Cụ Huỳnh Thúc Kháng và những ngày cuối đời ở Nghĩa Hành

Nhưng điều khiến tôi đặc biệt tự hào là những ngày cuối đời của cụ lại gắn với chính quê hương Nghĩa Hành.

Cuối năm 1946, cụ Huỳnh Thúc Kháng vào miền Trung và đến Quảng Ngãi làm việc tại Trụ sở Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Trung Bộ, đặt tại khu vực Chợ Chùa, nay là thôn Phú Bình Trung, xã Nghĩa Hành.

Đó là những năm tháng cực kỳ khó khăn. Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đã bắt đầu. Quảng Ngãi trở thành một địa bàn quan trọng của cuộc kháng chiến ở Nam Trung Bộ. Nghĩa Hành cũng từng được xem là một trong những trung tâm của vùng kháng chiến Nam Trung Bộ.

Lúc ấy, cụ Huỳnh đã ngoài 70 tuổi. Sức khỏe không còn tốt, nhưng cụ vẫn làm việc, lo việc nước cho đến những ngày cuối cùng.

Ngày 21 tháng 4 năm 1947, cụ Huỳnh Thúc Kháng qua đời tại Nghĩa Hành, hưởng thọ 71 tuổi.

Tôi nghĩ đây là một câu chuyện rất đặc biệt. Bởi Nghĩa Hành không chỉ là nơi những người dân bình thường chiến đấu và chịu đựng chiến tranh, mà còn là nơi một vị lãnh đạo lớn của đất nước đã dành những ngày cuối đời để tiếp tục cống hiến.

Ngày nay, Khu di tích Trụ sở Ủy ban Kháng chiến Hành chính Nam Trung Bộ ở Phú Bình Trung vẫn là một địa chỉ lịch sử quan trọng của Nghĩa Hành. Người dân địa phương vẫn tổ chức dâng hương tưởng niệm cụ Huỳnh Thúc Kháng tại nơi đây.

Mỗi lần nghĩ đến câu chuyện này, tôi lại thấy lịch sử quê hương mình gần gũi hơn. Bởi một địa danh mà chúng ta có thể đi qua mỗi ngày từng là nơi một vị lãnh đạo đất nước sống, làm việc và cống hiến trong những ngày đất nước gian nan nhất.