CÙ CHÍNH LAN – NGƯỜI CHIẾN SĨ TRẺ DÙNG LỰU ĐẠN DIỆT XE TĂNG

Cù Chính Lan sinh năm 1930 tại xã Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An. Gia đình nghèo, đông con, mẹ mất khi anh mới lên 4 tuổi. Từ nhỏ, Cù Chính Lan đã phải làm thuê, cuốc mướn để phụ giúp gia đình. Những năm tháng cơ cực ấy không làm anh khuất phục mà dần hình thành ở người thanh niên trẻ lòng thương người, sự cứng cỏi và ý chí vượt lên hoàn cảnh.

Năm 1946, khi thực dân Pháp quay trở lại xâm lược nước ta, Cù Chính Lan mới 16 tuổi. Anh xin gia nhập Vệ quốc đoàn, bắt đầu cuộc đời của một người lính. Từ một thanh niên xuất thân từ gia đình nghèo, anh được rèn luyện trong môi trường quân đội và trưởng thành qua những trận chiến đấu thực tế.

Cuối năm 1951, quân Pháp mở cuộc tiến công lên Hòa Bình nhằm giành lại quyền chủ động trên chiến trường Bắc Bộ. Quân ta mở Chiến dịch Hòa Bình, tiến công vào những vị trí quan trọng của địch, đồng thời đánh mạnh trên Đường số 6. Đây là một trong những chiến dịch lớn của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Ngày 13/12/1951, quân ta tiến công cứ điểm Giang Mở, thuộc khu vực Hòa Bình. Trong lúc bộ đội đang áp sát mục tiêu, một số xe tăng của quân Pháp bất ngờ lao tới ứng cứu.

Trước tình thế đó, Cù Chính Lan, khi ấy là Tiểu đội trưởng, không chần chừ. Với khẩu tiểu liên và những quả lựu đạn mang theo, anh tách khỏi đội hình, chạy về phía chiếc xe tăng đi đầu.

Khoảng cách giữa người chiến sĩ và chiếc xe tăng ngày càng ngắn lại.

Trong một khoảnh khắc quyết định, Cù Chính Lan chạy đuổi theo, nhanh chóng trèo lên xe, tìm cách mở nắp tháp xe và ném lựu đạn vào bên trong. Quả lựu đạn phát nổ, tiêu diệt những tên lính địch trong xe, khiến chiếc xe tăng dừng lại giữa đường.

Chiếc xe tăng đi đầu bị vô hiệu hóa cũng khiến đội hình xe phía sau gặp khó khăn trong việc tiếp tục tiến lên. Lực lượng tăng viện của địch bị cản trở, tạo điều kiện cho bộ đội ta tiếp tục tiến công cứ điểm.

Chiến công ấy trở thành một trong những trận đánh nổi tiếng của Cù Chính Lan. Điều đáng nói là trong hoàn cảnh vũ khí của ta còn hạn chế, anh đã vận dụng cách đánh táo bạo, mưu trí để đối phó với phương tiện chiến đấu có sức mạnh vượt trội của đối phương.

Nhưng Cù Chính Lan không chỉ được nhắc đến bởi một trận đánh.

Ngày 29/12/1951, chỉ hơn hai tuần sau chiến công ở Giang Mở, anh cùng đồng đội tham gia trận đánh đồn Cô Tô. Trong trận chiến, Cù Chính Lan bị thương nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu, phá rào, mở đường cho đồng đội tiến lên.

Anh tiếp tục bị thương lần thứ hai rồi lần thứ ba. Dù thương tích ngày càng nặng, người chiến sĩ trẻ vẫn bám trụ trận địa, động viên đồng đội chiến đấu.

Trận đánh kết thúc cũng là lúc Cù Chính Lan trút hơi thở cuối cùng trong vòng tay đồng đội.

Anh hy sinh khi mới 21 tuổi.

Một người thanh niên chưa kịp lập gia đình, chưa kịp sống một cuộc đời bình thường, đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho cuộc chiến đấu giành độc lập, tự do cho Tổ quốc.

Ngày 19/5/1952, Cù Chính Lan được Chính phủ truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, là một trong bảy người đầu tiên được tặng và truy tặng danh hiệu cao quý này. Tại lễ tuyên dương công trạng ngày 10/8/1952, khi nghe báo cáo về chiến công của người chiến sĩ trẻ đã hy sinh, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề nghị toàn thể hội trường đứng dậy mặc niệm người con ưu tú của dân tộc.

Chiến công của Cù Chính Lan không chỉ được lưu lại trong những trang sử về Chiến dịch Hòa Bình. Tên tuổi anh còn trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm, sự mưu trí và tinh thần dám nhận nhiệm vụ khó khăn nhất về mình.

Ngày nay, Khu tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ Cù Chính Lan tại quê hương Quỳnh Đôi là nơi tưởng nhớ người chiến sĩ trẻ đã hy sinh vì độc lập của Tổ quốc.

Điều khiến câu chuyện về Cù Chính Lan vẫn còn nguyên giá trị đối với thế hệ trẻ hôm nay không chỉ là chiến công diệt xe tăng. Đó còn là cách một người trẻ tuổi đã lựa chọn sống trong một thời đại đầy thử thách: khi Tổ quốc cần, tuổi trẻ sẵn sàng đứng lên; khi nhiệm vụ khó khăn, không lùi bước; khi đồng đội cần, sẵn sàng hy sinh.

Cù Chính Lan đã ra đi ở tuổi 21, nhưng tuổi trẻ của anh không mất đi. Nó được tiếp nối trong ký ức của đồng đội, trong những trang lịch sử và trong trách nhiệm của các thế hệ hôm nay đối với quê hương, đất nước.

Tuổi trẻ hôm nay được sống trong hòa bình càng phải biết trân trọng hòa bình, ghi nhớ sự hy sinh của thế hệ đi trước và sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng, quê hương và Tổ quốc.