Cụ Nguyễn Thị Xoàn câu chuyện “Ngày Xuân Sau Song Sắt”

Tết Mậu Thân năm 1968, làng Long Đức chìm trong tiếng pháo nổ xen lẫn tiếng súng vọng về từ phía thị trấn. Bà Xoàn – một người phụ nữ gầy gò nhưng cứng cỏi – khi ấy chỉ mới ngoài đôi mươi. Bà tham gia cách mạng năm 1962 vốn là cán bộ vằm vùng đồng thời cũng là cán bộ giao liên.

Cô Xoàn nghẹn ngào kể lại rạng sáng mùng một tết Mậu Thân năm 1968, khi đang mang theo một bọc tài liệu nhỏ đến điểm hẹn, bà bị lính bắt giữa đường. Những tờ giấy chưa kịp trao tay trở thành cái cớ để họ trói bà lại và đưa về đồn.

Trong căn buồng giam chật hẹp, bà chỉ nghe vọng bên ngoài tiếng ồn ào của cuộc tổng tiến công đang diễn ra. Tết của bà năm ấy không có mâm cơm, không có nén hương trước bàn thờ, chỉ có mùi ẩm ướt của tường đá và tiếng khoá sắt lạnh lùng.

Bà bị hỏi cung suốt nhiều ngày, nhưng vẫn một mực im lặng. Bà nghĩ đến người thân đang ở nhà, nghĩ đến lời dặn của cha – “Nếu có chuyện gì, đừng để lộ người khác.” Chính sự nhớ thương ấy giữ bà đứng vững.

Đến cuối năm 1969, khi chiến sự chuyển hướng, đồn giam bị rút quân vội vã. Cánh cửa sắt bị bỏ lại mở hé. Bà cùng vài người tù khác lặng lẽ thoát ra, đi bộ suốt đêm theo con đường làng quen thuộc.

Khi về đến nhà, làng đã yên tiếng súng. Người cha gầy gò chạy ùa ra ôm chầm lấy bà. Bà chỉ kịp lau nước mắt, nhìn bầu trời mùa xuân còn vương khói súng mà thầm nghĩ: "Tết Mậu Thân này, mình vẫn còn sống để trở về — thế là đủ.

Bà Xoàn xúc động chia sẻ chiến tranh đã lùi xa, nhưng những mất mát và bài học mà nó để lại sẽ mãi nhắc chúng ta trân trọng hòa bình và giữ gìn những giá trị của cuộc sống hôm nay.