Cụ Trần Thị Đua trận Cuối năm 1951, chỉ riêng tại Long Vĩnh, địch có hơn 50 đồn bót, lô cốt, tháp canh, mỗi cái cách nhau 300 – 500 mét, theo thế liên hoàn

Hình ảnh Cụ Trần Thị Đua

Cụ cười giọng cụ chậm rãi, nhìn xa xăm rồi kể lại các trận chiến tham gia và chứng kiến trận Cuối năm 1951, chỉ riêng tại Long Vĩnh, địch có hơn 50 đồn bót, lô cốt, tháp canh, mỗi cái cách nhau 300 – 500 mét, theo thế liên hoàn:

Tại Trường Long Hòa, địch tập trung 02 đại đội UMDC từ ấp Chợ Hiệp Thạnh và 02 đại đội khác từ Ô Lắc ra, đi trên 10 chiếc tàu thập ác, ra đóng đồn vàm Láng Chim. Thời gian này, Tiểu đoàn 308 bộ đội chủ lực đang đóng quân tại đây, phối hợp cùng trung đội địa phương quân Cầu Ngang, địa phương quân Duyên Hải và du kích hai xã Hiệp Thạnh, Trường Long Hòa đánh chìm 8 chiếc tàu, diệt hơn 200 tên địch khi chúng từ cửa biển Cung Hầu vào vàm Láng Chim. Ngay đêm đó, trung đội địa phương quân Duyên Hải đánh sập cầu Ba Động, cắt đứt giao thông từ tỉnh lỵ Trà Vinh xuống biển. Hai ngày sau, thực dân Pháp sử dụng 10 tàu chiến, vận chuyển Lữ đoàn DBLE (Lê dương) từ Trà Vinh, theo sông Cổ Chiên xuống, đổ bộ hơn 300 quân vào các ấp ven biển như Nhà Mát, Khoán Tiều, cụm quân tại Ba Động để tổ chức đánh lên Cồn Ông, Láng Cháo, Cồn Cù… Bộ đội chủ lực kết hợp cùng du kích Trường Long Hòa chặn đánh, làm chúng bị sa lầy tại Cồn Trứng, không phát triển đội hình được. Du kích và nhân dân Cồn Trứng, Khoán Tiều, Nhà Mát tràn ra biển hò reo truy kích địch, khiến chúng hoảng sợ kéo xác đồng bọn lên tàu, rút chạy. Tuy nhiên, sau đó, địch sử dụng lực lượng mạnh hơn, tổ chức đánh chiếm dần từ Ba Động, Khoán Tiều, Cồn Trứng, Láng Cháo, Láng Chim, Cồn Cù, Động Cao… Tại Long Hữu, hai đại đội UMDC của địch từ Ô Lắc lấn xuống đóng đồn Bến Giá, Bến Chùa, Mười Ba, Mười Bốn, Mười Lăm. Tính đến cuối năm 1951, trên địa bàn 6 xã của huyện Duyên Hải, địch đã hoàn thành hệ thống đồn mạng nhện với hơn 200 đồn bót, lô cốt, tháp canh. Tuy nhiên, với lực lượng tập trung rất nhiều sắc lính, từ DBLE, UMDC, Commandos, bảo an Hòa hảo, partisan, bảo an sóc cùng hệ thống đồn bót dầy đặc nhưng chúng chỉ kiểm soát một phần nhỏ diện tích, chủ yếu trên các tuyến giồng cát, tuyến giao thông. Trong khi đó, địa bàn rừng rậm, chia cắt bởi sông rạch khiến chúng hành quân, đi lại khó khăn vẫn do quân dân ta làm chủ. Tỉnh ủy, Ủy ban Kháng chiến Hành chánh, Tỉnh đội Vĩnh Trà vẫn trụ vững tại vùng căn cứ này để lãnh đạo, điều hành công cuộc kháng chiến trên phạm vi toàn tỉnh.