Sự kiện Gạc Ma năm 1988 (Hải chiến Trường Sa 1988) là một mốc son bi tráng và oanh liệt trong lịch sử bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam. Ngày 14 tháng 3 năm 1988, tại cụm đảo Sinh Tồn thuộc quần đảo Trường Sa, 64 chiến sĩ Hải quân Nhân dân Việt Nam đã anh dũng hy sinh để bảo vệ từng tấc bãi đá ngầm trước cuộc tấn công vũ lực từ phía Trung Quốc.
Bối cảnh lịch sửĐầu năm 1988, Trung Quốc đơn phương đưa nhiều tàu chiến xuống khu vực quần đảo Trường Sa nhằm chiếm đóng các bãi đá ngầm chưa có người. Nhận diện nguy cơ này, Hải quân Việt Nam thực hiện chiến dịch CQ-88 (Chủ quyền 88), khẩn trương đưa lực lượng ra xây dựng mốc chủ quyền tại các đá Gạc Ma, Cô Lin, và Len Đao. Đây là những vị trí chiến lược đóng vai trò cửa ngõ, bảo vệ tuyến phòng thủ phía đông của đất nước.
Diễn biến trận hải chiến ngày 14/3/1988Đêm ngày 13/3, các tàu vận tải HQ 604, HQ 605 và tàu đổ bộ HQ 505 chở theo lực lượng công binh Trung đoàn 83 cùng chiến sĩ hải quân áp sát các bãi đá để cắm cờ và bốc dỡ vật liệu xây dựng.
Tại đá Gạc Ma: Sáng sớm ngày 14/3, Trung Quốc đưa tàu chiến áp sát, cho lính đổ bộ vũ trang lên bãi đá hòng giật cờ Việt Nam. Thiếu úy Trần Văn Phương cùng các chiến sĩ dũng cảm bảo vệ cột mốc, tạo thành "Vòng tròn bất tử". Khi đối phương nổ súng bừa bãi làm Thiếu úy Phương hy sinh, hạ sĩ Nguyễn Văn Lanh vẫn tiếp tục giữ vững lá cờ Tổ quốc.
Cuộc tấn công quy mô lớn: Sau khi thất bại trong việc cướp cờ bằng tay, tàu chiến Trung Quốc sử dụng pháo hạng nặng bắn trực diện vào các tàu vận tải của Việt Nam và các chiến sĩ đứng trên bãi cạn không có vũ khí tự vệ tương xứng. Tàu HQ 604 bị bắn chìm tại chỗ.
Tại đá Cô Lin và Len Đao: Tàu HQ 505 dưới sự chỉ huy của Thuyền trưởng Vũ Huy Lễ bị bắn cháy. Ông đã quyết định cho tàu lao thẳng lên bãi đá Cô Lin để làm bia chủ quyền, cứu sống đồng đội và giữ vững hòn đảo. Tàu HQ 605 ở đá Len Đao cũng bị bắn hỏng nặng và chìm vào ngày hôm sau, nhưng lực lượng của ta vẫn kiên cường bám trụ.
Tổn thất và Ý nghĩa biểu tượngCuộc chiến không cân sức đã khiến 64 chiến sĩ Việt Nam anh dũng hy sinh, nhiều người bị thương và bị bắt làm tù binh. Trung Quốc dùng vũ lực chiếm đóng trái phép đá Gạc Ma từ đó cho đến nay. Tuy nhiên, sự hy sinh của các anh đã giúp Việt Nam giữ vững hai vị trí cốt tử lân cận là đá Cô Lin và đá Len Đao.Hình ảnh "Vòng tròn bất tử" của những người lính tay không cầm súng, đan tay nhau bảo vệ cờ Tổ quốc giữa biển khơi, đã trở thành biểu tượng bất tử của lòng yêu nước và tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh.Khúc tráng ca vang mãiHơn ba thập kỷ đã trôi qua, máu của các anh đã hòa vào sóng biển Trường Sa. Ngày nay, Khu tưởng niệm Gạc Ma tại Cam Lâm, Khánh Hòa là nơi nhân dân cả nước đến tri ân những người con dũng cảm. Tinh thần Gạc Ma 1988 nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau luôn cảnh giác, quyết tâm bảo vệ vẹn toàn chủ quyền biển đảo thiêng liêng.
