CỤ ĐỖ THỊ MƠ – CỰU NỮ THANH NIÊN XUNG PHONG Ở TUỔI XẾ CHIỀU CHỌN NHƯỜNG PHẦN HỖ TRỢ CHO NGƯỜI KHÓ KHĂN HƠN
Cụ Đỗ Thị Mơ sinh khoảng năm 1936, quê tại xã Lương Sơn, huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Thời tuổi trẻ, cụ từng tham gia lực lượng dân công hỏa tuyến, phục vụ kháng chiến trong thời kỳ Chiến dịch Điện Biên Phủ. Sau ngày đất nước hòa bình, cụ trở về quê hương, sống một cuộc đời bình dị, cần cù lao động như bao người dân khác.
Năm 1987, chồng cụ qua đời sau một trận bạo bệnh. Một mình cụ tần tảo nuôi 11 người con, gồm 10 con ruột và 1 con nuôi. Dù cuộc sống vô cùng vất vả, cụ vẫn cố gắng lao động để các con khôn lớn, trưởng thành. Đến nay, hai người con đã mất, những người còn lại đều đã ổn định cuộc sống. Ở tuổi ngoài 80, cụ vẫn quyết định sống một mình trong căn nhà cấp bốn nhỏ tại thôn Lương Thiện, xã Lương Sơn. Dù các con nhiều lần muốn đón về chăm sóc, cụ đều từ chối vì cho rằng bản thân vẫn còn khỏe mạnh và có thể tự lo cho cuộc sống của mình. Mỗi ngày, cụ tự cuốc đất trồng rau, nuôi gà, chăm sóc ao cá, trồng chuối rồi mang nông sản ra chợ bán để có thêm tiền sinh hoạt. Cụ thường bán với giá rất rẻ vì không muốn ngồi lâu ngoài chợ. Có lần phóng viên bắt gặp cụ đang lội xuống ao dọn lá cây, lo ngại vì tuổi cao nên hỏi sao không thuê người giúp, cụ chỉ cười hiền: "Mình còn làm được thì nhờ vả làm gì." Đó cũng chính là cách sống mà cụ theo đuổi suốt nhiều năm: còn sức thì còn lao động, không dựa dẫm, không muốn trở thành gánh nặng của con cháu hay xã hội.
Năm 2018, nhận thấy bản thân vẫn còn đủ sức lao động, cụ Đỗ Thị Mơ chủ động lên UBND xã xin được ra khỏi danh sách hộ nghèo. Tuy nhiên, thời điểm đó địa phương cho rằng cụ chưa đủ điều kiện để thoát nghèo nên chưa chấp thuận nguyện vọng. Không từ bỏ quyết định của mình, tháng 8 năm 2019, cụ tiếp tục một mình đạp xe đến UBND xã Lương Sơn để viết đơn xin trả lại sổ hộ nghèo. Hình ảnh người phụ nữ ngoài 80 tuổi lặng lẽ đạp chiếc xe cũ đến trụ sở xã nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội và khiến nhiều người xúc động. Khi được hỏi lý do, cụ chỉ nói một cách mộc mạc: "Tôi tuy đã hơn 80 tuổi nhưng mắt còn sáng, tay chân còn khỏe, vẫn đi xe đạp được, vẫn làm ra cái ăn. Trong khi còn nhiều người bệnh tật, người khuyết tật, gia đình có người hy sinh hay bị ảnh hưởng chất độc da cam khó khăn hơn mình rất nhiều. Tôi muốn nhường phần đó cho họ." Ở một dịp khác, cụ cũng từng chia sẻ: "Thực tâm tôi muốn thoát nghèo vì thấy mình còn lao động được, muốn nhường phần đó cho nhiều trường hợp còn khổ hơn mình và để làm gương cho những người khác, chứ không muốn nổi tiếng để làm gì." Trước quyết tâm ấy, cuối năm 2019, chính quyền địa phương đã chấp thuận nguyện vọng để cụ chính thức ra khỏi danh sách hộ nghèo. Việc làm của cụ nhanh chóng được cả nước biết đến như một biểu tượng của lòng tự trọng, tinh thần tự lực và sự sẻ chia. Ngày 17/10/2019, cụ được mời tham dự chương trình truyền hình trực tiếp "Cả nước chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau" tại Hà Nội với tư cách là một trong những điển hình tiêu biểu của cả nước. Cùng năm, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa đã trao tặng Bằng khen nhằm biểu dương tấm gương "Tuổi cao, gương sáng", góp phần lan tỏa ý chí vươn lên trong cộng đồng. Không dừng lại ở đó, khi đại dịch Covid-19 bùng phát năm 2020, hưởng ứng lời kêu gọi "Chống dịch như chống giặc", cụ lại đạp xe lên UBND xã để ủng hộ 2 triệu đồng cho Quỹ phòng, chống dịch. Đó là số tiền cụ chắt chiu từ việc bán rau, bán chuối, bán gà do chính tay mình làm ra. Với cụ, số tiền tuy không lớn nhưng là tấm lòng của một người từng trải qua những năm tháng chiến tranh và luôn mong đất nước được bình yên.
Ngày 1/10/2020, cụ Đỗ Thị Mơ được tôn vinh là điển hình tiên tiến trong phong trào thi đua yêu nước tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2015-2020. Câu chuyện của cụ cũng được nhiều cơ quan báo chí và chính quyền địa phương nhắc đến như một tấm gương về lòng tự trọng, tinh thần tự lực và trách nhiệm với cộng đồng. Không chỉ vậy, tại một kỳ họp Hội đồng nhân dân tỉnh Thanh Hóa, hình ảnh cụ Mơ đạp xe lên xã xin ra khỏi hộ nghèo còn được lãnh đạo tỉnh nhắc đến như một minh chứng cho sự liêm chính và tinh thần trách nhiệm. Qua đó, các địa phương được yêu cầu thực hiện việc bình xét hộ nghèo đúng quy định, công bằng và minh bạch, không để xảy ra tình trạng người không xứng đáng vẫn được hưởng chính sách hỗ trợ. Ngoài lao động, cụ còn có niềm đam mê làm thơ. Những vần thơ mộc mạc của cụ chủ yếu ca ngợi quê hương, đất nước, nhắc nhở con cháu sống tử tế, biết yêu thương và giúp đỡ mọi người.
Đến nay, dù đã hơn 90 tuổi, cụ Đỗ Thị Mơ vẫn giữ nếp sống giản dị, lạc quan, cần cù lao động và luôn tâm niệm rằng: khi mình còn có thể tự đứng trên đôi chân của mình thì nên nhường sự giúp đỡ của xã hội cho những người còn khó khăn hơn. Một lá đơn xin ra khỏi hộ nghèo không thể làm thay đổi cả xã hội, nhưng hành động ấy đã chạm đến trái tim của rất nhiều người. Câu chuyện của cụ Đỗ Thị Mơ không chỉ là bài học về lòng tự trọng, ý chí tự lực và tinh thần sẻ chia, mà còn là lời nhắc nhở về truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam: khi mình còn có thể vươn lên, hãy để sự giúp đỡ đến với những người đang cần nó hơn
