Cùng xoa dịu nỗi đau “xuyên thế hệ”
PTĐT- Bước ra khỏi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, không ít người dù trở về vẫn không tránh khỏi di chứng của chiến tranh, trong đó di chứng nặng nề nhất chính là chất độc hóa học màu da cam (CĐDC/dioxin) - một thứ chất độc siêu nguy hiểm đã ảnh hưởng tới nhiều thế hệ người Việt. Để xoa dịu bớt những nỗi đau của di chứng chất độc da cam, Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành, Trung ương, các cấp chính quyền địa phương và cộng đồng xã hội đã luôn quan tâm, cùng chung tay góp sức hỗ trợ các nạn nhân vượt qua nỗi đau thể chất và tinh thần, vượt qua những khó khăn, mặc cảm để vươn lên trong cuộc sống.
Nỗi đau xuyên thế hệ
Trong thời gian chiến tranh tại Việt Nam, quân đội Mỹ và đồng minh đã sử dụng tới 44 triệu lít CĐDC/dioxin để làm trụi cây cối, hoa màu nhằm tiêu diệt các căn cứ quân sự và những tuyến đường vận tải huyết mạch chuyên trở vũ khí, quân lương từ miền Bắc tiếp tế cho chiến trường đồng thời cũng để phá hủy mùa màng, làm cho chúng ta không có lương thực dự trữ. Thứ chất độc đáng sợ đó đã ngấm trong đất, trong nước và trong chính cơ thể những chiến sỹ đã từng trực tiếp tham gia chiến đấu và dân thường vô tội sống trong khu vực ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp. Chiến tranh đã lùi xa nhưng nỗi đau vẫn hằn sâu bởi hậu quả để lại của chất độc hóa học vẫn còn dai dẳng, nặng nề. Hiện cả nước đang có khoảng 4,8 triệu người bị nhiễm CĐDC/dioxin.
Theo số liệu thống kê của Hội nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh, toàn tỉnh có 17.320 người hoạt động kháng chiến và con đẻ của họ bị nhiễm và nghi phơi nhiễm CĐDC/dioxin của Mỹ. Những nạn nhân này đang từng ngày, từng giờ phải chống chọi với nỗi đau cả về thể xác và tinh thần vì suy giảm miễn dịch nghiêm trọng, còn con cháu của họ thì mắc các dị tật bẩm sinh, hầu hết đều không tự lo được cho mình và trở thành gánh nặng của gia đình, xã hội. Hiện toàn tỉnh đang có 7.738 người được hưởng trợ cấp hàng tháng, trong đó 4.400 đối tượng trực tiếp, 3.318 đối tượng gián tiếp; tỷ lệ nạn nhân nữ chiếm gần 35%; số nạn nhân mất khả năng lao động từ 81% trở lên là 520 người. Đáng chú ý có tới trên 1.029 hộ có 2 nạn nhân, 120 hộ có 3 nạn nhân, 21 hộ có 4 nạn nhân, 5 hộ có 5 nạn nhân, đặc biệt trên địa bàn đang có 121 nạn nhân da cam thế hệ thứ ba chưa có chế độ trợ cấp.
Được tạo điều kiện giúp đỡ vốn vay không lãi suất, ông Nguyễn Bá Mỹ - nạn nhân chất độc da cam ở khu 1 xã Tu Vũ (huyện Thanh Thủy) đầu tư phát triển chăn nuôi kết hợp trồng trọt mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Đang có tới 521 nạn nhân da cam, Thanh Thủy hiện có 8 gia đình với 11 cháu nghi nhiễm CĐDC/dioxin thế hệ thứ 3. Hầu hết các cháu đều đang ở tuổi mẫu giáo đến vị thành niên và đều có chung đặc điểm: Trí tuệ không phát triển hoặc phát triển rất chậm so với trẻ cùng độ tuổi, hay ốm đau, thể lực yếu, kết quả học tập hàng năm rất kém khiến ông bà, cha mẹ các cháu không khỏi lo lắng.
