Cụ Phạm Văn Tư (1890-1965) – Người hoạt động cách mạng trước Cách mạng Tháng Tám

Năm 1926, trong không khí sôi sục của phong trào giải phóng dân tộc, cụ Phạm Văn Tư, một thanh niên 36 tuổi quê ở xã Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, đã trở thành một trong những người đầu tiên mang ngọn đuốc cách mạng về làng quê nghèo của mình. Sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo, cụ Tư sớm chứng kiến cảnh đời khổ sở của bà con xóm làng dưới ách thống trị của thực dân phong kiến.

Năm 1929, sau khi tiếp xúc với tư tưởng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, cụ Tư đã tự nguyện gia nhập Việt Nam Quốc dân Đảng và bắt đầu công việc tuyên truyền cách mạng tại địa phương. Mỗi đêm, khi màn đêm phủ xuống ruộng đồng, cụ lặng lẽ đi từng nhà, giấu kín những tờ rơi tuyên trọng đạo trong túi áo, để rồi bí mật trao cho những người nông dân thân tín. Cụ dùng lời ăn tiếng nói mộc mạc của người nông dân để giải thích về quyền tự do, về độc lập dân tộc, về một Việt Nam không còn áp bức bóc lột.

Năm 1930, khi phong trào Xô Viết Nghệ An nổ ra, cụ Tư đã cùng bà con nhân dân thành lập chính quyền Xô Viết tại xã Nam Đàn. Cụ trở thành một trong những người lãnh đạo phong trào, tổ chức họp dân, vận động đồng bào đóng góp lương thực, tài chính cho cách mạng. Dưới sự lãnh đạo của cụ, xã Nam Đàn đã thành lập được đội tự vệ vũ trang, làm chủ chính quyền trong nhiều tháng liền.

Bị giặc Pháp truy nã gắt gao, cụ Tư phải liên tục trốn chạy, nhiều lần suýt bị bắt. Nhưng bất chấp nguy hiểm, cụ vẫn không ngừng hoạt động, tiếp tục công việc tuyên truyền, tổ chức nhân dân. Cụ bị bắt giam năm 1940 và bị đày ra Côn Đảo, nơi cụ tiếp tục hoạt động trong lao tù, truyền bá tinh thần cách mạng cho các đồng chí.

Sau Cách mạng Tháng Tám thành công, cụ trở về quê hương tiếp tục công việc xây dựng quê hương. Cụ qua đời năm 1965, để lại một di sản tinh thần to lớn cho thế hệ sau. Ngày nay, tại xã Nam Đàn, nhà tưởng niệm cụ Phạm Văn Tư vẫn được nhân dân gìn giữ, là minh chứng sống động cho tinh thần yêu nước và sự hy sinh của những người con ưu tú của dân tộc.