Cụ Trần Văn Dần

“Chúng tôi lúc ấy chỉ nghĩ một điều: bằng mọi giá phải giữ an toàn cho cán bộ…” – cụ Trần Văn Dần mở đầu câu chuyện bằng giọng trầm, chắc, như chính con người cụ trong những năm tháng kháng chiến.

Cụ Dần tham gia hoạt động cách mạng từ những năm đầu kháng chiến chống thực dân Pháp. Khi ấy, cụ còn rất trẻ, là một thanh niên khỏe mạnh trong xã Quang Sơn cũ ( Hợp Lý). “Thanh niên lúc đó không ai bảo ai, cứ thấy việc cần là làm. Làng giao nhiệm vụ gì thì nhận nhiệm vụ đó.” Cụ được phân công vào lực lượng du kích địa phương, vừa bảo vệ làng, vừa bảo vệ cán bộ về hoạt động.

Nhắc đến nhiệm vụ đáng nhớ nhất trong cuộc đời mình, cụ Dần không ngần ngại kể về Hội nghị hợp nhất hai tỉnh Vĩnh Yên và Phúc Yên để thành lập tỉnh Vĩnh Phúc năm 1950. “Hồi ấy căng lắm. Chúng tôi được giao giữ vòng ngoài. Không cho người lạ tiếp cận khu vực hội nghị.” Mỗi người một vị trí, liên lạc bằng ám hiệu, mắt luôn quan sát, tai luôn lắng nghe động tĩnh xung quanh.

Cụ nhớ rõ: “Vũ khí khi đó chủ yếu là súng kíp, dao găm. Nhưng ai cũng xác định rõ: nếu có chuyện gì xảy ra thì phải giữ cho hội nghị an toàn trước đã.” Đêm xuống, gió thổi lạnh trên cánh đồng, du kích thay nhau canh gác, không ai dám lơ là dù chỉ một phút.

Khi được hỏi có sợ không, cụ Dần cười nhẹ: “Nói không sợ là không đúng. Nhưng nhiệm vụ giao rồi thì phải làm. Sợ mà bỏ vị trí thì không được.” Chính sự giản dị trong suy nghĩ ấy đã làm nên bản lĩnh của thế hệ thanh niên Quang Sơn năm xưa.

Sau khi hội nghị kết thúc an toàn, cụ kể: “Ai cũng mừng. Không nói ra nhưng trong lòng nhẹ hẳn. Biết mình đã góp được chút công cho việc lớn của tỉnh.” Với cụ, đó là kỷ niệm theo suốt cuộc đời – không ồn ào, không huân chương phô trương, nhưng vô cùng thiêng liêng.

Nhắc đến đồng đội, cụ Dần trầm giọng: “Nhiều người trong số họ sau này tiếp tục đi kháng chiến, có người hy sinh, có người không còn trở về. Nghĩ lại thấy thương lắm.” Những câu nói ngắn gọn, mộc mạc, nhưng chứa đựng cả một thời máu lửa.

Gửi lời đến thế hệ trẻ hôm nay, cụ nói chậm rãi:
“Các cháu bây giờ không phải sống như chúng tôi ngày xưa. Nhưng hòa bình rồi thì phải giữ cho tốt. Đừng quên những gì cha ông đã trải qua.”

Cuộc đời và lời kể của cụ Trần Văn Dần chính là minh chứng sinh động cho tinh thần trách nhiệm, lòng trung thành và sự hy sinh thầm lặng của người dân Quang Sơn trong những năm tháng lịch sử. Qua ký ức của cụ, quá khứ không còn xa, mà hiện lên gần gũi, chân thật – để thế hệ hôm nay hiểu và trân trọng hơn giá trị của hòa bình.