Đón chúng tôi trong ngôi nhà cấp 4 đơn sơ, ông Nguyễn Văn Chắc sinh năm 1945, ở thị trấn Thanh Thủy - thương binh ¾ và cũng là nạn nhân da cam cho biết: “Không chỉ bản thân tôi thường xuyên đau ốm do di chứng CĐDC/dioxin mà cả 3 con gái rồi đến đứa cháu ngoại của tôi, đều bị ảnh hưởng bởi thứ chất độc nguy hại đó. Nhìn các con gầy mòn ốm yếu, trí tuệ không bình thường, thấy cháu mình đã học lên lớp 2 rồi mà đọc không thông, không biết làm toán, dạy trước quên sau, thích gì làm nấy, thị lực kém mà tôi không khỏi xót xa. Dù vậy, tôi vẫn thường động viên con, cháu gắng sống sao cho có ý nghĩa, đùm bọc lẫn nhau để cùng vượt qua những nỗi đau không nói nên lời này”.
Những năm chiến tranh chống Mỹ ác liệt, ông Chắc vốn là lính bộ binh của Trung đoàn 18, Sư đoàn 325- Bộ Quốc phòng, trực tiếp chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị, gắn liền với dòng sông Thạch Hãn, chứng kiến sự ác liệt của bom đạn và chất độc hóa học do quân đội Mỹ rải khắp Thành cổ Quảng Trị song khi đó ông cũng chẳng thể nghĩ được di chứng của thứ chất độc này lại nặng nề đến như vậy. Bản thân ông sau ngày phục viên trở về quê hương, hăng hái tham gia lao động sản xuất cũng không biết mình nhiễm chất độc da cam, chỉ đến khi xây dựng gia đình, những đứa con lần lượt ra đời với các biểu hiện không giống những đứa trẻ bình thường khác, rồi cộng thêm sức khỏe của ông ngày càng yếu, nhiều bệnh tật phát sinh, ông mới tìm hiểu nguyên nhân.
Khi được các bác sỹ thông báo cơ thể ông đã bị nhiễm CĐDC/dioxin và các con ông không bình thường do di chứng chất độc da cam gây ra thì lúc đó ông mới vỡ lẽ về mức độ nguy hiểm của thứ chất độc khủng khiếp mà mình và các đồng đội đã hứng chịu trong những trận chiến năm xưa. Ông Chắc chỉ là một trong rất nhiều nạn nhân bị nhiễm thứ chất độc hóa học của Mỹ. Các nạn nhân vẫn đang hiện hữu và tồn tại ở rất nhiều gia đình có cha đi trực tiếp chiến đấu ở các chiến trường chống Mỹ năm xưa kéo theo đó là sự nghèo nàn, lạc hậu về kinh tế cuộc sống sinh hoạt gặp muôn vàn khó khăn.
Để giúp các nạn nhân da cam vượt qua những mất mát về thể chất và tinh thần, các cấp Hội NNCĐDC/Dioxin trong tỉnh thường xuyên thăm hỏi, động viên và tư vấn hỗ trợ các gia đình nạn nhân trong cuộc sống.
Chung tay xoa dịu nỗi đau
Những năm qua để giải quyết hậu quả chất độc hóa học do Mỹ gây ra ở Việt Nam, Đảng và Nhà nước đã có sự quan tâm đặc biệt đối với những nạn nhân bị ảnh hưởng bởi CĐDC/dioxin. Ngày 14/5/2015, Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị số 43- CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giải quyết hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam. Hiện thực hóa sự chỉ đạo của Trung ương Đảng, tỉnh ta đã ban hành Chỉ thị số 27- CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giải quyết hậu quả chất độc hóa học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam”.
Thông qua đó nâng cao nhận thức, trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền trong công tác hỗ trợ chăm sóc, động viên những nạn nhân trực tiếp, gián tiếp bị ảnh hưởng. Đặc biệt với vai trò là cầu nối giữa các nạn nhân với cộng đồng xã hội, Hội nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động các cơ quan, đơn vị, các doanh nghiệp lớn của tỉnh cùng tham gia các hoạt động hỗ trợ thiết thực giúp đỡ các nạn nhân da cam như thăm hỏi, tặng quà, chăm sóc khi ốm đau, hỗ trợ làm nhà ở, hỗ trợ phát triển sản xuất... nạn nhân da cam Nguyễn Bá Mỹ ở khu 1 xã Tu Vũ (Thanh Thủy) được các cấp hội tạo điều kiện cho vay vốn không tính lãi trong thời hạn 3 năm đầu tư phát triển chăn nuôi, đến nay đã trả được gốc và đang tiếp tục tái đầu tư xây dựng trang trại trồng rau màu kết hợp chăn nuôi trên diện tích 1,2ha. Với 350 gốc đu đủ, 300 gốc táo, hàng trăm gốc chuối, gần 200 gốc mướp hương... từ đầu năm đến nay gia đình ông Mỹ đã thu về hơn 100 triệu đồng, tạo việc làm ổn định cho 3 lao động tại chỗ.
