CỤ ÔNG THÁI BÌNH ĐÀO HẦM CHỮ A CHO CẢ XÓM TRÚ BOM
Câu chuyện về một cụ ông Thái Bình dùng cuốc xẻng thô sơ đào hầm chữ A cho cả xóm tránh bom Mỹ, coi việc giữ mạng sống cho dân làng là mệnh lệnh không cần giấy tờ.
Ở làng quê Thái Bình những năm chiến tranh phá hoại, bom không hỏi tuổi. Trẻ con, người già, đàn bà – tất cả đều nằm trong tầm ngắm. Và khi tiếng còi báo động vang lên, sự sống của cả xóm phụ thuộc vào những căn hầm đào bằng tay người.
1. Khi cụ già không cho phép mình được yếu
Cụ Vũ Văn Lẫm đã ngoài năm mươi khi máy bay Mỹ bắt đầu ném bom miền Bắc. Lưng cụ đã còng, tay đã run, nhưng cụ nói một câu mà cả xóm nhớ mãi:
“Không đào hầm thì chết. Tôi đào trước.”
Nhà cụ sát đầu làng, đất pha sét, đào rất khó. Cụ tự vác cuốc, tự đo chiều sâu, đào hầm chữ A – kiểu hầm kiên cố nhất lúc bấy giờ – dù chưa từng học qua trường lớp.
2. Hầm không chỉ cho một nhà
Ban đầu, cụ đào cho gia đình. Nhưng nhìn cảnh trẻ con chạy tán loạn mỗi lần báo động, cụ quyết định đào thêm.
Hầm thứ hai.
Hầm thứ ba.
Rồi cụ vận động cả xóm cùng đào, nhưng cụ là người xuống đất trước mỗi hố.
Cụ nói:
“Tôi già rồi, sập thì tôi chịu. Các anh còn nuôi con.”
3. Bom rơi – hầm cứu người
Một buổi trưa, máy bay Mỹ bất ngờ bổ nhào. Bom nổ sát làng. Cả xóm ùa xuống hầm chữ A.
Đất rung. Trần hầm rơi lả tả. Trẻ con khóc thét.
Cụ Lẫm đứng chắn cửa hầm, lưng che cho mấy đứa nhỏ. Một quả bom nổ gần đến mức đất lấp kín miệng hầm.
Nhưng hầm không sập.
Khi đào lên, người ta thấy cụ bất tỉnh, máu chảy từ trán. Nhưng cụ sống. Và cả xóm sống.
4. Người giữ mạng cho làng
Sau trận bom đó, người ta gọi hầm chữ A là “hầm của cụ Lẫm”.
Cụ không nhận công. Cụ chỉ nói:
“Còn người là còn làng.”
Ngày hòa bình, cụ mất lặng lẽ. Nhưng những căn hầm chữ A vẫn còn dấu tích, như một lời thề bằng đất.
