chuyến thăm gia đình ấy, Cù Chính Lan trở lại đơn vị chiến đấu và hy sinh.