Cử Vương Vương Thúc Quý: Sĩ phu Nghệ An dấn thân vì nước, chí lớn ngắn ngủi

Vương Thúc Quý sinh năm 1862 tại làng Kim Liên, nay thuộc huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, là con trai của tú tài Vương Thúc Mậu, một sĩ phu từng theo phong trào Cần vương. Từ thuở nhỏ, ông đã nổi bật về sự học hành và tài năng, được bạn bè cùng quê xếp vào nhóm "Nam Đàn tứ hổ".

Năm 1891, ông đỗ cử nhân dưới triều vua Thành Thái. Thay vì tiếp tục con đường khoa cử, ông nghe theo lời kêu gọi của Phan Văn San, tức Phan Bội Châu sau này, và tham gia đội "Sĩ tử Cần vương" để chống lại thực dân Pháp.

Năm 1901, cùng Phan Văn San và một số đồng chí, ông lên kế hoạch chiếm thành Nghệ An. Việc bị lộ khiến kế hoạch thất bại, Phan Văn San phải ra nước ngoài, còn Vương Thúc Quý được Tổng đốc Đào Tấn che chở nên thoát tội. Trở về quê nhà, ông mở trường dạy học, trong số học trò có những người con của gia đình Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc.

Năm 1904, khi Phan Văn San lập Hội Duy Tân, ông góp sức phát triển lực lượng ở quê nhà, vận động kinh phí và tổ chức đưa con em trong tỉnh sang Nhật Bản học tập. Năm 1907, ông hưởng ứng phong trào Đông Kinh nghĩa thục, lập phân hiệu tại làng Sen và gom góp sách mới làm thư viện, mở mang dân trí.

Cùng năm 1907, khi đang chuẩn bị sang Nhật Bản thì ông lâm bệnh nặng phải trở về quê điều trị. Ngày 19 tháng 7 năm 1907, ông qua đời, để lại nỗi tiếc thương và tâm nguyện chưa thực hiện được.

Cuộc đời Vương Thúc Quý cho thấy tinh thần dám nghĩ, dám làm của một trí thức yêu nước: coi việc học là để mở mang dân trí và cứu nước. Với thế hệ trẻ hôm nay, hình ảnh ông nhắc nhở về lòng yêu nước, ý chí tự cường và trách nhiệm của tuổi trẻ đối với vận mệnh dân tộc.

Nguồn tham khảo: Wikipedia tiếng Việt – "Vương Thúc Quý" (https://vi.wikipedia.org/wiki/V%C6%B0%C6%A1ng_Th%C3%BAc_Qu%C3%BD), nội dung được biên soạn lại theo giấy phép CC BY-SA 4.0.