Bài viết

Cụ: Nguyễn Văn Tông Tháng 10/1954, Tỉnh ủy Trà Vinh tiến hành củng cố Huyện ủy Cầu Ngang, do đồng chí Dương Quang Danh (Năm Nhọn) làm Bí thư Huyện ủy.

Vĩnh Long26/11/2025Sưu tầm (Đoàn phường Trường Long Hoà)2 lượt xem0 lượt chia sẻ

Tháng 10/1954, Tỉnh ủy Trà Vinh tiến hành củng cố Huyện ủy Cầu Ngang, do đồng chí Dương Quang Danh (Năm Nhọn) làm Bí thư Huyện ủy. Ngay sau đó, Huyện ủy Cầu Ngang cũng tiến hành củng cố Chi bộ các xã trong huyện. Ngoại trừ các đồng chí Thường trực Huyện ủy và bộ phận cán bộ Văn phòng (rất gọn nhẹ), còn lại hầu hết các đồng chí Huyện ủy viên, các cán bộ phụ trách Thanh vận, Nông vận, Phụ vận… đều được đưa về sinh hoạt tại Chi bộ các xã, tạo thế hợp pháp, cùng cán bộ đảng viên địa phương “nằm vùng” tại từng xóm ấp, trực tiếp bám dân, vận động, tổ chức và lãnh đạo nhân dân đấu tranh với địch, bảo đảm cho việc tiến tới Hiệp thương Tổng tuyển cử thắng lợi. Trong đó, các đồng chí nguyên là cán bộ chiến sĩ lực lượng vũ trang thời chống Pháp luôn là thành phần nòng cốt, tích cực và hiệu quả trong việc bám đất, bám dân, vận động và tổ chức nhân dân đấu tranh với địch.

Về phía địch, tại Cầu Ngang, chúng gom bọn hiếu chiến nhất trong tàn quân thời thuộc Pháp, thành lập đại đội bảo an và chia ra 3 trung đội đóng tại quận lỵ (xã Mỹ Hòa), Ngũ Lạc và Long Khánh (xã Long Toàn) cùng 1 trung đội “lưu động ứng chiến” (thực chất là biệt kích). Sau đó, chúng lại thành lập trung đội thám báo, phối hợp với tề xã, tề ấp rà soát, phát hiện cán bộ đảng viên “nằm vùng” và cơ sở của ta trong nội bộ chúng cũng như trong quần chúng nhân dân. Ở cấp xã, chúng thành lập các tiểu đội dân vệ, rồi phát triển lên cấp trung đội, đặt dưới quyền chỉ huy của tên Ủy viên Cảnh sát (sau năm 1960, giao lại quyền chỉ huy cho Ủy viên Quân sự). Cứ vài ba xã gần nhau, các trung đội dân vệ hợp thành một tổng đoàn dân vệ, chịu trách nhiệm chung địa bàn.

Thời gian đầu, theo chỉ đạo của tỉnh, Chi bộ các xã trên địa bàn Cầu Ngang – Duyên Hải đều cài cắm một số cán bộ đảng viên hoặc cơ sở quần chúng vào bộ máy tề xã, tề ấp, các đoàn thể phản động và lính dân vệ của địch vừa giúp ta nắm chặt tình hình, âm mưu, ý đồ địch vừa hướng hoạt động của các tổ chức địch theo chủ trương của ta. Tuy nhiên, một thời gian sau, địch tiến hành thanh lọc, thay thế dần bằng tay chân tin cậy của chúng. Các cơ sở của ta hoặc bị loại ra hoặc bị chúng rúng ép đi đến con đường trở mặt phản bội, số khác bị bắt bớ giam cầm. Đặc biệt, tại Cầu Ngang – Duyên Hải, chúng trọng dụng một số tên nguyên là cán bộ chiến sĩ vũ trang thời chống Pháp đã đầu hàng phản bội để tận dụng kinh nghiệm hoạt động bí mật của bọn này mà đánh phá cách mạng, đàn áp nhân dân. Điển hình là trường hợp tên Lư Ngọc Khương (tức Tổng Khương hay còn gọi là Tổng Triều, nguyên cán bộ trung đội Trinh liên Tiểu đoàn 308) làm Tổng đoàn trưởng dân vệ gây ra nhiều nợ máu trong vùng đồng bào Khmer Ngũ Lạc, Nhị Trường, Hiệp Hòa; tên Lý Văn Uối (Quản Uối, nguyên Xã đội phó Nhị Trường) được đưa sang làm Ủy viên Cảnh sát để đánh phá vùng Hiệp Mỹ, Long Hữu, Hiệp Thạnh; tên Đại úy Sáu (quan ba Sáu, nguyên cán bộ đại đội Tiểu đoàn 308) chỉ huy đại đội bảo an chi khu.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn