CÙ CHÍNH LAN – NGƯỜI CHIẾN SĨ DÙNG LỰU ĐẠN ĐÁNH XE TĂNG

CÙ CHÍNH LAN – NGƯỜI CHIẾN SĨ DÙNG LỰU ĐẠN ĐÁNH XE TĂNG

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, có những chiến sĩ đã lập nên những chiến công tưởng như không thể thực hiện được trước sức mạnh và vũ khí hiện đại của quân địch. Anh hùng, liệt sĩ Cù Chính Lan là một trong những người như vậy. Từ một thanh niên xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo ở Nghệ An, anh đã trở thành người chiến sĩ nổi tiếng với chiến công dùng vũ khí bộ binh đánh xe tăng Pháp trong Chiến dịch Hòa Bình năm 1951.

Cù Chính Lan sinh năm 1930 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Gia đình anh nghèo, mẹ mất sớm. Từ nhỏ, anh đã phải lao động vất vả để cùng gia đình vượt qua cuộc sống khó khăn. Khi Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Cù Chính Lan mới 16 tuổi nhưng đã tham gia các hoạt động cách mạng tại địa phương. Sau đó, anh tham gia dân quân và khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bắt đầu, anh tình nguyện nhập ngũ.

Trong quân ngũ, Cù Chính Lan nhanh chóng trưởng thành. Anh luôn chịu khó học hỏi, rèn luyện, gương mẫu trong chiến đấu và được đồng đội tin tưởng. Trong Chiến dịch Quang Trung năm 1951, anh cùng đơn vị chiến đấu trong điều kiện vũ khí còn thiếu thốn nhưng vẫn lập được thành tích nổi bật. Sau một trận đánh, anh được tuyên dương với danh hiệu “anh hùng tay không giết giặc”.

Nhưng chiến công khiến tên tuổi Cù Chính Lan được biết đến rộng rãi nhất diễn ra trong Chiến dịch Hòa Bình cuối năm 1951.

Ngày 13 tháng 12 năm 1951, tại khu vực Giang Mỗ, quân Pháp sử dụng xe tăng để phản kích, gây nhiều khó khăn cho bộ đội ta. Xe tăng là loại vũ khí mạnh, có khả năng cơ động và hỏa lực lớn. Trong điều kiện lúc đó, bộ đội ta chưa có nhiều vũ khí chuyên dụng để chống xe tăng.

Khi chiếc xe tăng Pháp tiến vào trận địa, tình thế trở nên đặc biệt nguy hiểm. Nếu xe tăng tiếp tục tiến lên, đội hình của ta có thể chịu thêm nhiều thương vong. Trong lúc đó, Cù Chính Lan đã có một quyết định táo bạo.

Anh một mình đuổi theo chiếc xe tăng. Khi áp sát được xe, Cù Chính Lan nhảy lên thành xe và tìm cách đưa lựu đạn vào bên trong. Quả lựu đạn phát nổ, tiêu diệt những người lính trong xe và khiến chiếc xe tăng phải dừng lại. Hành động táo bạo của anh đã góp phần tạo điều kiện để đồng đội hoàn thành nhiệm vụ.

Chiến công ấy có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh chiến trường lúc bấy giờ. Nó cho thấy tinh thần chủ động, sáng tạo và lòng dũng cảm của người chiến sĩ Việt Nam trước những phương tiện chiến đấu hiện đại của đối phương. Từ chiến công của Cù Chính Lan, phong trào dùng vũ khí thông thường đánh xe tăng địch được phát động trong bộ đội.

Nhưng chiến tranh không dừng lại ở một chiến công. Chỉ ít ngày sau, Cù Chính Lan tiếp tục tham gia một trận đánh ác liệt vào đồn Cô Tô trong Chiến dịch Hòa Bình. Đơn vị của anh được giao nhiệm vụ tiến công cứ điểm địch.

Trong trận đánh, Cù Chính Lan bị thương nặng nhưng vẫn không rời trận địa. Anh tiếp tục chỉ huy tiểu đội, cùng đồng đội phá các lớp hàng rào dây thép gai để mở đường tiến vào lô cốt địch. Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, dù bị thương rất nặng, anh vẫn tiếp tục chiến đấu cho đến khi đồn Cô Tô bị quân ta tiêu diệt hoàn toàn. Khi trận đánh kết thúc cũng là lúc người tiểu đội trưởng trẻ tuổi trút hơi thở cuối cùng.

Cù Chính Lan hy sinh khi tuổi đời mới khoảng 20–21 tuổi. Anh ra đi khi cuộc kháng chiến chống Pháp vẫn còn tiếp diễn và chưa thể biết ngày đất nước giành được thắng lợi cuối cùng.

Ngày 19 tháng 5 năm 1952, Cù Chính Lan được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, là một trong bảy người đầu tiên trên toàn quốc được phong tặng hoặc truy tặng danh hiệu cao quý này. Tại lễ tuyên dương công trạng sau đó, khi nghe đọc báo cáo về chiến công của Cù Chính Lan, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đề nghị toàn thể đại biểu đứng dậy mặc niệm người chiến sĩ đã hy sinh.

Ngày nay, tại Bảo tàng Lịch sử Quốc gia vẫn lưu giữ chiếc áo trấn thủ mà Cù Chính Lan từng mặc trong trận đánh đồn Cô Tô. Một hiện vật giản dị nhưng gắn với một cuộc đời đã trở thành một phần của lịch sử dân tộc.

Cù Chính Lan không phải là người có trong tay những vũ khí hiện đại. Anh chỉ có lòng dũng cảm, sự quyết đoán và ý chí chiến đấu. Trước chiếc xe tăng của đối phương, anh đã chọn tiến lên thay vì lùi lại. Và chính trong những thời khắc hiểm nguy ấy, phẩm chất của người chiến sĩ được thể hiện rõ nhất.

Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua, chiến tranh đã lùi xa. Nhưng câu chuyện về Cù Chính Lan vẫn còn nguyên giá trị. Đó là câu chuyện về một người thanh niên bình dị đã biến lòng yêu nước thành hành động cụ thể, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ đồng đội và hoàn thành nhiệm vụ.

Tuổi xuân của Cù Chính Lan dừng lại giữa chiến trường Hòa Bình, nhưng tên tuổi của anh vẫn được nhắc nhớ như một biểu tượng của lòng dũng cảm, tinh thần chủ động và ý chí quyết chiến, quyết thắng của người lính Việt Nam.