Cuộc chia ly dưới gốc đa đầu làng

Ngày Thắng lên đường nhập ngũ, làng quê miền Bắc vốn yên bình bỗng trở nên xao động. Dưới gốc đa cổ thụ, nơi họ vẫn thường cùng nhau cắt cỏ thuở thiếu thời, Thắng trao cho Lan chiếc lược làm từ mảnh xác máy bay rơi.

· Thắng khẽ nói: "Đợi anh, hết giặc anh về. Lúc đó mình sẽ làm đám cưới, anh sẽ dắt tay em đi khắp cánh đồng này."

· Lan chỉ im lặng: Cô không hứa, nhưng đôi mắt rưng rưng và cái nắm tay siết chặt đã nói thay tất cả. Cô biết, chiến tranh không có chỗ cho những lời hứa chắc chắn, chỉ có niềm tin sắt đá mới giữ người ta đứng vững.

Những bức thư đi qua lứa đạn

Thắng vào chiến trường Quảng Trị khốc liệt. Lan ở lại hậu phương, vừa tham gia sản xuất, vừa làm cô giáo dạy chữ cho trẻ em trong hang đá mỗi khi máy bay địch ném bom.

Suốt ba năm, sợi dây duy nhất kết nối họ là những lá thư.

· Thư của Thắng: Luôn nồng mùi khói súng, đôi khi nhòe đi vì nước mưa rừng, nhưng lúc nào cũng tràn đầy hy vọng. Anh kể về những nhành lan rừng nở trên vách đá, về tình đồng đội chia nhau điếu thuốc lào.

· Thư của Lan: Thơm mùi giấy mới và lúa chín. Cô kể về mẹ Thắng dạo này khỏe hơn, về cây bưởi sau nhà đã ra hoa lứa đầu.

Có những đợt bặt tin nhau hàng tháng trời. Mỗi lần tiếng loa phóng thanh đầu xóm vang lên danh sách liệt sĩ, tim Lan lại thắt lại. Nhưng rồi, một lá thư với nét chữ quen thuộc lại đến, như một liều thuốc hồi sinh.

Ngày trở về không trọn vẹn

Năm 1975, đất nước im tiếng súng. Lan đứng ở đầu làng, ngày nào cũng vậy, từ lúc bình minh đến khi hoàng hôn buông xuống.

Một chiều tháng Năm, một người lính với chiếc ba lô bạc màu, một chân đi tập tễnh bước xuống từ chiếc xe tải quân sự. Đó là Thắng. Nhưng anh không còn là chàng trai vạm vỡ ngày nào. Một cánh tay anh đã gửi lại chiến trường, và đôi mắt không còn nhìn rõ vì sức ép của bom đạn.

Thắng dừng lại trước mặt Lan, định lùi bước vì tự ti. Nhưng Lan đã chạy đến, ôm chầm lấy anh.

"Anh về là tốt rồi. Chỉ cần anh về, dù anh có thế nào, em vẫn là đôi mắt, là cánh tay của anh."