Cù lao Dao Lửa (Hỏa Đao)

Trên sông Tiền, ở cực nam cù lao Tây, H.TB.

Sử cũ ghi: "Tân Hưng thôn, ở bốn xứ Tề Châu, Trự Châu, Tân Bồi Châu và Tiểu Châu...", cho thấy, lúc bấy giờ trên cù lao Tây có một thôn duy nhất, được hình thành bởi bốn xóm (xứ) mang tên bốn cù lao trước đó. Qua năm tháng, chỉ còn tên Trự Châu (tức cù lao Heo), cù lao Lộc đổi thành cù lao Nhỏ (Tiểu Châu, còn gọi là Cồn Voi, trên cồn này là ấp Tiểu Châu, thuộc x.Tân Hòa), cù lao Nghĩa thành Tân Bồi Châu (tức là mới bồi) và cù lao Đao (còn gọi là Hỏa Đao) thành Tề Châu (cù lao có hình đầu con tê giác, cũng gọi là con "tây").

Khi nói tới cù lao Tây (xtn), người lớn tuổi còn nhắc câu: "Đầu Tây, mình Ngựa, đuôi Heo, đít Lửa", ngày nay, vẫn còn có người gọi là Dao Lửa, nguyên thủy l.Tân Long nằm trên cù lao này.

Thời chúa Nguyễn, ở đây có tháp canh, để phòng quân giặc tràn xuống theo sông Tiền, ban đêm lính canh đốt lửa để canh phòng. Chữ "đao" âm Hán - Việt còn đọc là "đao", nên có tên là cù lao Dao Lửa.