Cùng Nữ nhà văn theo dấu Nguyễn Bính về Mỹ hòa (nay là phường Cái Vồn)

Một đoàn nhà văn nữ của Hội Nhà văn Việt Nam gồm Lê Thị Kim, Ngô Thị Kim Cúc, Kim Quyên, Kim Liên, Đặng Nguyệt Anh, Trần Thị Thắng và tất nhiên có cả cô con gái đầu lòng của nhà thơ Nguyễn Bính Hồng Cầu Họ về thăm xã Mỹ Hòa, huyện Bình Minh, tỉnh Vĩnh Long (nay là phường Cái Vồn), nơi nhà thơ Nguyễn Bính từng sống và hoạt động du kích những ngày kháng chiến.

Nguyễn Bính không chỉ được công chúng thuộc thơ tình, đậm chất quê như kiểu “nhà nàng ở cạnh nhà tôi, cách nhau cái rặng mùng tơi xanh rờn” mà ông còn được biết như một chiến sĩ vào Nam Bộ từ năm 1943, tham gia Cách mạng Tháng tám và kháng chiến chống Pháp ở Rạch Giá. Ai cũng hát Tiểu đoàn 307 được phổ từ thơ của ông. Nhưng đoạn đời làm chính trị viên du kích ở Vĩnh Long thì còn ít người biết. Vĩnh Long cũng là nơi con gái ông, Nguyễn Bính Hồng Cầu, từng sống, làm việc một thời gian dài, nay chị muốn trở lại nơi mà chị cho rằng tình đất, tình người ở đây chân chất như những bài thơ của cha chị”.

Tại huyện Bình Minh, đoàn nhà văn nữ được lãnh đạo huyện tiếp đón như là họ trở về nhà. Và xã Mỹ Hòa là địa điểm chính mà đoàn nữ nhà văn tìm về thăm. Đây cũng là nơi nhà thơ Nguyễn Bính đã sống, hoạt động trong thời gian cuối năm 1945. Chị Nguyễn Bính Hồng Cầu đọc hai câu thơ của cha chưa in ở đâu:

“Con thuyền độc lập khi quay lái

Sẽ ghé đầu tiên bến Mỹ Hòa”.

Chị đùa vui: “Không biết cha có ai ở đây không mà ông ưu tiên đặc biệt cho bến sông này”.

Thôn làng vẫn xanh mát bóng cây. Cầu Cần Thơ đã xây xong, hai nhịp sập năm nào nay vươn cao đẹp đẽ dưới nắng. Nỗi đau của Mỹ Hòa, nơi tổn thất lớn nhất về người nay đi vào chiều sâu. Những người còn lại dần ổn định cuộc sống do sự cứu giúp của xã hội. Ngày xảy ra tai nạn, chính chị Hồng Cầu đã quyên góp tiền của bạn bè để về góp phần cứu giúp.

May mắn là trong số du kích hoạt động ngày ấy có vài người vẫn còn.

Các chú nhớ lại về Nguyễn Bính: “Người trung trung, không lớn người, mặc bộ kaki vàng của lính Pháp cổ áo đã lên nước. Ngày ấy làm gì có xà bông. Ngâm nước tro. Mà rận nhiều lắm, cả dân, cả du kích ai cũng đầy rận”.

Hỏi các chú có thuộc nhiều thơ Nguyễn Bính không, chú bảo lúc đó chưa có Tiểu đoàn 307 và họ cũng không thuộc bài thơ quê nào của ông. Nhưng họ vẫn thuộc làu một bài thơ kháng chiến của Nguyễn Bính làm tại đây:

“Giặc toan uy hiếp làng này

Chúng đem gót sắt mà dày xéo ta

Chúng cướp của, bắt heo gà

Giết người cướp của đốt nhà từ lâu

Đứng lên - dân chúng Mỹ Hòa”.

Đoàn nữ nhà văn được dẫn đi thăm chùa Bồ Đề, nơi du kích tập họp, nơi Nguyễn Bính dạy hát. Nay ngôi chùa đã được sửa sang. Một thanh niên cho biết làng cũng lập một gian thờ riêng để thờ cúng hơn 40 người của Mỹ Hòa đã chết trong tai nạn sập cầu Cần Thơ.

Các nữ nhà văn cảm động đọc thơ, giao lưu với bà con Mỹ Hòa. Bà con hát cho nghe những bài vọng cổ thật hay. Nhận nỗi đau vào sâu trong lòng, họ đứng dậy và xây dựng quê nhà.

Các nữ nhà văn nói với nhau: Từ nay, tất cả ai đi qua cây cầu mới chắc chắn đều muốn biết hai nhịp cầu sập ấy ở chỗ nào. Nay thì chúng ta có thể biết thêm: Chính nơi ấy, ở bên dưới hai nhịp cầu ấy, nhà thơ nổi tiếng Nguyễn Bính đã sống và hoạt động du kích những ngày kháng chiến.

Tham khảo “Báo Pháp luật TP. Hồ Chí Minh”