Ông Trần Xuân Trịnh - Phó Chủ tịch Hội nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh khẳng định: “Để phần nào bù đắp những thiệt thòi của nạn nhân CĐDC, từ Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ tỉnh đến các sở, ban, ngành các tổ chức chính trị xã hội... đều dành sự quan tâm đặc biệt đối với các đối tượng là nạn nhân CĐDC/dioxin, mọi chế độ chính sách đối với những người bị nhiễm chất độc da cam đều được đảm bảo thực hiện đầy đủ, đúng quy định, việc động viên thăm hỏi, hỗ trợ đời sống được thực hiện thường xuyên và đi vào nền nếp từ nhiều năm nay... Các cấp hội từ tỉnh tới cơ sở đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để làm tốt công tác chăm sóc, giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam bằng nhiều biện pháp cụ thể, thiết thực như: Những gia đình có khả năng phát triển kinh tế thì đề nghị cho mượn vốn; những gia đình nạn nhân già yếu, neo đơn thì thường xuyên thăm hỏi, tặng quà và chăm sóc sức khỏe...”.
Nhờ những việc làm và hành động ý nghĩa trên, đời sống của nhiều nạn nhân da cam phần nào bớt nhọc nhằn, tự tin hòa nhập với cộng đồng, vượt lên bệnh tật và mặc cảm để phát triển kinh tế gia đình. Được biết trong hơn 3 năm trở lại đây Hội nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh đã phối hợp với UBMTTQ tỉnh, các cấp ủy, chính quyền địa phương, các doanh nghiệp, các nhà hảo tâm đã tặng 71.964 suất quà cho nạn nhân da cam với tổng trị giá 14,752 tỷ đồng; hỗ trợ làm nhà và hỗ trợ đột xuất cho 142 hộ, hỗ trợ vay vốn sản xuất cho 174 lượt hộ, tặng xe lăn quần áo rét và khám chữa bệnh, cấp thuốc miễn phí... cho hàng nghìn lượt nạn nhân với số tiền hàng tỷ đồng.
Tuy nhiên cũng còn không ít nạn nhân CĐDC/dioxin cuộc sống vẫn còn khó khăn, trăn trở với chúng tôi, ông Trần Xuân Trịnh- Phó Chủ tịch Hội nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh bộc bạch: “Theo thống kê của hội thì hiện nay còn trên 150 gia đình nạn nhân cần được giúp đỡ sửa chữa hoặc làm nhà mới, 121 nạn nhân thế hệ thứ 3 chưa có chế độ trợ cấp và có rất nhiều nạn nhân cao tuổi đang hàng ngày hàng giờ phải vật lộn với những căn bệnh hiểm nghèo và sự thiếu thốn về tinh thần, vật chất, những nạn nhân đó đang cần sự giúp đỡ nhiều hơn nữa từ tổ chức hội, chính quyền địa phương và cộng đồng xã hội. Do đó ngoài những chính sách hỗ trợ cụ thể của Nhà nước, Hội nạn nhân CĐDC/dioxin tỉnh luôn mong muốn các tầng lớp nhân dân, các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tiếp tục chung tay giúp đỡ nạn nhân da cam để cho họ có cuộc sống tốt đẹp hơn”.
Để giúp các nạn nhân da cam có cuộc sống tốt đẹp hơn, thiết nghĩ trách nhiệm này không còn là của riêng ai, mỗi chúng ta nên cùng mở rộng lòng và hãy cùng chung tay giúp đỡ, xoa dịu nỗi đau da cam.
