Cụ Nguyễn Thị Lài người có công với cách mạng

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên mảnh đất Quảng Bình đầy bom đạn, có rất nhiều người dân bình dị đã âm thầm góp sức cho cách mạng. Họ không trực tiếp cầm súng nơi chiến trường, nhưng chính sự hy sinh thầm lặng ấy đã góp phần bảo vệ lực lượng cách mạng và giữ vững tuyến hậu phương miền Bắc. Một trong những tấm gương tiêu biểu là cụ Nguyễn Thị Lài, người phụ nữ quê ở huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình cũ.

Những năm từ 1967 đến 1972, Quảng Bình là trọng điểm đánh phá ác liệt của không quân Mỹ bởi đây là cửa ngõ chi viện cho chiến trường miền Nam. Cầu đường, bến phà, làng mạc liên tục bị bom cày xới. Trong hoàn cảnh ấy, gia đình cụ Lài trở thành một cơ sở bí mật giúp đỡ cán bộ cách mạng hoạt động trên địa bàn.

Khi đó, cụ Lài mới ngoài ba mươi tuổi, chồng tham gia dân quân địa phương, còn bản thân ở nhà nuôi ba người con nhỏ. Dù cuộc sống thiếu thốn, ngày ngày phải đào hầm trú ẩn, chạy bom, nhưng cụ vẫn bí mật tiếp tế lương thực cho bộ đội hành quân qua địa bàn. Ban ngày, cụ gánh khoai, sắn ra đồng như bao người dân khác để tránh sự nghi ngờ. Đêm xuống, cụ lặng lẽ mang cơm nắm, nước uống đến các điểm tập kết của bộ đội ven rừng.

Ngôi nhà tranh nhỏ của cụ nhiều lần trở thành nơi trú ẩn an toàn cho cán bộ giao liên. Dưới gầm giường có một hầm bí mật được đào kín đáo bằng tre và đất nện. Mỗi khi máy bay địch càn quét hoặc lính biệt kích lùng sục, cụ bình tĩnh che giấu cán bộ, đồng thời đánh lạc hướng địch bằng cách giả vờ lo sợ như những người dân bình thường.

Có lần vào mùa hè năm 1971, một tổ giao liên gồm ba người bị thương khi vượt qua trọng điểm đánh phá gần phà Long Đại. Giữa lúc bom đạn còn chưa dứt, cụ Lài cùng chồng chèo thuyền nhỏ trong đêm để đưa các chiến sĩ qua sông vào nơi an toàn. Một chiến sĩ bị thương nặng ở chân, cụ đã xé chính chiếc áo nâu của mình để băng bó cầm máu. Suốt nhiều ngày sau đó, cụ âm thầm chăm sóc họ ngay trong căn hầm bí mật dưới bếp.

Sự nguy hiểm luôn cận kề. Nếu bị phát hiện giúp đỡ cách mạng, cả gia đình có thể bị bắt hoặc mất mạng. Thế nhưng cụ Lài chưa bao giờ nao núng. Cụ từng nói với con cháu rằng: “Bộ đội còn không sợ chết ngoài chiến trường, mình ở hậu phương càng phải giúp các chú ấy”.

Sau ngày đất nước thống nhất, cụ Nguyễn Thị Lài được Nhà nước công nhận là người có công giúp đỡ cách mạng. Tuy cuộc sống tuổi già còn nhiều khó khăn, nhưng cụ luôn tự hào vì đã góp một phần nhỏ bé cho độc lập dân tộc. Người dân trong vùng vẫn nhắc về cụ như một người mẹ hậu phương kiên cường, giàu lòng yêu nước.

Câu chuyện của cụ Lài là hình ảnh tiêu biểu cho biết bao người dân Quảng Bình trong thời chiến. Họ là những con người bình dị nhưng mang trong mình tinh thần cách mạng lớn lao, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc. Chính những đóng góp âm thầm ấy đã làm nên sức mạnh đoàn kết toàn dân, góp phần vào thắng lợi vẻ vang của dân tộc Việt Nam.