Cụ Hát Làng Chào và Chiến thuật "Rắn nước
Trong muôn vàn tấm gương Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân (AH LLVT) đã làm nên "Câu chuyện thời hoa lửa" vĩ đại, có những chiến công rực rỡ đến từ sự dũng cảm phi thường, nhưng cũng có những chiến công độc đáo được làm nên từ sự sáng tạo và kỹ năng đặc biệt, mà câu chuyện về Cụ Hát Làng Chào là một điển hình.
Cụ Hát, tên thật là Phan Hát (sinh năm 1935, quê Quảng Bình), vốn là một người dân chài lưới, quanh năm gắn bó với sông nước và địa hình ngập mặn. Chính kinh nghiệm sống này đã vô tình trang bị cho ông một năng lực đặc biệt: khả năng lặn lội, bơi lội siêu hạng và khả năng ẩn nấp dưới nước, giúp ông trở thành một trong những chiến sĩ đặc công nước huyền thoại của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Thời kỳ chiến tranh chống Mỹ ác liệt, tuyến đường sắt và đường bộ huyết mạch Bắc – Nam liên tục là mục tiêu bị máy bay địch đánh phá. Vấn đề lớn nhất là làm sao phá hủy những chiếc cầu kiên cố và các mục tiêu dưới nước mà địch bảo vệ nghiêm ngặt bằng lưới thép, mìn ngầm và hệ thống đèn pha. Ông Phan Hát được giao nhiệm vụ tham gia đơn vị đặc công nước và nổi tiếng với trận đánh phá Cầu Làng Chào trên đường sắt Bắc-Nam, một mục tiêu mà không quân địch đã bất lực.
Chiến công của ông Phan Hát không chỉ là sự dũng cảm mà còn là kỹ thuật độc nhất vô nhị được gọi là Chiến thuật "Rắn nước". Thay vì lặn bơi thông thường, tạo bọt nước hay tiếng động dễ bị địch phát hiện, ông Hát đã nghiên cứu cách lặn ngửa, chỉ nhô mũi lên khỏi mặt nước. Toàn bộ cơ thể ông di chuyển bằng cách uốn lượn nhẹ nhàng như một con rắn nước, hoàn toàn không tạo ra gợn sóng hay âm thanh lớn. Cách di chuyển này cho phép ông ẩn mình ngay dưới mặt nước ở cự ly gần mà đèn pha và lính gác gần như không thể phát hiện. Trong đêm tối, ông Hát đã bơi ngầm trong nhiều giờ, vượt qua hệ thống phòng vệ dày đặc, bám sát trụ cầu. Ở cự ly đó, ngay cả lính gác trên cầu cũng không nhận ra ông đang ở dưới chân họ. Với sự chính xác tuyệt đối, ông đặt thủ pháo (bộ phận nổ chậm) chính xác vào chân cầu, sau đó rút lui an toàn bằng chính kỹ thuật "rắn nước" đó. Tiếng nổ long trời sau đó đã làm sập một trụ cầu quan trọng.
Chiến công phá cầu Làng Chào năm 1968 đã đi vào lịch sử như một minh chứng cho tư duy chiến đấu sáng tạo của người Việt Nam. Ông Phan Hát đã chứng minh rằng, trong thời kỳ "hoa lửa," sức mạnh không chỉ nằm ở vũ khí mà còn ở sự am hiểu địa hình, sự khéo léo và ý chí quyết tâm biến những kỹ năng đời thường (nghề chài lưới) thành vũ khí chiến lược. Cụ Hát Làng Chào, người chiến sĩ đặc công nước di chuyển như rắn, đã ghi tên mình vào lịch sử như một tấm gương đặc sắc về Anh hùng LLVT nhân dân, là nguồn cảm hứng lớn lao về tinh thần vượt khó và sáng tạo không ngừng.
