Người hoạt động cách mạng trước năm 1945

Cụ Lê Văn Rơi - Người giữ lửa cách mạng thầm lặng của Đảng bộ đất Thủ

Cuộc đời và cống hiến cách mạng của cụ Lê Văn Rơi (Hương quản Rơi) – người nhân sĩ dũng cảm đã biến mái nhà xưa thành trạm dừng chân, che chở cán bộ Đảng bộ tỉnh Bình Dương giai đoạn 1936 - 1940.

TP. Hồ Chí Minh17/05/2026Dương Thế Kiệt (Trường Đại học Thủ Dầu Một)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong lịch sử đấu tranh oanh liệt của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Bình Dương, bên cạnh những chiến sĩ trực tiếp đứng nơi đầu sóng ngọn gió, còn có những đóng góp vô giá của hệ thống các cơ sở quần chúng tốt. Đó là những chiếc "gốc" vững chắc trong thế trận lòng dân để nuôi giấu, đùm bọc cán bộ. Trong số những tấm gương kiên trung ấy, nhân dân đất Thủ vẫn luôn trân trọng ghi nhớ câu chuyện về cụ Lê Văn Rơi, hay còn được biết đến với danh xưng Hương quản Rơi – người đã hiến dâng sự an nguy của gia đình để làm bệ đỡ cho những hạt giống đỏ đầu tiên của cách mạng địa phương. Dưới chế độ thuộc địa của thực dân Pháp, "Hương quản" là chức danh lo việc giữ gìn an ninh trật tự ở làng xã. Giữ cương vị này, cụ Lê Văn Rơi có uy tín lớn, am hiểu tường tận địa bàn và các di biến động ở địa phương. Giữa lằn ranh lựa chọn sự an nhàn, vinh hoa cá nhân hay đứng về phía đồng bào lầm than, cụ Hương quản Rơi đã sớm chọn con đường đại nghĩa, một lòng hướng về Đảng và phong trào giải phóng dân tộc.Tận dụng chính danh nghĩa, vị thế của một hương chức làng và sự sắc sảo của mình, cụ đã khéo léo biến mình thành một bức bình phong hoàn hảo. Trước mắt kẻ thù, cụ thực hiện tròn trịa phận sự để che mắt hệ thống mật thám rình rập; nhưng sau lưng chúng, cụ ngầm bảo vệ, tiếp tế lương thực, thuốc men và mật báo thông tin để giúp các chiến sĩ cách mạng thoát khỏi các cuộc càn quét, khủng bố gắt gao. Dấu ấn đậm nét nhất của cụ Lê Văn Rơi đối với lịch sử Đảng bộ địa phương là việc cụ dũng cảm biến ngôi nhà của gia đình mình thành một "an toàn khu" bí mật giữa lòng địch.Giai đoạn những năm 1936 - 1940, phong trào đấu tranh của công nhân đồn điền cao su và nhân dân Bình Dương phát triển mạnh mẽ nhưng cũng là lúc kẻ thù điên cuồng lùng sục, bắt bớ. Vượt lên nỗi sợ hãi bị tịch thu gia sản, tù đày hay ảnh hưởng đến tính mạng của vợ con, cụ Lê Văn Rơi đã mở rộng cửa ngôi nhà của mình để làm nơi trú ẩn vững chắc cho các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Xứ ủy Nam Kỳ và Tỉnh ủy lâm thời Thủ Dầu Một về bắt liên lạc, chỉ đạo phong trào.Dưới mái nhà của cụ Hương quản Rơi, các cuộc họp bàn bí mật đã diễn ra an toàn. Những bản đề cương, tài liệu tuyên truyền truyền tay của Đảng được cất giấu cẩn mật; những chỉ thị then chốt khơi dậy phong trào đấu tranh của thợ cao su Dầu Tiếng, Thuận Lợi đã được nhen nhóm và phát đi từ chính căn hầm và buồng kín của gia đình cụ. Chính sự đùm bọc, nuôi nấng của gia đình cụ đã góp phần bảo vệ vẹn toàn lực lượng cốt cán, giúp tổ chức Đảng bám rễ sâu vào quần chúng. Cuộc đời của cụ Lê Văn Rơi là một minh chứng sống động cho bài học "dựa vào dân thì cách mạng thành công". Sự hy sinh thầm lặng, gan dạ của một người hương chức yêu nước đã tạc vào lịch sử đất Thủ một nét son chói lọi về tinh thần đại đoàn kết toàn dân tộc.Chiến tranh qua đi, vùng đất Bình Dương hôm nay đã chuyển mình vươn lên thành một trung tâm công nghiệp năng động, giàu đẹp bậc nhất. Những tư liệu, trang sử vàng của Đảng bộ địa phương vẫn trân trọng khắc ghi tên tuổi cụ như một lời nhắc nhở sâu sắc đến thế hệ trẻ hôm nay: Độc lập, hòa bình và thịnh vượng ngày nay được xây đắp từ chính tấm lòng sắt son, kiên định như hoa hướng dương của những người đi trước như cụ Hương quản Rơi.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn