“CỨ GỌI TÔI LÀ BA NHƯ NGÀY TRƯỚC”

Ở phố Ngõ Nghè (Hải Phòng) có ông già tên là Thuyết bị mù hai mắt. Hồi trẻ ông làm thủy thủ trên tàu nước ngoài. Về sau ông làm công ở một hiệu ảnh bên Pháp.

Cuối năm 1943, ông già Thuyết trở về nước, với chiếc hòm gỗ, cùng chiếc batoong và đôi mắt bị mù. Ông ở nhờ nhà người em gái. Bản tính ông lầm lì, ít nói, đôi khi hay nói chuyện một mình. Những lúc ấy, đôi mắt ông đờ dại ngó trân trân về phía trước rồi thở dài như nhớ tiếc một kỷ niệm gì xa xôi đã mất. Nhưng đến mùa thu năm 1946, từ khi nghe tin Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp đang trên đường về nước bằng tàu biển, thì tự nhiên tính tình ông già Thuyết bỗng thay đổi hẳn. Ông nói, cười và có lúc lại hát bài gì đó bằng tiếng Pháp nghe vui vui.

Khi con tàu chở Bác về nước, cập bến cảng Hải Phòng, nhân dân nô nức đi đón Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông già Thuyết cũng vội lôi trong chiếc hòm gỗ ra bộ quần áo dạ mà hồi ở Pháp ông thường mặc.

*

*          *

Chiều hôm ấy, rất đông nhân dân Hải Phòng đi đón Bác. Ông già Thuyết trong bộ quần áo dạ, cũng chống gậy ra phố hòa vào dòng người, đủ các tầng lớp, mọi lứa tuổi. Đoàn xe đưa Bác về nghỉ tạm ở một trường học trên phố Ngõ Nghè, gần nhà ông già Thuyết. Ông già Thuyết sung sướng gọi đứa cháu nhỏ đưa sang gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đứa cháu ông sửng sốt kêu lên:

-   Ông là gì mà lại đòi sang gặp Bác Hồ?

-    Ông là bạn thân ngày trước với Chủ tịch Hồ Chí Minh - Ông già Thuyết nói một cách chậm rãi, dõng dạc.

Đứa cháu vẫn chưa thật tin, nhưng thấy ông cứ khăng khăng bảo dẫn đi gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh, nên cả nhà bảo cháu bé đưa ông đi, nhưng lại bảo ông cởi bộ quần áo dạ ra thay bằng bộ quần áo khác. Ông trả lời:

-    Ngày xưa ở Pari với Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông thường mặc bộ quần áo này.

Dẫn ông già Thuyết đến cửa trường học, nhưng cháu bé rụt rè không dám đưa ông vào gặp Bác.

Anh bộ đội gác lúc đầu không cho hai ông cháu vào, nhưng nhìn vẻ mặt ông già hiền hậu và thái độ kiên quyết của ông bèn bảo hai ông cháu chờ để vào báo cáo. Lát sau, anh bộ đội chạy ra bảo cháu bé đưa ông già vào gặp Bác. Thấy hai ông cháu vào, Bác bước nhanh tới nắm chặt lấy bàn tay ông già Thuyết và thân mật hỏi:

-   Anh Thuyết đấy à? Lâu lắm chúng ta mới lại được gặp nhau!

Ông già Thuyết cảm động quá, miệng lắp bắp:

-   Hồ Chủ...

Nhưng Bác ngắt lời ông rồi nói:

-    Đừng xưng hô như thế! Cứ gọi tôi là Ba như ngày trước.

Rồi Người xoa đầu cháu bé và ân cần dẫn ông già Thuyết vào trong phòng mình.

*

*          *

Nửa giờ sau, Bác lưu luyến tiễn ông già Thuyết, người thủy thủ năm xưa đã cùng Bác ở dưới tàu sang Pháp, người bạn đồng nghiệp đã cùng chung sống và làm việc với Bác ở một hiệu ảnh tại Pari. Bác thân thiết nắm tay bạn dặn dò:

-    Tôi bây giờ tuy là Chủ tịch một nước, nhưng chẳng qua cũng chỉ là tôi tớ của nhân dân mà thôi. Đối với anh, trước sau tôi vẫn là người bạn thân. Anh nên gửi thư cho tôi luôn nhé.

Rồi Người nhắc nhở ông già Thuyết về nhà phải luôn luôn động viên gia đình hăng hái tham gia vào công việc chung của đất nước.

Kháng chiến bùng nổ, ông già Thuyết vì già yếu và bị mù mà phải ở lại thành phố. Sau ngày hòa bình, miền Bắc được giải phóng, Bác Hồ về Thủ đô Hà Nội, ông già Thuyết lại được lên gặp Người lần nữa.

Bác Hồ giúp ông Thuyết vào bệnh viện Hà Nội để chữa mắt. Nhưng do tuổi cao, sức yếu, hai con mắt mù đã lâu, không phục hồi lại được.

Sau này, ông già Thuyết qua đời, Bác Hồ lại giúp đỡ gia đình mai táng cho ông chu đáo.

Thật là tình bạn thủy chung.

Theo Vũ Kỳ: Thư ký Bác Hồ kể chuyện, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2008 và Bác Hồ - người Việt Nam đẹp nhất, Nxb. Giáo dục, Hà Nội, 1987.