CỤ HUỲNH THÚC KHÁNG – BẬC SĨ PHU YÊU NƯỚC KIÊN TRUNG CỦA QUÊ HƯƠNG QUẢNG NAM
Có những con người mà tên tuổi đã gắn liền với chiều dài lịch sử của dân tộc, trở thành biểu tượng bất tử cho khí tiết, trí tuệ và tinh thần kiên trung của người Việt Nam. Cụ Huỳnh Thúc Kháng (1876 – 1947), người con ưu tú của vùng đất Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam, chính là một chí sĩ yêu nước vĩ đại như thế. Sinh ra và trưởng thành trong một gia đình khoa bảng giữa lúc đất nước chìm trong bóng đêm nô lệ thuộc địa, cụ Huỳnh Thúc Kháng không chọn con đường làm quan hưởng vinh hoa phú quý, mà đã dấn thân trọn đời vào dòng chảy gian khổ nhưng đầy tự hào của phong trào giải phóng dân tộc và chấn hưng đất nước.
Đỗ Hội nguyên Tiến sĩ năm 1904, cụ Huỳnh Thúc Kháng cùng với các nhà yêu nước kiệt xuất trong phong trào Duy Tân như Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp đã giương cao ngọn cờ "Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh", thức tỉnh tinh thần tự lực tự cường của nhân dân ta. Cụ không chỉ dùng ngòi bút sắc bén để truyền bá tư tưởng tiến bộ và lên án chính sách bóc lột khắc nghiệt của thực dân, mà còn kiên cường đối mặt với ngục tù Côn Đảo suốt 13 năm đày ải (1908 – 1921). Những năm tháng gian khổ nơi "địa ngục trần gian" không thể quật ngã được ý chí sắt đá của vị sĩ phu xứ Quảng, mà trái lại càng tôi luyện nên một nhân cách lớn, một tấm gương sáng ngời về lòng trung thành vô hạn với quê hương, đất nước.
Sau thành công của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, nhận lời mời chân thành của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cụ Huỳnh Thúc Kháng đã tham gia Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và đảm nhận chức vụ Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Đặc biệt, trong thời gian Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp tham dự Hội nghị Fontainbleau (từ tháng 5 đến tháng 10 năm 1946), cụ Huỳnh Thúc Kháng đã được Bác Hồ tin cậy giao giữ trọng trách Quyền Chủ tịch nước với lời dặn dò lịch sử: "Dĩ bất biến, ứng vạn biến". Trên cương vị ấy, cụ đã bình tĩnh, sáng suốt chèo lái con thuyền cách mạng Việt Nam qua muôn vàn sóng gió ngàn cân treo sợi tóc, giữ vững nền độc lập non trẻ của dân tộc.
Khi trở về làm báo Tiếng Dân hay khi đảm nhận trọng trách quốc gia, cụ Huỳnh Thúc Kháng luôn giữ trọn tấm lòng thanh cao, liêm chính, vì nước vì dân. Năm 1947, cụ trút hơi thở cuối cùng tại Quảng Ngãi khi đang trên đường kinh lý miền Trung, để lại nỗi tiếc thương vô hạn cho toàn thể đồng bào và chiến sĩ cả nước. Trong thư gửi đồng bào toàn quốc nhân dịp cụ Huỳnh qua đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã xúc động khẳng định: "Cụ Huỳnh là một người học hành rộng rãi, tài đức vẹn toàn, lòng yêu nước sắc thảo... Cụ là một người chí công vô tư, đời sống giản dị, không màng danh lợi".
Hướng tới kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng, đây là dịp đặc biệt để tuổi trẻ hôm nay nghiêng mình kính cẩn trước một bậc tiền bối cách mạng tài đức vẹn toàn. Tinh thần "Dĩ công vi thượng", lòng yêu nước nồng nàn cùng tấm gương tự học suốt đời của cụ vẫn tỏa sáng và là ngọn đuốc soi đường cho thế hệ trẻ. Đứng trước trang sử vàng ngời sáng của quê hương Quảng Nam – Đà Nẵng, mỗi đoàn viên thanh niên Chi đoàn 11/1 Trường THPT Ngô Quyền nguyện noi theo khí tiết kiên trung của cụ; quyết tâm không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện đạo đức, cống hiến sức trẻ để góp phần xây dựng quê hương An Hải và đất nước Việt Nam ngày càng giàu đẹp, phồn vinh và văn minh.
Hình 1: Chân dung tư liệu lịch sử chí sĩ yêu nước Huỳnh Thúc Kháng (1876 – 1947) – Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
(Nguồn: Tư liệu lịch sử Quốc gia / Wikimedia Commons)
