CỤ VŨ OANH - NGƯỜI THANH NIÊN VIỆT MINH THỜI KHÁNG NHẬT

“Khi được hỏi cuộc đời cống hiến cho sự nghiệp cách mạng của Ðảng, của dân tộc, đảm bảo nhiều vị trí quan trọng mà Ðảng giao phó, khoảng thời gian gắn bó với Hà Nội qua nhiều thời kỳ có để lại cho bác nhiều kỷ niệm, dấu ấn sâu sắc?

Nhà Cách mạng lão thành Vũ Oanh: Đối với tôi, kỷ niệm đẹp nhất chính là đứng trong hàng ngũ Đảng, được tham gia vào cuộc chiến để đấu tranh độc lập trong thời kỳ Cách mạng tháng Tám.

Hà Nội chính là quê hương thứ hai của tôi. Tôi sinh ra ở Hải Dương nhưng từ năm 15 tuổi tôi đã hoạt động cách mạng trong lòng Hà Nội. Trong thời gian hoạt động Cách mạng Tháng Tám, Hà Nội là tâm điểm của cả nước, tôi cũng từng đảm nhận các nhiệm vụ như Bí thư Tỉnh ủy Hà Đông.”

Theo một số thông tin cho biết ông sống trong một gia đình lao động có truyền thống yêu nước. Tuổi trẻ của cụ gắn với những năm tháng đất nước chìm trong cảnh áp bức, bóc lột của chế độ thực dân và quân phiệt Nhật. Chứng kiến nạn đói hoành hành ở miền Bắc đầu năm 1945 cùng cảnh người dân đói khát gục bên vệ đường, người thanh niên khi ấy đã sớm nhận thức rằng chỉ có con đường cách mạng mới có thể cứu dân, cứu nước.

Theo những tư liệu được lưu giữ, từ năm 1941, cụ Vũ Oanh tham gia tổ chức Việt Minh, làm nhiệm vụ tuyên truyền, vận động quần chúng và gây dựng cơ sở trong các khu dân cư ngoại thành Hà Nội. Trong điều kiện hoạt động bí mật, cụ thường cải trang thành người buôn bán nhỏ hoặc thợ thủ công để dễ đi lại giữa các địa bàn. Những buổi rải truyền đơn trong đêm, những lần chuyển tài liệu bằng mật hiệu, những cuộc họp chớp nhoáng trong căn nhà tranh ven làng… đều diễn ra dưới sự truy lùng gắt gao của địch.

Không ít lần, cụ phải thay đổi chỗ ở liên tục để tránh bị lộ. Có thời điểm, cả tổ chức phải tạm ngừng liên lạc nhiều tuần liền, mỗi người hoạt động độc lập, chờ thời cơ nối lại đường dây. Chính trong hoàn cảnh ấy, tinh thần kỷ luật, lòng kiên định và sự mưu trí của người thanh niên trẻ càng được rèn giũa.

Sau Cách mạng Tháng Tám, cụ tiếp tục công tác trong các cơ quan của Nhà nước, trải qua hai cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Dù giữ nhiều vị trí khác nhau, nhưng trong những lần nói chuyện với học sinh, sinh viên và các buổi giao lưu truyền thống khi tuổi đã cao, cụ vẫn luôn kể nhiều nhất về những ngày làm cán bộ bí mật trước năm 1945 – giai đoạn mà mỗi người tham gia đều không nghĩ đến danh lợi, chỉ một lòng tin vào thắng lợi cuối cùng của cách mạng.

Cụ Vũ Oanh qua đời năm 2022, hưởng thọ 98 tuổi. Cuộc đời và những ký ức mà cụ để lại là nguồn tư liệu quý giá về phong trào thanh niên yêu nước thời kháng Nhật, góp phần bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc cho thế hệ trẻ hôm nay.