Cụ Thành và câu chuyện xưa

102 tuổi – Ký ức những đêm đắp đê giữa bom đạn

Cụ bà Trần Thị Thành, quê ở Nghệ An, nay cụ ở cùng con cháu tại xã Đức Lập, tỉnh Lâm Đồng, dù đã 102 tuổi, cụ vẫn rất minh mẫn, cụ kể lại năm ấy 16 tuổi, cụ tham gia dân công hỏa tuyến trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp. Với cụ, đó là quãng đời gian khổ nhưng cũng là những năm tháng không thể nào quên.

Ngày ấy, quê hương Nghệ An thường xuyên phải đối mặt với thiên tai, trong khi giặc Pháp luôn rình rập, đánh phá. Cụ Thành cùng những người dân công hỏa tuyến vừa làm nhiệm vụ phục vụ kháng chiến, vừa góp sức bảo vệ quê hương. Công việc thường ngày của cụ và đồng đội là đắp đê, gia cố những đoạn đê xung yếu ở dòng sông Lam để ngăn nước lũ tràn về.

Những đêm làm việc thường bắt đầu khi trời vừa tối. Để tránh máy bay và bom đạn của địch, mọi người hạn chế ánh sáng, lặng lẽ chuyền tay nhau từng sọt đất, từng bao đất. Trong màn đêm, tiếng cuốc, tiếng xẻng hòa cùng tiếng nước lũ. Ai cũng mệt rã rời sau một ngày dài, nhưng không ai bỏ cuộc.

Có những đêm, tiếng máy bay Pháp bất ngờ vọng tới. Mọi người lập tức nằm xuống hoặc tìm nơi trú ẩn. Khi tiếng bom xa dần, họ lại đứng lên tiếp tục công việc. Cụ Thành nhớ nhất hình ảnh những người phụ nữ chân lấm bùn, áo quần ướt sũng, vẫn động viên nhau: “Cố lên, đê chưa chắc thì bà con phía trong còn nguy hiểm!”

Có lần, một đoạn đê bị nước cuốn mạnh, mọi người phải khẩn trương vận chuyển đất đá để cứu đê. Không ai nghĩ đến sự an toàn của riêng mình. Người khỏe làm việc nặng, người yếu chuyền đất, người bị thương vẫn cố gắng giúp trong khả năng của mình. Tình đồng đội và tình làng nghĩa xóm khi ấy trở thành sức mạnh để họ vượt qua sợ hãi, đói rét và bom đạn.

Hơn một thế kỷ đã đi qua, nhưng trong ký ức của cụ Trần Thị Thành, những đêm đắp đê năm nào vẫn hiện lên rõ ràng. Đó không chỉ là câu chuyện về một công việc gian khổ, mà còn là câu chuyện về lòng yêu quê hương, tinh thần đoàn kết và sự hy sinh thầm lặng của những người dân bình dị trong những năm tháng chiến tranh.