Cụ Huỳnh Thúc Kháng - Người chí sĩ yêu nước kiệt xuất, nhà văn hóa lớn của dân tộc

Mỗi dải đất trên quê hương Việt Nam đều mang trong mình những câu chuyện lịch sử hào hùng, nhưng mảnh đất Quảng Nam - Đà Nẵng lại gắn liền với tinh thần "chịu thương chịu khó", kiên cường và giàu chí khí cách mạng. Trong dòng chảy lịch sử ấy, nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng, hình ảnh người chí sĩ yêu nước kiệt xuất, nhà văn hóa lớn của dân tộc lại hiện lên sáng ngời, như một ngọn lửa tiếp thêm sức mạnh cho thế hệ trẻ hôm nay. Cụ Huỳnh không chỉ là niềm tự hào của xứ Quảng mà còn là tấm gương sáng ngời về lòng trung trinh, trí tuệ và sự tận tụy cống hiến trọn đời cho Tổ quốc.

Chân dung cụ Huỳnh Thúc Kháng - Nguồn: Vietnamntet.vn

Cụ Huỳnh Thúc Kháng (sinh năm 1876 tại làng Thạnh Bình, xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, tỉnh Quảng Nam) vốn nổi tiếng thông minh từ nhỏ. Cụ đỗ Giải nguyên kỳ thi Hương và đỗ Tiến sĩ kỳ thi Hội năm 1904. Dù đứng ở đỉnh cao học vị dưới chế độ phong kiến, cụ không chọn con đường làm quan để hưởng vinh hoa phú quý. Nhìn cảnh đất nước chìm trong dòng nô lệ, lòng nhiệt huyết của tuổi trẻ đã thúc giục cụ bắt tay cùng các chí sĩ Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp khởi xướng Phong trào Duy Tân. Phong trào hướng tới việc khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh, mở mang trường học, cổ vũ tinh thần tự lực tự cường cho nhân dân.

Năm 1908, phong trào chống thuế ở Quảng Nam nổ ra và lan rộng khắp Trung Kỳ. Cụ Huỳnh Thúc Kháng bị chính quyền thực dân Pháp bắt giữ và kết án đày ra Côn Đảo – "địa ngục trần gian". Suốt 13 năm (1908 – 1921) bị giam cầm trong xiềng xích và gian khổ, cụ vẫn giữ vững khí tiết, chí khí tiến thủ, biến nhà tù thành trường học, rèn luyện chí khí cách mạng không lay chuyển.

Sau khi ra tù, cụ tiếp tục dấn thân vào con đường đấu tranh đòi tự do, dân chủ cho dân tộc. Năm 1927, cụ thành lập Báo Tiếng Dân tại Huế và làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Tờ báo Tiếng Dân trở thành ngọn cờ đầu trong cuộc đấu tranh công khai trên mặt báo, vạch trần chính sách bóc lột của thực dân, thức tỉnh lòng yêu nước của tầng lớp trí thức và nhân dân.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trân trọng mời cụ Huỳnh Thúc Kháng tham gia Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Năm 1946, khi Bác Hồ sang Pháp dự Hội nghị Fontainbleau, Bác đã tin tưởng giao cho cụ Huỳnh quyền Quyền Chủ tịch nước. Lời dặn dò lịch sử của Bác Hồ: "Tôi vì việc nước phải đi xa ít lâu, ở nhà có việc gì cụ cứ 'Dĩ bất biến, ứng vạn biến'" đã được cụ thực hiện trọn vẹn. Trong thời gian này, bằng uy tín, bản lĩnh và lòng thành thực, cụ Huỳnh đã giữ vững ổn định chính trị, chèo lái con thuyền cách mạng qua muôn vàn khó khăn, gian khổ.

 Cuối năm 1946, khi cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ, cụ Huỳnh Thúc Kháng được cử làm Hội trưởng Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (Hội Liên Việt) và đi kinh lý vào miền Nam Trung Bộ. Do tuổi cao sức yếu và đường xá khó khăn, cụ đã trút hơi thở cuối cùng vào ngày 21 tháng 4 năm 1947 tại huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi. Trước khi qua đời, cụ vẫn đau đớn hướng về Bác Hồ, về sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Cuộc đời của cụ Huỳnh Thúc Kháng là một thiên thiên hùng ca về lòng yêu nước, tính kiên trung và đạo đức trong sáng. Nhân kỷ niệm 150 năm Ngày sinh của cụ, nhìn lại chặng đường lịch sử hào hùng ấy, mỗi đoàn viên, thanh niên chúng ta – những người con của quê hương Quảng Nam - Đà Nẵng và phường An Hải – không khỏi xúc động và tự hào.

Nhà thờ, nhà lưu niệm, khu mô Cụ Huỳnh Thúc Kháng - nguồn: Vietnamnet.vn

Học tập tấm gương cụ Huỳnh Thúc Kháng và các thế hệ cha anh đi trước, tuổi trẻ hôm nay cần nâng cao tinh thần tự học, trau dồi tri thức, giữ vững lý tưởng cách mạng và sống có trách nhiệm với cộng đồng. Ngọn lửa của "Câu chuyện thời hoa lửa" sẽ mãi tiếp nối, nhắc nhở thế hệ trẻ trân trọng giá trị của hòa bình, quyết tâm xây dựng quê hương An Hải nói riêng và đất nước Việt Nam nói chung ngày càng giàu đẹp, văn minh.