Cuộc càn vào căn cứ Đồng Tháp Mười

Đầu tháng 6-1949, quân Pháp mở cuộc càn lớn vào căn cứ Đồng Tháp Mười. Đồng chí Lê Đức Thọ và phái đoàn Trung ương mới đến chiến khu hơn năm tuần. Đối phương huy động khoảng 4.000 quân, xe lội nước, tàu chiến, máy bay và lính dù, nhằm đánh vào căn cứ của cơ quan lãnh đạo kháng chiến Nam Bộ. Cuộc tiến công diễn ra trong bối cảnh quân Pháp mở rộng hệ thống tháp canh trên các trục giao thông, tổ chức càn quét để khống chế dân và cắt đường tiếp tế. Tại chiến khu, Đồng chí Lê Đức Thọ cùng các đồng chí trong Xứ ủy vừa phải bảo vệ cơ quan, vừa giữ liên lạc với cơ sở và duy trì sự chỉ đạo ở địa bàn rộng. Trong công tác tổ chức, ông cùng Thường vụ Xứ ủy rà soát bộ máy của các đơn vị trực thuộc Xứ ủy và Ủy ban Kháng chiến – Hành chính Nam Bộ. Mục tiêu là làm cho tổ chức vững về chính trị, tư tưởng và nhân sự, theo phương châm tinh gọn, đủ sức hoạt động trong hoàn cảnh bị đánh phá. Đồng chí Lê Đức Thọ từng kể lại rằng chặng đường từ Việt Bắc vào căn cứ phải vượt rừng núi và qua những vùng có địch; đoàn công tác chịu tổn thất trên đường. Cuộc càn tháng 6 nằm trong chuỗi thử thách đối với căn cứ và tuyến liên lạc. Việc củng cố tổ chức khi chiến khu bị uy hiếp giúp các cơ quan tiếp tục làm nhiệm vụ giữa chiến trường Nam Bộ.