CUỘC CHIẾN BẢO VỆ BIÊN GIỚI PHÍA BẮC
Sau ngày đất nước thống nhất năm 1975, tưởng chừng tiếng súng đã lùi xa, nhân dân Việt Nam sẽ được sống trọn vẹn trong hòa bình. Thế nhưng, biên giới phía Bắc lại trở thành nơi âm ỉ những ngọn lửa chiến tranh. Tháng 2 năm 1979, xuất phát từ tham vọng bành trướng và những toan tính chính trị phức tạp trong khu vực, hơn 60 vạn quân từ phương Bắc bất ngờ mở cuộc tấn công ồ ạt vào lãnh thổ Việt Nam. Chiến sự nổ ra đồng loạt trên tuyến dài hơn 1.000 km, từ Quảng Ninh, Lạng Sơn, Cao Bằng, Lào Cai đến Lai Châu. Đây là một cuộc chiến tranh có chủ đích, không phải là xung đột cục bộ như phía đối phương tuyên truyền. Đáp lại, Việt Nam không còn lựa chọn nào khác ngoài quyền tự vệ chính đáng. Lệnh tổng động viên được ban hành. Hàng triệu thanh niên, nông dân, công nhân rời mái nhà bước vào cuộc chiến bảo vệ Tổ quốc. Chỉ chưa đầy một tháng sau, đối phương buộc phải tuyên bố rút quân. Nhưng đó không phải là hồi kết, mà chỉ là mở đầu cho một thập kỷ máu lửa. Từ sau năm 1979, biên giới phía Bắc chưa có một ngày yên. Pháo kích liên tục, những vụ lấn chiếm nhỏ lẻ xảy ra thường xuyên. Và đến năm 1984, cuộc xâm lược lần thứ hai bùng nổ.Nếu năm 1979 là cuộc tiến công chớp nhoáng toàn tuyến, thì năm 1984 là sự ồ ạ, dữ dội tập trung vào một điểm: Vị Xuyên- Hà Giang. Hàng chục vạn quân cùng pháo binh hạng nặng được huy động. Các cao điểm như 1509, 772, 685, 233 lần lượt bị đánh chiếm. Với chính diện hẹp chỉ khoảng 20 km, nhưng chiều sâu tấn công tới 10 km, đối phương muốn vẽ lại đường biên, đẩy lãnh thổ Việt Nam lùi sâu về phía Nam. Đây là cuộc tiến công quy mô lớn nhất kể từ sau năm 1979- ác liệt chẳng kém, thậm chí còn dai dẳng và tàn khốc hơn, vì nó kéo dài nhiều năm liền. Người lính Việt Nam buộc phải biến từng vách núi, từng con suối thành chiến hào. Họ đào hầm tránh pháo,khoét núi bám trụ, đánh giáp lá cà trong tầm tay. Vị Xuyên trở thành “lò vôi thế kỷ”, nơi hàng vạn chiến sĩ ngã xuống, máu hòa vào đất đá. Đỉnh điểm là ngày 12 tháng 7 năm 1984 — trận chiến khốc liệt nhất,nơi hàng ngàn chiến sĩ hy sinh chỉ trong một ngày. Ngày ấy,đồng đội gọi là “ngày giỗ trận”. Như vậy, chiến tranh biên giới phía Bắc không chỉ gói một “tháng 1979"như nhiều người vẫn lầm tưởng. Đó là hai lần xâm lược quy mô lớn- 1979 và 1984, cùng vô số cuộc lấn chiếm ròng rã suốt một thập kỷ.Một thập kỷ gắn liền với máu, nước mắt và sự hy sinh thầm lặng của cả dân tộc. Đến cuối năm 1988, khi tình hình quốc tế thay đổi và thiện chí hòa bình của Việt Nam được khẳng định, chiến sự mới dần lắng xuống. Tháng 10 năm 1989, đối phương rút toàn bộ quân, khép lại mười năm máu lửa. Cuộc chiến ấy đã cướp đi người con của biết bao bà mẹ. Có những người mẹ sau hơn 35 năm mới được đón hài cốt con trở về quê hương. Nhưng cũng có những người mẹ chưa một lần được ôm di hài, chỉ còn tấm ảnh sót lại trên bàn thờ thay cho sự hiện diện của con.Khi nước mắt đã cạn khô, những kỷ vật nhỏ bé như chiếc khăn tay, vài trang nhật ký, tấm huân chương trở thành tất cả để mẹ níu giữ bóng hình con. Hòa bình hôm nay không phải là món quà được ban tặng. Nó được đánh đổi bằng xương máu của những người đã ngã xuống trong cả hai cuộc xâm lược, để Tổ quốc Việt Nam vẹn nguyên đến ngày hôm nay.
