Cù Chính Lan – Người diệt xe tăng bằng lựu đạn

Cù Chính Lan (1930–1951) là một liệt sĩ và Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân của Việt Nam, nổi tiếng trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Ông được biết đến nhiều nhất qua chiến công tiêu diệt xe tăng tại dốc Giang Mỗ trong Chiến dịch Hòa Bình và là một trong bảy người đầu tiên được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 1952.

Cuộc đời và con đường quân ngũ

Cù Chính Lan sinh năm 1930 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, Nghệ An (nay thuộc xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An). Xuất thân trong một gia đình nông dân nghèo, mồ côi mẹ từ nhỏ, ông sớm lao động mưu sinh trước khi gia nhập Vệ quốc đoàn khi cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ. Trong quân đội, ông nổi bật bởi tinh thần kỷ luật, sự dũng cảm và nhanh chóng trở thành tiểu đội trưởng của Đại đoàn 304.

Chiến công tiêu biểu

Ngày 13/12/1951, trong trận đánh cứ điểm Giang Mỗ thuộc Chiến dịch Hòa Bình, khi xe tăng Pháp uy hiếp đội hình rút lui của đơn vị, Cù Chính Lan đã áp sát chiếc xe tăng dẫn đầu, leo lên thân xe và dùng lựu đạn tiêu diệt kíp lái. Chiến công này góp phần làm chặn đứng đợt phản kích của đối phương và trở thành một biểu tượng về tinh thần chiến đấu của bộ đội Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp. Cuối tháng 12 cùng năm, ông tiếp tục chiến đấu tại trận đồn Cô Tô, bị thương nhiều lần và hy sinh khi mới khoảng 21 tuổi.

Ghi nhận và ảnh hưởng

Ngày 19/5/1952, Cù Chính Lan được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cùng nhiều phần thưởng cao quý. Hình tượng của ông được đưa vào sách giáo khoa, văn học và điện ảnh; nhiều tuyến đường, trường học, tượng đài và khu tưởng niệm trên cả nước mang tên Cù Chính Lan để tưởng nhớ người chiến sĩ trẻ.